Vì sao hiện tại là thời điểm thích hợp để tôn vinh trang sức cổ

Thị trường trang sức cổ đang sôi động hơn bao giờ hết, khi các nhà sưu tầm và những người sành sỏi trang sức tìm kiếm giá trị, vẻ ngoài đặc trưng của trang sức qua từng thời kỳ lịch sử.

Trong bộ phim Gentlemen Prefer Blondes (1953), Marilyn Monroe từng nổi tiếng với câu hát: “Diamonds are a girl’s best friend”, đồng thời nhắc đến những tên tuổi như Tiffany & Co., Cartier, Harry Winston và Black, Starr & Frost-Gorham. Nếu ca khúc ấy được viết lại ngày nay để phản ánh những món trang sức được săn đón nhất trên thị trường, giai điệu có lẽ vẫn quen thuộc—chỉ khác ở chỗ Van Cleef & Arpels và Bulgari nay đã gia nhập hàng ngũ những thương hiệu biểu tượng được khao khát.

Các thương hiệu lâu đời vẫn là biểu tượng của giá trị bền vững, và bước sang năm 2025, chúng tiếp tục đóng vai trò trụ cột của thị trường trang sức cổ. Dữ liệu từ 1stDibs, nền tảng trực tuyến chuyên về hàng sưu tầm xa xỉ, cho thấy sự thống trị này một cách rõ rệt. Tiffany, Cartier và Van Cleef & Arpels liên tục nằm trong nhóm các thương hiệu trang sức bán chạy nhất, trong đó Tiffany dẫn đầu năm 2024, theo Luxury E-Commerce Report mới nhất của nền tảng này. Số đơn hàng dành cho thương hiệu trang sức Mỹ này tăng 41% so với cùng kỳ năm trước.

Các thiết kế của Elsa Peretti dành cho Tiffany từ những chiếc vòng Bone cuffs cho đến dây chuyền điêu khắc chứng kiến mức độ quan tâm tăng vọt, nhảy tám bậc trên bảng xếp hạng thị trường thứ cấp. Những loạt phim phát trực tuyến gần đây như Halston khắc họa mối quan hệ thân thiết giữa Peretti và nhà sáng lập thương hiệu thời trang cùng với một ấn phẩm do Tiffany xuất bản về sự nghiệp của bà, đã tiếp tục khuếch đại sự chú ý đối với các sáng tạo này.

Trong khi đó, nhu cầu đối với dòng Serpenti của Bulgari, được thúc đẩy bởi sự xuất hiện trên thảm đỏ và nỗi hoài niệm về vẻ hào nhoáng giữa thế kỷ XX của thương hiệu, đã khiến giá trị bán lại tăng tới 140% trong năm qua, theo cùng báo cáo. Các món trang sức có chữ ký của David Yurman và Verdura cũng ghi nhận mức tăng ổn định, song chính sự kết hợp giữa tên tuổi thương hiệu và thiết kế mang tính biểu tượng mới là yếu tố tạo nên sự khác biệt cho các “người dẫn đầu” thị trường.

________________________________________

Bất chấp những biến động vĩ mô của nền kinh tế, phân khúc trang sức cũ trong ngành kim hoàn vẫn thể hiện khả năng phục hồi đáng kể.

“Trang sức cổ cao cấp ít bị ảnh hưởng bởi giá cả, vì người mua ít nhạy cảm hơn và chấp nhận mức giá cao hơn,” ông Russell Fogarty, đối tác tại công ty thu mua trang sức cũ Kazanjian & Fogarty và nền tảng thương mại điện tử Beladora (Beverly Hills, California), nhận định. “Tuy nhiên, ở phân khúc trung cấp, việc giá kim cương giảm, giá vàng tăng nhanh, cùng với thuế quan của Mỹ, đã tác động lan tỏa đến cả hoạt động mua và bán. Chúng tôi có thể điều chỉnh giá mua gần như ngay lập tức, nhưng khi bán ra, thường phải thu hẹp biên lợi nhuận để bảo đảm khách hàng vẫn nhận được giá trị tốt.”

