[#Tình Yêu] Sơ đồ Tổng Quan và Giải thích cách tiếp cận ^^!


Danh sách bài trong series:
#1: Tình Yêu Tâm Giao ^^! - Bạn có biết không?
#2: [#Tình Yêu] Giới thiệu về series Tình Yêu ^^!
#3: [#Tình Yêu] Sơ đồ Tổng Quan và Giải thích cách tiếp cận ^^!

Mục lục:

I) Tản mạn chút về series Tình Yêu
II) Cảm hứng viết bài ^^!
III) Bắt đầu cuộc hành trình
IV) Phân tích SÂU hơn!
V) Hệ thống Kiến thức Nền tảng ^^!





#1: Tình Yêu như một bông hoa ^^!


 I) Tản mạn chút về series Tình Yêu



Mình cùng trò chuyện với nhau chút nhé ^^!
Đây là bài tiếp theo trong series viết về Tình Yêu của mình, sau bài Giới thiệu (#2), ban đầu cứ tưởng là bài (#3) này sẽ được đề cập ngay vào 1 mảng cụ thể nào đó trong Tình Yêu (vốn bao la, phong phú, không biết bao nhiêu là khía cạnh, chủ đề, cách nhìn ...) để phân tích, tìm hiểu ... nhưng không!

- Trong quá trình lên dàn ý cho cả series, mình bất chợt nhận ra mình có thể "bắt" được "toàn bộ" (khá tự tin khi dùng chữ "toàn bộ" này) các khía cạnh liên quan đến Tình Yêu, từ các chi tiết bên ngoài đến sâu thẳm trong tâm hồn, từ những vẻ đẹp tươi sáng đến các góc khuất u tối ... cũng như thói quen rất thích phân tích các trạng thái Tình cảm (yêu - giận - đổ vỡ ...) của các cặp đôi mà mình có cơ hội biết dưới góc nhìn Tâm lý học - Quản trị học ... 
⇒ Mượn câu chuyện Tình yêu để luyện kĩ năng phân tích và cố gắng thấu hiểu 1-trong-những-chủ-đề-không-tuân-theo-lô-gic nhất!
⇒ Như vậy, mình sẽ liệt kê tất cả các khía cạnh đó ra, và bằng các "thủ pháp nghệ thuật" nào đó, biến chúng thành 1 chỉnh thể thống nhất - 1 bức tranh Tổng Quan ^^!
                         
 *mình đã vẽ hình minh họa! [cuối bài]*

- Nội dung của bài viết này chính là việc đi giới thiệu, mô tả "bức tranh" này sao cho thuyết phục nhất, đẹp nhất! (hầu hết chỉ điểm tên các khái niệm, không đi sâu vào phân tích, tuy nhiên bài vẫn cứ "bị" dài)  với mong muốn tạo ra 1 bức tranh đủ lớn, đủ rộng để bất cứ ai, bất cứ câu chuyện nào cũng sẽ tìm thấy 1 phần của chính mình trong đó!

Các bạn hãy tự chọn 1 trong 2 cách tiếp cận bài viết
- Theo dõi từ đầu, không xem ảnh, kể 1 câu chuyện từ những viên gạch đầu tiên
- Xem ảnh luôn để có cái nhìn bao quát trước, vừa đọc vừa liên tưởng


Chú thích:
Phạm trù "tình yêu" đang nói đến là (một mối quan hệ chính thức - song phương) với tình cảm lãng mạn của 2 con người (bất kể giới tính), không xét đến: Crush, Đơn phương, Tình nghĩa, Tình bạn thân, Tình đồng chí, Thương hại ... tức là chỉ xét đến Tình yêu thuần túy mà thôi!

#2: Tình Yêu như một cơn mưa ^^!



II) Cảm hứng viết bài ^^!


- Sau khi hoàn thành "bức tranh tổng quan" (đã giới thiệu ở trên) mình vẫn muốn tò mò search thêm 1 vài từ khóa trên Google (và cả Spiderum) như "lý thuyết Tình Yêu", "Tâm lý học Tình Yêu" ... và đã thu được kha khá kiến thức hay ho như:

- Học Thuyết Tình Yêu Của Sternberg - Triangular Theory of Love
- Bánh xe màu sắc - John Lee
- Hiệu ứng tiếp xúc đơn thuần - Robert Zajonc
- Sự thu hút mô phỏng
- Phương trình cam kết
- Áp dụng mô hình Tuckman vào Tình Yêu (Tìm hiểu -> Xích mích -> Cùng vượt qua -> Ổn định)
- 5 Giai đoạn đau buồn - Elisabeth Kübler-Ross (Phủ nhận - Giận dữ - Đàm phán - Trầm cảm - Chấp nhận)
- Hội chứng (syndrome), rối loạn (disorder) ... trong Tình yêu
- Tà dâm và Tantra sex (thể xác - tình cảm - tinh thần)


[.. Ai hứng thú thì tự trau dồi kiến thức search nhé ..]


