Yêu nước có hạn dùng?

Tôi từng nghĩ rằng, sau bài viết “Đừng yêu nước… nếu chỉ để lên ảnh đẹp”, mình đã khép lại được một chương. Nhưng hóa ra, cảm xúc đâu dễ đóng lại như một cuốn sổ. Chỉ cần một chuyến dạo trung tâm thương mại, ngập tràn sắc đỏ và tiếng nhạc hùng tráng, là ý nghĩ về “tinh thần yêu nước” lại bật dậy, bất ngờ như việc bắt gặp khuyến mãi 70% cuối mùa. Thế là, lại thêm một lần tôi ngồi xuống để viết tiếp – vừa ngẫu hứng, vừa có chút bồng bột, đúng chất “trend” thời sự.

Trung tâm thương mại hôm nay như biến thành một triển lãm dân tộc học phiên bản sale off: áo thun in cờ, túi tote “Độc lập – Tự do”, bánh kẹo gắn mác tự hào dân tộc. Đặc biệt là combo khuyến mãi: mua 2 giảm 20%, mua 3 giảm 30%. Có lẽ, yêu nước giờ đây cũng có thể cân đo bằng % ưu đãi.

Các cửa hàng thì bật nhạc rộn ràng, ca khúc về đất nước vang lên như thể playlist “hot hit yêu nước” vừa lọt top trending. Tôi vừa lẩm nhẩm hát, vừa tự hỏi: hiệu ứng này kéo dài được bao lâu? Tôi không hẳn là kiểu “yêu nước” theo định nghĩa văn mẫu, nhưng tôi thích tận hưởng những giai điệu ấy – vừa hay, vừa ý nghĩa, lại rất trendy. Và đôi khi, tình yêu nước bắt đầu từ những điều bé xíu như vậy.

Nhưng từ những giai điệu nhỏ bé ấy, tôi lại nghĩ đến những cột mốc lịch sử to tát đang dồn dập năm nay.

2025 là năm số 9 của thế giới theo thần số học – năm của tổng kết, kết thúc một chu kỳ. Và thật trùng hợp, Việt Nam cũng có cả một “combo kỷ niệm” khổng lồ: 50 năm Giải phóng miền Nam, 80 năm Cách mạng tháng Tám, 135 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 80 năm ngày truyền thống Công an nhân dân… Nghe qua chẳng khác nào một gói “flash sale lịch sử”, giảm giá theo combo, chỉ diễn ra đúng một lần.

Người người hào hứng, nhà nhà phất cờ. Nhưng thử hỏi: sự hào hứng đó kéo dài được mấy hôm? Cờ bay phấp phới trong diễu hành, rồi hôm sau lại nằm la liệt trên vỉa hè, góc xó xỉnh, buồn thiu như hàng tồn kho cuối mùa.

Đúng tinh thần số 9: thu hoạch xong, liệu ta có đủ sức cất giữ để bước vào chu kỳ mới, hay chỉ tô vẽ cho đẹp rồi quên?

Nhiều khi, tinh thần yêu nước giống như lớp trang điểm công phu trước buổi hẹn. Son đỏ, eyeliner sắc nét, filter lung linh. Nhưng sau ánh đèn flash, còn lại bao nhiêu là thật?

Bao người hô hào “giữ cờ cho thiêng liêng” – nhưng xong lễ lại nhét đại vào balo. Trước khi đi diễu binh, có mấy ai chịu đọc lại lịch sử? Hay chỉ “học thuộc lòng” vài dòng, mai thi xong thì xóa trắng? Qua ống kính truyền hình, mic vừa đưa tới miệng là tuôn ra khẩu hiệu hùng hồn – như thể chỉ cần ôn kỹ, may ra được “trúng số” lên sóng quốc gia. Rồi hôm sau, tất cả lại trở về deadline, Netflix, và lương tháng chật vật.

Và tất nhiên, trong công thức “make-up yêu nước” này, không thể thiếu một lớp nhạc nền V-pop.

2025, V-pop lên mood dân tộc: từ hùng tráng đến lãng mạn. Yêu nước bỗng thành xu hướng giải trí: đi concert, hô vang, cầm cờ vẫy mini. Nói cho công bằng, “trend yêu nước” cũng giúp kinh tế xoay vòng. Nhưng nghĩ mà xem: lương không tăng, layoff rình rập, có bạn trẻ nào phải vay mượn để mua vé concert, hoặc bịa lý do “học thêm” để moi tiền ba mẹ, chỉ để chứng minh rằng mình yêu nước, mình bắt trend? Chắc chắn là có. Vé concert đỏ rực, nhưng ví tiền thì xanh lè.

Sang năm, khi ballad thất tình hay EDM trở lại thống trị, tình yêu nước liệu có bị xếp vào danh sách “trend đã qua”? Giống như Tết, Valentine, Noel: rầm rộ một mùa, rồi biến mất.

Vậy thì câu hỏi đặt ra:

Đừng chỉ yêu nước bằng filter avatar hay concert bùng nổ. Yêu nước, rốt cuộc, không cần màu mè – mà cần sự bền bỉ, giản dị, như hơi thở.

Đó là khi bạn chọn sản phẩm Việt vì chất lượng thật. Là khi bạn xếp hàng tử tế thay vì chen lấn. Là khi bạn kể cho con cháu nghe những câu chuyện lịch sử bằng cả sự trân trọng. Những điều nhỏ bé đó, chẳng lên trending chart, nhưng mới là nền móng giữ tinh thần yêu nước lâu bền.

Bài viết này, giống như một phút bồng bột thời sự, viết ra để tự cười mình và cười cả xã hội. Biết đâu, từ chuỗi “Đừng yêu nước…” này, sẽ lại nảy sinh thêm nhiều góc nhìn khác – ngẫu hứng, châm biếm, nhưng vẫn là cách tôi thử soi chiếu mình trong chiếc gương mang tên cộng đồng.