Một số ý kiến cho rằng áp lực biên lợi nhuận không chỉ giới hạn ở phân khúc trung cấp. Patricia Faber, đồng sở hữu Aaron Faber Gallery (New York), cho biết bà nhận thấy sự do dự nhất định ngay cả ở phân khúc cao cấp nhất, nơi các món trang sức vintage nguyên bản từ những nhà kim hoàn lớn là vô cùng khan hiếm. Tuy vậy, khi những tác phẩm như vậy xuất hiện, chúng vẫn được giao dịch cạnh tranh mạnh mẽ qua các kênh đại lý, bán trực tiếp cho người tiêu dùng và đấu giá. Phân khúc trung gian tiếp tục duy trì sức mua ổn định, bởi các món trang sức trên thị trường thứ cấp này vừa mang lại giá trị kinh tế, vừa sở hữu phong cách thời kỳ mà người mua khó có thể tìm thấy trong các thiết kế đương đại. Theo bà, lãi suất và lạm phát cho đến nay vẫn chưa để lại dấu ấn rõ rệt lên nhu cầu.

Báo cáo 2025 Resale Report của The RealReal cung cấp thêm góc nhìn quan trọng. Là nền tảng lớn nhất thế giới chuyên về bán lại hàng xa xỉ đã được xác thực, The RealReal cho biết 47% người tiêu dùng hiện cân nhắc giá trị bán lại ngay từ khi mua sản phẩm xa xỉ mới. Giá bán trung bình của trang sức cao cấp đã tăng 17% so với năm 2024, bạc sterling đạt mức cao kỷ lục, và giá trị bán lại của các thương hiệu như Tiffany và Bulgari đã thiết lập những chuẩn mực mới. Đáng chú ý, lượng tìm kiếm nhẫn đính hôn vintage đã tăng tới 198% trong năm nay trong nhóm khách hàng chuẩn bị kết hôn.

Trang sức cổ hiện đã khẳng định vị thế trong dòng chảy chính của thị trường, theo nhận định của Michelle Orman, Trưởng bộ phận PR và Truyền thông của US Antique Shows, đơn vị tổ chức các sự kiện lớn như Original Miami Beach Antique Show và Las Vegas Antique Jewelry & Watch Show. “Nhận thức chung về thị trường ngày càng cao; chúng tôi thấy ngày càng nhiều bài viết trên truyền thông đại chúng nhấn mạnh sức hấp dẫn của trang sức cổ, vintage và trang sức thừa kế từ góc độ phong cách và thời trang, và văn hóa người nổi tiếng dường như đã hoàn toàn chấp nhận việc kết hợp trang sức thừa kế với các bộ sưu tập đương đại.”

Các nhà sưu tầm cũng đang định hình lại chiến lược mua sắm của mình. Theo Tyler Moradof, đối tác điều hành tại Yafa Signed Jewels (New York và Palm Beach, Florida), ngày càng nhiều người mua xem trang sức như một “tài sản thay thế” tương tự như tác phẩm nghệ thuật hay đồng hồ cao cấp. Thay vì tích lũy số lượng, khách hàng của ông đang xây dựng các bộ sưu tập có chủ đích, tập trung vào những tác phẩm đơn chiếc, xuất sắc và có giá trị vượt trội.

Xét về các giai đoạn lịch sử đang thu hút sự quan tâm mạnh mẽ nhất, Art Deco vẫn giữ vị thế bền vững. Với hình học rõ ràng và tính chính xác cao, phong cách này được Briony Raymond, nhà sáng lập kiêm CEO của thương hiệu trang sức cùng tên tại New York, nhận định là “hiện đại không kém hôm nay so với một thế kỷ trước”. Bà cũng nhấn mạnh sự trở lại của các thiết kế táo bạo, vui tươi trong giai đoạn thập niên 1960–1980, khi khách hàng có xu hướng kết hợp chúng với những món Art Deco kinh điển để tạo nên các bộ sưu tập mang dấu ấn cá nhân.

Trang sức bằng vàng và đá quý từ thập niên 1970–1980 cũng đang gia tăng sức hút, bởi chúng phù hợp với lối sống giản dị và linh hoạt ngày nay. Nhận định này được chia sẻ bởi Adam Patrick, Giám đốc điều hành của nhà buôn đồ cổ A La Vieille Russie (New York), và Marianne Fisher, Chủ tịch nền tảng trực tuyến The Jewelers Circle, chuyên về trang sức cổ và trang sức có chữ ký.