- Đầu tiên, phải công nhận rằng các lý thuyết trên đều rất hay và có chỗ đứng, mình đã rất muốn "vay mượn, lồng ghép" chúng vào trong bài này, tuy nhiên cách tiếp cận của mình cũng đâu có chịu tầm thường lép vế, ở bên trên thường sẽ chọn 1 sơ đồ, 1 mô hình, 1 chuỗi tiếp nhận sự việc ... làm cơ sở phân tích chính, mà bản chất đã "cover tương đối đầy đủ những gì xảy ra trên thực tế", còn của mình là liệt kê tất cả (đương nhiên có tham khảo tất cả ở trên) rồi mới biến thành sơ đồ Tổng Quan (mà sơ đồ của mình lại không bị giới hạn bởi số bước, số nhánh con, các kiểu mô hình thường gặp, hay gặp "" bởi các ngoại lệ) - cồng kềnh nhưng có giá trị riêng!!




#3: Tình Yêu như con mèo lười ^^!



III) Bắt đầu cuộc hành trình ^^!


Mọi công trình vĩ đại đều được xây từ những viên gạch đầu tiên, mọi cuộc tình dù chóng vánh nông nổi hay sâu sắc nhiều năm cũng đều cần những "xúc tác" đầu tiên - khi mà mọi cảm xúc và suy nghĩ về đối phương vẫn còn rất ít, không có "xúc tác" thì dù 2 người "có tiềm năng, hợp nhau đến mấy" cũng đành chịu!

⇒ Như vậy, xuất hiện "1 cặp" đối nghĩa ở đây, ta có thể sử dụng 1 cặp từ đối nghĩa để mô tả điều mà mọi cặp đôi đều phải trải qua này


Các bạn đã chọn được chưa? - Ừm, hơi trừu tượng để dẫn chuyện @@




Mình chọn cặp:




#4: Đơn giản về nghĩa, nhưng là "mỏ neo" đầu tiên cho toàn bộ bức tranh!



1) Thuận lợi gồm những gì?

⇒ Nhắc lại bối cảnh đang xét là những xúc tác đầu tiên nhé, vậy phạm trù "thuận lợi" ở đây chính là Sự hấp dẫn!
Vì ta thấy "hấp dẫn" nên các cảm xúc bắt đầu được nhen nhóm, và các suy tưởng vấn vương dần thành hình. Cụ thể có 3 dạng chính:
- Sự hấp dẫn: Ngoại hình - Thể xác
- Sự hấp dẫn: Kiến thức - Ngưỡng mộ
- Sự hấp dẫn: Tâm hồn - Cảm xúc

⇒ Kết hợp cả 3 điều trên ta được khái niệm Sức hấp dẫn Tổng thể (có thể chấm điểm cho mỗi khía cạnh [0-10], rồi dựng thành biểu đồ ...)
P.S: Đúng là TIỀN có hấp dẫn, chính xác là TIỀN hấp dẫn mọi thứ! - Chỉ xin tạm không xét các yếu tố "vật chất" ở mục này :P

⇒ Về mặt lý thuyết, cứ tồn tại ít nhất 1 trong 3 yếu tố trên là các cảm xúc có thể được "cháy" lên (còn bạn là người non nớt hay kinh nghiệm, trẻ hay già, khó tính hay dễ tính, đang quá FA hay dư thừa tình yêu, tiêu chuẩn thấp hay cao thì sẽ cần nhiều yếu tố hơn)
Thậm chí khi bạn có đủ cả 3 yếu tố, nhưng bạn lại cứ có 1 cái "linh cảm" hamlon nào đó về He/She must be The One thì yếu tố "Sự hấp dẫn" cũng không giúp gì được bạn rồi :)) :true story - so sad:



2) Khó khăn gồm những gì?

Số lượng nhiều hơn hẳn Thuận lợi đấy, à bối cảnh lúc này bao gồm cả khi 2 bạn đã ở bên nhau rùi nhé!


#1: Giận hờn

Câu chuyện xưa như Trái Đất nhỉ - 1 gia vị "tuyệt vời" của Tình Yêu nếu gặp đúng người và với lượng vừa đủ nhỉ ^^!
Tuy nhiên, yếu tố này được xét ở mặt khó khăn, ta có thể nhẫn nhịn, bao dung, cưng chiều ở thời điểm đầu, nhưng rất khó để "chiều chuộng" những đòi hỏi "vô lý" luôn lặp lại về sau.


#2: BẤT ĐỒNG

Có nhiều kiểu lắm nhỉ:
- Bất đồng: Quan Điểm Sống (QĐS) - Cách suy nghĩ, phản ứng với các sự vật, sự việc xảy ra trong cuộc sống.
- Bất đồng: Hệ Giá Trị (HGT) - Là các nguyên tắc, giá trị cốt lõi, lằn ranh không thể bị xâm phạm, là những điều làm nên con người đó (thay đổi HGT là thay đổi con người đó vĩnh viễn)

Nghe qua thì khái niệm QĐS khá giống HGT nhỉ?
- HGT là nền tảng, hạch tâm *lớn* quyết định đến các QĐS ở vòng ngoài *nhỏ*, như là các hệ quả, sản phẩm tất yếu vậy
- 1 người có thể không có cả QĐS lẫn HGT, có QĐS nhưng không có HGT, nhưng nếu có HGT thì tuyệt đối có QĐS.

⇒ Như vậy, bất đồng QĐS hay HGT chính là 1 trong những khó khăn phổ biến nhất trong Tình Yêu, cũng thường là nguyên nhân chính dẫn đến sự đổ vỡ của các mối quan hệ!


#3: Sai lầm

⇒ Có những người rất bao dung, sẵn sàng tha thứ khi bên kia hối lỗi, nhưng cũng có những trường hợp 1 lần sai lầm đã mãi mãi mất nhau!

#4: Khoảng cách

- Khoảng cách: Địa lý
- Khoảng cách: Trái tim

Dành cho những đôi lứa yêu xa, chúng mình chỉ cách nhau 1 cuộc điện thoại mà thôitớ luôn ở bên cậu, chúng ta hãy tin vào điều đó ^^!


#5: Vật chất

⇒ Vật chất có thể không được xét ở mảng thuận lợi, nhưng chắc chắn có chỗ đứng ở phần Khó khăn này, đã có không biết bao nhiêu cặp đôi, thậm chí là vợ chồng đổ vỡ vì yếu tố cơm áo gạo tiền rồi!



**) Thế còn câu chuyện "Niềm tin - Tôn giáo" thì sao nhỉ?

⇒ Mình đánh giá nó ở giữa, nằm ở vùng giao thoa giữa Thuận lợi Khó khăn, với người này là thuận, vừa người khác lại là khó, là yếu tố không kiểm soát được, đành tùy theo từng hoàn cảnh mà quyết định việc phát triển tiếp mối quan hệ trên nền tảng "Niềm tin - Tôn giáo" đó hoặc không - kết thúc ngay từ đầu!

Nếu tồn tại và hòa hợp ở khía cạnh này thì cũng rất Thuận lợi!

P.S: Tất cả các ý chính này, cả Thuận lợi lẫn Khó khăn, tất cả đều có thể viết thành 1 bài riêng nhé ^^!



#5: Tình yêu như đôi chim bồ câu ^^!



Như vậy ta đã có 1 cặp chân đế cơ bản là THUẬN LỢI - KHÓ KHĂN, bước tiếp theo là gì nhỉ? Ta dùng cặp chân đế này để đi sâu hơn, sâu đến tận cùng, để xem "khái niệm" nào sẽ đại diện cho mỗi thái cực, ở cuối con đường Tình Yêu - điều gì đang chờ đợi chúng ta???


========================================


IV) Phân tích SÂU hơn ^^!


Đi sâu hơn của "Thuận lợi" là gì nhỉ? Sau khi đã nhận được sự hậu thuẫn của "hấp dẫn" thì các cặp đôi sẽ tiến vào giai đoạn mặn nồng và nhiều tình cảm hơn nhỉ - Ừm, đúng rồi, chính là "từ" phổ biến đó đấy - HẠNH PHÚC!

⇒ Hạnh phúc chính là cái đích của chúng ta!!!
⇒ Như vậy từ đối ở thái cực còn lại, hệ quả của Khó khăn ấy sẽ là gì? Có thể các bạn đang nghĩ tới các từ đối nghĩa với Hạnh phúc, có khá nhiều từ: Bất hạnh, khổ đau, tổn thương, đắng cay ...

Tuy nhiên, các từ này không đại diện được cho thái cực "đen tối, u ám" đang xét đến, phải là 1 từ khác, đủ sức Tổng Quan hơn - sánh đôi với Hạnh phúc ở phía đối diện trong bức tranh Tình Yêu Tổng Quan!