Thợ kim hoàn Ben Macklowe cho biết những thay đổi trong thói quen xã hội đang tác động rõ rệt đến nhu cầu của khách hàng. ““Hơn cả yếu tố kinh tế, chúng ta cảm nhận được tác động của sự thay đổi trong nhu cầu xã hội: ít sự kiện trang trọng – nhưng vẫn có ý nghĩa hơn, và nhiều người mong muốn sở hữu những món đồ trang sức đeo hàng ngày hơn,”, đồng sở hữu Macklowe Gallery (New York) nhận định. Người mua tìm kiếm những món trang sức dễ đeo, đa dụng, qua đó đưa trang sức cổ từ két sắt bước vào đời sống thường nhật.

Tương tự nhiều nhà buôn khác, Patricia Faber chỉ ra sự phân hóa giữa các phân khúc: đồng hồ đeo tay vintage cao cấp tăng giá mạnh do nguồn cung ngày càng hạn chế, trong khi thị trường trang sức nhìn chung vẫn ổn định, với phần lớn giao dịch nằm trong khoảng 2.500–10.000 USD. Theo bà, trang sức hiện là một phân khúc trung cấp lành mạnh, nơi người mua vẫn có nhiều lựa chọn hơn so với thị trường đồng hồ vintage.

Nhu cầu, vì thế, chưa hề suy giảm. Macklowe cho biết ông “chưa thấy dấu hiệu chững lại” trong mức chi tiêu cho trang sức cổ; thậm chí, giá trị giao dịch trung bình còn tăng lên. Khi các thương hiệu lớn liên tục nâng giá sản phẩm mới, đồng thời giá vàng và đá quý leo thang, trang sức trên thị trường thứ cấp cũng đang đi theo một quỹ đạo tăng trưởng tương tự.

Các món trang sức có chữ ký từ những nhà kim hoàn danh tiếng lâu đời vẫn tiếp tục được giao dịch ở mức giá cao, bởi nguồn gốc rõ ràng và khả năng giữ giá trên thị trường thứ cấp mang lại sự an tâm cho người mua. Tuy nhiên, các nhà buôn cho biết thị trường đang chứng kiến sự cởi mở ngày càng lớn đối với trang sức không có chữ ký , những tác phẩm có sức hấp dẫn tương đương và thường ở mức giá dễ tiếp cận hơn.

“Dù khách hàng có xu hướng đặt niềm tin vào các thương hiệu đứng sau những món trang sức ký tên như Cartier, Van Cleef & Arpels hay Bulgari, nhưng nhu cầu ngày càng tăng đối với trang sức vintage, cùng với giá vàng liên tục leo thang, đang khiến các món trang sức cổ và vintage không ký tên trở thành một lựa chọn hấp dẫn và hiệu quả về chi phí — mà vẫn đẹp không kém,” Lauren Addison, nhà thiết kế và dealer trang sức tại New York, nhận định.

Michelle Orman của US Antique Shows xem sự chuyển dịch này là dấu hiệu của mức độ tinh tế ngày càng cao của người tiêu dùng.

“Trang sức ký tên từ lâu đã có hiệu suất thị trường rất tốt, đặc biệt là các thương hiệu lớn như Van Cleef & Arpels, Cartier, David Webb và Verdura. Tuy nhiên, chúng tôi đang thấy sự quan tâm gia tăng rõ rệt đối với các món trang sức theo phong cách thời kỳ nhưng không có chữ ký. Nhiều người bị thu hút bởi một thẩm mỹ cụ thể và không nhất thiết phải cần chữ ký của một nhà kim hoàn lớn — vốn thường khiến giá tăng đáng kể,” bà giải thích. “Người tiêu dùng ngày nay hiểu biết hơn. Khi họ làm việc với những nhà buôn đáng tin cậy, có khả năng chỉ ra các dấu hiệu nhận diện chất lượng, họ sẽ cảm thấy tự tin với quyết định mua sắm của mình.”

Sau cùng, yếu tố quyết định vẫn là sự xuất sắc. Như nhà thiết kế Briony Raymond khẳng định:

“Dù có chữ ký hay không, nếu thiết kế, vật liệu và tay nghề đều ở mức phi thường, thì chính điều đó mới thực sự tạo nên sự khác biệt. Giá trị cốt lõi nằm ở việc sở hữu một tác phẩm hiếm có và xuất chúng — bất kể có chữ ký hay không.”