Các bạn đã chọn được chưa?





Mình chọn: BI KỊCH ^^!





#6: Tại sao lại là BI KỊCH???


Tại sao lại là BI KỊCH???

   ... Tận cùng của nỗi nhớ, có biết là gì không? Tận cùng của tan vỡ ... 
Phá vỡ niềm tin, xé rách trái tim, tổn thương sâu sắc, vết sẹo vĩnh viễn ... những gì tăm tối, thảm họa, tồi tệ nhất ... thì chỉ có BI KỊCH mới đủ để đại diện!!!


3) HẠNH PHÚC gồm những gì?


#1: Kết nối - Thấu hiểu

⇒ Đây chính là 1 trong những nhu cầu sâu thẳm của con người, cũng chính là chiều hướng phát triển - cái đích mong muốn của Tâm hồn - Cảm xúc (ở phần Thuận lợi "nền tảng")


#2: Chữa lành - Healing

⇒ Tình yêu và tác dụng chữa lành (cả thể xác lẫn tinh thần) - Cách chữa lành các thương tổn tốt nhất, đó chính là Tình yêu!


#3: Ngọt ngào - Đắm say

⇒ 1 trong những niềm Hạnh phúc tột cùng nhất mà 1 con người có thể có được nhỉ!!


#4: Hài hòa - Gắn kết

⇒ Sự hài hòa (Harmony) làm cơ sở để Gắn kết (Bonding) với cái đích muốn hướng tới Chung sống trọn đời (Commitment)
⇒ Đương nhiên rồi nhỉ, cái đích cuối cùng của cuối cùng, viên mãn của viên mãn: Tình Yêu TÂM GIAO - TRI KỶ ^^! 
(xem thêm bài: Tình Yêu Tâm Giao ^^! cùng series nhé)
https://spiderum.com/bai-dang/Tinh-Yeu-Tam-giao-Ban-co-biet-khong-p81


clear glass mason jar on beach during sunset

#7: Hạnh Phúc ^^!


4) BI KỊCH gồm những gì?


    #1: Đau khổ - Phản bội

P.S: Còn 1 nhánh nữa là "Giằng xé Nội tâm"


    #2: Tổn thương/time

⇒ Tương ứng với Chữa lành của HẠNH PHÚC

#3: Đầu tư quá nhiều

⇒ Đây là 1 khía cạnh mà mình thấy thú vị nhất, họ thuộc team "người tốt, tình sâu nghĩa nặng ..." đã ở trong mối quan hệ được nhiều năm, đến lúc này tất cả những giáo huấn, lời khuyên, kiến thức ... đều ở "cửa dưới" hết.
PS: Liệu rằng có thể cut loss? - Có hoặc không?
    Ly hôn vẫn còn ở đó đợi bạn mà ^^!


#4: Ranh giới mong manh

            ⇒ Tốt số thì có tất cả, đen thì mất tất! 
*vẫn còn nhiều khía cạnh nữa, hiện tại người viết vẫn chưa nghĩ ra*


#5: LỪA DỐI

- Lừa dối: Tình cảm
- Lừa dối: Niềm tin
     P.S: Có lừa dối về mặt Vật chất nữa
*vẫn còn nhiều khía cạnh nữa, hiện tại người viết vẫn chưa nghĩ ra*


#6: CÁM DỖ

- Cám dỗ: Xác thịt
- Cám dỗ: Sự cô đơn
*vẫn còn nhiều khía cạnh nữa, hiện tại người viết vẫn chưa nghĩ ra*



#8: Uống nhầm một ánh mắt - Cơn say theo cả đời 
Thương nhầm một nụ cười - Nhận một đời phiêu lãng


**) Thế còn khía cạnh "Mù quáng - Cố chấp" thì sao nhỉ?


⇒ Giống như câu chuyện "Niềm tin - Tôn giáo" ở trên, nằm ở vùng giao thoa của HẠNH PHÚC và BI KỊCH!
- Có ai đang mù quáng mà thấy đau buồn không? Hay chỉ thấy dạt dào cảm xúc và cảm nhận tình yêu vô tận!
- Mù quáng có tốt không? Có cần phải lí trí chiến thắng con tim không? Cố chấp thì sao nhỉ?
- Để rồi khi quá cô đơn hoặc yêu đương nông nổi "nhạt", người ta lại thèm khát cái cảm giác được Mù quáng

⇒ Vẫn câu nói cũ, đành tùy theo từng người, có người được hưởng trái ngọt, có người lại ẳn đủ đắng cay!