Thị trường trang sức cổ hấp dẫn nhiều nhóm người mua, từ các gia đình sưu tầm lâu năm xây dựng di sản cho đến thế hệ trẻ có tư duy toàn cầu. Moradof chia khách hàng của mình thành hai nhóm chính: những nhà sưu tầm đã định hình vị thế, đầu tư dài hạn; và nhóm khách hàng trẻ tại các đô thị như New York, London, Dubai và Hong Kong, những người có thể mua ít món hơn nhưng cực kỳ chọn lọc, ưu tiên các tác phẩm có bề dày lịch sử hoặc ý nghĩa biểu tượng. Ông dự đoán xu hướng đề cao sự chọn lọc này sẽ còn gia tăng, khi nguồn gốc và giá trị nghệ thuật ngày càng được coi trọng trong bối cảnh bất ổn kinh tế kéo dài.

Thật vậy, theo Michelle Orman, chi phí ngày càng cao của các vật liệu cấu thành trang sức cao cấp đang khiến nhiều người mua nhận thấy giá trị vượt trội của trang sức cổ. “Không ai xem đây là một khoản đầu tư để ‘lướt sóng’,” bà nhấn mạnh; thay vào đó, “họ cảm thấy yên tâm hơn khi biết rằng món trang sức mình mua không chỉ giữ giá mà còn có khả năng tăng giá theo thời gian.”

Văn hóa người nổi tiếng cũng góp phần khuếch đại sức hút của phân khúc này. Sebastian Kaufmann, đồng sáng lập kiêm CEO của JWL, một nền tảng số chuyên về trang sức cao cấp đã qua sử dụng, cho rằng chiếc nhẫn đính hôn của Taylor Swift đã giới thiệu tới hàng trăm triệu người hâm mộ các khái niệm như giác cắt old mine và kiểu gắn bezel. Ông cũng nhắc đến đám cưới Ambani hoành tráng vào tháng 7/2024, sự kiện đã đưa phong cách vintage đến với hàng tỷ khán giả.

Tuy nhiên, giới kinh doanh đều đồng thuận rằng sức hấp dẫn cốt lõi của trang sức cổ nằm sâu hơn yếu tố người nổi tiếng.

“Khi người nổi tiếng đính hôn với kim cương cổ, điều đó chắc chắn thu hút sự chú ý,” Joseph Denaburg, Giám đốc Marketing và Chiến lược số tại Levy’s Fine Jewelry (Birmingham, Alabama), thừa nhận. “Nhưng nhẫn đính hôn vintage vốn đã phổ biến từ trước. Điều thực sự chạm đến khách hàng là ý niệm sở hữu một món trang sức độc nhất vô nhị, một vật phẩm đã trải qua cả thế kỷ tồn tại và sẽ còn trường tồn vượt qua chính chúng ta.”

Một trong những điểm mạnh nhất của ngành trang sức cổ là mô hình bền vững vốn có của nó.

“Chúng tôi thường nói vui rằng trang sức cổ chính là dự án tái chế đầu tiên trên thế giới,” Rhett Ramsay Outten, đồng sở hữu Croghan’s Jewel Box tại Charleston, South Carolina, chia sẻ.

Bà cho biết, dù tính bền vững hiếm khi là động lực mua sắm chính, nó lại đóng vai trò như một lớp ý nghĩa ngầm quan trọng, đặc biệt với những khách hàng ngày càng quan tâm đến giá trị của nền kinh tế tuần hoàn.

Briony Raymond nhìn nhận tính bền vững như một phần không thể tách rời của vẻ đẹp:

“Lựa chọn trang sức vintage tự thân đã là một hành động có trách nhiệm. Nó tôn vinh tay nghề đã tồn tại, đồng thời trao cho những món trang sức mang trong mình lịch sử một vòng đời mới.”

Ở phía nguồn cung, việc tìm kiếm hàng hóa ngày càng trở nên cạnh tranh, khi số lượng trang sức cổ lưu thông trên thị trường ngày một thu hẹp. Russell Fogarty ước tính rằng khoảng 90% nguồn hàng đến từ người bán tư nhân, trực tiếp hoặc gián tiếp, bên cạnh đóng góp từ các nhà đấu giá và nền tảng resale.

Ben Macklowe nhấn mạnh vai trò sống còn của việc duy trì mối quan hệ với khách hàng tư nhân, gọi đây là “cơ hội tốt nhất để phát hiện những viên ngọc thực sự bị lãng quên.”

Kể từ sau đại dịch, các phiên đấu giá thu hút thêm nhiều nhà sưu tầm nghiệp dư, khiến các thương buôn dày dạn kinh nghiệm càng tập trung hơn vào nguồn hàng tư nhân đáng tin cậy. Song song đó, toàn ngành cũng đang đẩy mạnh chuyển đổi số. Bán hàng trực tuyến đã dân chủ hóa khả năng tiếp cận, đặc biệt có lợi cho trang sức có chữ ký thương hiệu ,bởi các dấu hiệu nhận diện rõ ràng giúp người mua nhanh chóng yên tâm về chất lượng.