Như vậy ta đã đi qua:
- Phần III) Thuận lợi - Khó khăn -> là chân đế phát triển sơ đồ
- Phần IV) HẠNH PHÚC - BI KỊCH -> phân tích sâu đại diện của mỗi thái cực

Có cảm giác đã đủ và hợp lý rồi nhỉ, hừm hừm, có lẽ còn 1 mảng rất quan trọng nữa. Tình yêu ấy mà, dù cho bất hợp lý đến đâu đi chăng nữa thì cũng chỉ là các trường hợp rất thiểu số, thì phần lớn vẫn có các kiến thức nền tảng ở phía sau chống lưng!
Tức là cả 4 ý chính vừa nêu ở trên, sẽ phải được xây dựng trên 1 Hệ thống Lý thuyết và Kiến thức Nền tảng ^^! - Phần V) nhé


========================================


V) Hệ thống Kiến thức Nền tảng ^^!


1) Lý thuyết

#1: Lý thuyết: DUYÊN PHẬN

#2: Lý thuyết: Phản ứng Sinh hóa

#3: Lý thuyết: Phù sa bồi đắp

#4: Lý thuyết: Hạnh phúc = Khổ đau

- Hạnh phúc trước - Khổ đau sau -> Chuẩn bị tâm thế sẵn sàng?
- Khổ đau trước - Hạnh phúc sau -> Liệu có thể kiên trì chờ đợi?
- Tổng lượng Hạnh phúc bằng Tổng lượng Khổ đau?
- Đỉnh cao của Hạnh phúc thì ở thái cực đối nghịch là Tận cùng của Khổ đau
*vẫn còn nhiều khía cạnh nữa, hiện tại người viết vẫn chưa nghĩ ra*

2) TRANH LUẬN


Mọi thứ đều có 2 mặt, phải không? Khi nhắc đến 1 chủ đề có chứa nhiều sự vô lý và mơ hồ như Tình Yêu thì cái sự 2 mặt ấy nó lại càng nhiều và càng dễ khai thác ^^!

#1: Âm Mưu -- Tình Yêu

⇒ Tình yêu nên thuần khiết, trong sáng, vô vụ lợi hay
không có Âm mưu thì mọi chuyện sẽ hỏng bét, lỡ làng mọi duyên phận!

#2: Lý trí -- Tình cảm

⇒ Chọn con tim hay là nghe lý trí? - 1 đề tài muôn thủa ^^!

#3: Tình yêu "đủ lớn" -- Tình cảm là yếu tố quan trọng nhất

#4: Lợi dụng -- Tổn thương

#5: Sự thay đổi


#6: Tình Yêu -- Tình Dục (Love -- Sex)


P.S: Nguyên 1 chủ đề về S.E.X thôi có lẽ đã làm hẳn được mấy kênh viết bài rồi ấy nhỉ, quá khủng khiếp về tiềm năng khai thác của nó! 
⇒ Sao mà thiếu mảng HOT này được :))

#9: S.E.X

- Quan niệm, bản chất
- Nhu cầu; FwB; ONS
- 3 tầng kết nối


    Tình dục làm vẩn đục Tình yêu hay Tình dục là kết cục của Tình yêu!!!

*vẫn còn nhiều khía cạnh nữa, hiện tại người viết vẫn chưa nghĩ ra*

Lời cuối: 
- Có lẽ phần Hệ thống Kiến thức Nền tảng ^^! - cũng như bài viết này sẽ tạm dừng tại đây, tuy chỉ là điểm tên liệt kê nhưng mỗi phần đều có "chân giá trị riêng" của nó, hoàn toàn xứng đáng đứng nguyên 1 series phân tích riêng!

- Vẫn như mọi lần khi viết bài Tổng Quan, mình chỉ có thể cover lớp bao ngoài cùng, điểm tên các thành phần chính, phân tích 1 số ý tiêu biểu ... lực bất tòng tâm, đầu óc vẫn chưa đủ sâu sắc để nhìn hết được các yếu tố, góc cạnh. Tuy nhiên, đôi khi chỉ với 1 dòng trong 1 bài Tổng Quan - đã bao trùm, tương đương với cả 1 "mảng" bài viết mà ta hay thường thấy trong đời sống, báo đài ...


Cám ơn các bạn đã dành thời gian đọc bài viết rất dài dòng này của mình rất rất nhiều ạ ^!^ - Xin thứ lỗi vì chủ đề Tình Yêu nó quá thú vị đi aah ^^!


Trân trọng giới thiệu với các bạn Sơ đồ Tổng Quan Tình Yêu ^!^




#: Sơ đồ Tổng Quan về Tình Yêu ^^!


Phan Phan
12
886 lượt xem
12
5
5 bình luận