Nhiều nhà bán lẻ độc lập đã thiết lập các khu vực riêng cho trang sức cổ để đáp ứng nhu cầu, trong khi những thương buôn kỳ cựu, sở hữu uy tín vững chắc, tiếp tục phát triển bằng cách kết hợp chuyên môn sâu với độ phủ kỹ thuật số.

Dù nhu cầu thị trường đang ở mức tốt, nguồn cung vẫn là thách thức lớn nhất.

“Ít món trang sức hơn được đưa ra thị trường, và điều đó tạo nên một môi trường cạnh tranh gay gắt,” Adam Patrick của A La Vieille Russie nhận định.

Các nhà buôn còn phải xoay xở trong bối cảnh giá vàng và kim cương biến động mạnh, khiến áp lực biên lợi nhuận gia tăng — đến mức ngay cả những người dày dạn kinh nghiệm đôi khi cũng buộc phải từ bỏ những món trang sức xuất sắc.

“Đã có vài tác phẩm rất đẹp mà chúng tôi buộc phải bỏ qua, vì mức giá quá cao so với khả năng xoay vòng để bán lại cho khách hàng,” Ramsay Outten chia sẻ. “Tất cả phụ thuộc vào đàm phán — và điều đó không hề dễ dàng.”

Tuy vậy, đôi khi cơ hội lại đến một cách rất tự nhiên. Theo Michelle Orman, những nhà sưu tầm đến Original Miami Beach Antique Show thường không có kế hoạch cụ thể, nhưng sẽ bừng sáng khi bất ngờ tìm thấy món đồ hoàn hảo — “như một đứa trẻ lạc vào tiệm kẹo.”

Triển lãm Coconut Grove Jewelry & Watch Show, diễn ra tại Miami từ ngày 14–16/11, với hơn 80 nhà buôn tham gia, cũng được tổ chức nhằm tái hiện chính tinh thần khám phá đầy ngẫu hứng đó.

Dù các món trang sức có chữ ký từ những nhà kim hoàn danh tiếng vẫn chiếm ưu thế về nhu cầu, thị trường cũng đang chứng kiến sự hồi sinh trong đánh giá đối với trang sức không có chữ ký nhưng có chất lượng cao.

“Phần lớn khách hàng của chúng tôi hỏi mua trang sức có chữ ký,” Rick Shatz của công ty cùng tên tại New York cho biết, “nhưng thỉnh thoảng vẫn có người chỉ đơn giản muốn một món trang sức đẹp, bất kể chữ ký. Đó chính là vẻ đẹp của thị trường này: nó có chỗ cho cả hai.”

Các nhà buôn đang nhận thấy một sự thay đổi theo thế hệ, với "khách hàng trẻ tuổi đang có sự quan tâm trở lại đối với việc tìm kiếm trang sức cổ và những món đồ độc nhất vô nhị," Rhett Ramsay Outten của Croghan's Jewel Box cho biết. "Nhiều khách hàng địa phương của chúng tôi đã quen với việc sưu tầm trang sức cổ vì bà và mẹ của họ đã từng làm như vậy."

Theo Julie Leriche Thompson, giám đốc điều hành của The Jewelers Circle, thế hệ Millennials và Gen Z nói riêng đang thúc đẩy sự tăng trưởng. “Họ bị thu hút bởi sự độc đáo và tính bền vững của trang sức cổ điển – những món đồ có lịch sử và cá tính riêng biệt. Họ coi trọng tính xác thực, tay nghề thủ công và ý tưởng sở hữu một món đồ kể một câu chuyện, đồng thời cũng đánh giá cao việc trang sức cổ điển mang đến những thiết kế mang tính biểu tượng và các thương hiệu nổi tiếng với mức giá dễ tiếp cận hơn.”

Sebastian Kaufmann của JWL mô tả thế hệ mới này là đa chiều và tinh tế: Một số người đủ chuyên nghiệp để nhận biết những viên đá quý không có chữ ký ở mức giá khởi điểm, trong khi những người khác coi những món đồ có chữ ký là tài sản đầu tư.

• Ngày 3 tháng 12 năm 2025

• Sonia Esther Soltani

Lược dịch Kira Trần