Quản lý tài chính cá nhân (P2)

Xin chào các bạn, đây là phần tiếp theo của series Quản lý tài chính cá nhân. Phần này sẽ đề cập chi tiết hơn tới việc chúng ta làm thế nào với phần Net Income dư ra hàng tháng. Phần 1 các bạn có thể xem lại ở đây:

Note: Hãy dừng đọc nếu bạn chưa theo dõi phần 1, lý do là nếu đầu tư mà không rõ tình hình tài chính của bản thân hiện tại, hoặc không có quỹ dự phòng khẩn cấp thì theo mình rất nguy hiểm.

Ok, bắt đầu thôi.

Phần trước đã đề cập tới việc bạn đã có cái nhìn tổng quát về tình hình tài chính hiện tại của bản thân và đã có quỹ dự phòng khẩn cấp, bây giờ bạn có 1 Net Income dương và bắt đầu phân bổ Net Income này vào các danh mục đầu tư.

1.     Hãy bắt đầu với gửi ngân hàng.

Tiền mặt cũng chính là tài sản của các bạn, và nhiệm vụ của chúng ta là phải giữ tài sản an toàn và làm cho nó tăng lên. Gửi ngân hàng là cách có thể giữ tiền mặt an toàn mà vẫn có lãi trong một khoảng thời gian.

Nhược điểm của gửi ngân hàng: Lãi suất thấp.

Rủi ro: Ngân hàng hoàn toàn có thể phá sản, tuy nhiên nguy cơ này rất thấp, và nếu ngân hàng phá sản thì bạn cũng sẽ được đền bù 1 khoản nào đó. Có thể không phải toàn bộ, nhưng cũng sẽ không phải mất trắng.

Ưu điểm: Thanh khoản cao. Mình luôn ưu tiên gửi ngân hàng là kênh đầu tư đầu tiên vì lý do này, khi các thị trường khác có biến động mạnh, ví dụ giá vàng vì lý do nào đấy bất chợt giảm xuống thật mạnh, hoặc miếng đất bạn cần mua tự nhiên có giá thật tốt, thì có thể ngay lập tức rút tiền ra và đầu tư.

Tips: Nếu bạn gửi số lượng lớn, bạn có thể deal với ngân hàng lãi suất tốt hơn, đừng ngần ngại hỏi các bạn tư vấn về cách gửi với lãi tốt hơn lãi niêm yết. Ngoài ra bạn có thể chia nhỏ ra và gửi vài ngân hàng khác nhau, một số ngân hàng như TIMO cho lãi suất tốt hơn phần còn lại. Hãy cố gắng đa dạng hóa, đừng bỏ hết trứng vào 1 giỏ.

2.     Chứng khoán.

Riêng chứng khoán cũng là một lĩnh vực rộng lớn mà mình không thể cover hết trong 1 bài được. Mình sẽ đề cập tới một số khái niệm cơ bản như sau:

Nhược điểm: Biến động lớn, Chứng khoán là 1 kênh biến động và không ai có thể dự đoán được trong ngắn hạn. Nếu tài sản của bạn để trong ngân hàng thì tài sản đó cứ nằm yên như vậy, và tăng dần dần, mặc dù rất ít. Nhưng nếu để trong chứng khoán bạn sẽ thấy tài sản tăng, giảm liên tục, thậm chí giảm mạnh => Không phù hợp với những người không chịu được rủi ro cao và biến động lớn.

Rủi ro: Chứng khoán có khá nhiều rủi ro, nhưng nếu có thể nắm bắt và quản lý được, bạn hoàn toàn có thể tự tin trong môi trường này.

-       Bạn hoàn toàn có thể mất trắng nếu công ty phá sản. Khi một công ty niêm yết phá sản, tài sản sẽ bị thanh lý và các công ty sẽ ưu tiên trả nợ cho các đối tác, cho chủ nợ trước. Bạn sở hữu cổ phiếu của công ty đó tức là bạn là cổ đông, là chủ 1 phần của công ty đó, và sẽ là người cuối cùng được đền bù (nếu vẫn còn chút tài sản còn lại)

-       Nếu công ty bị hủy niêm yết, mặc dù không phá sản. Bạn vẫn sở hữu cổ phiếu của công ty đó và vẫn là cổ đông, khi công ty làm ăn không tốt (thường thì bị hủy niêm yết do làm ăn không tốt, không công bố báo cáo tài chính hoặc vi phạm gì đó) cổ phiếu sẽ không có thanh khoản. Tức là chẳng có ai muốn mua lại cổ phiếu đó của bạn. Khi đó mặc dù tài sản vẫn nằm đó nhưng giá trị gần như không có gì.

-       Giá có thể giảm rất mạnh và rất lâu hoặc thậm chí không bao giờ có thể phục hồi. Điều này phụ thuộc vào hoạt động kinh doanh và xu hướng chung. Có những cổ phiếu không thể nào trở lại thời kỳ hoàng kim ngày trước và nhà đầu tư không thể thu hồi lại vốn như ban đầu.

Tips:

-       Hãy đầu tư cổ phiếu quỹ, trong đó có các quỹ ETF (quỹ hoán đổi danh mục), các bạn hãy tìm hiểu về loại hình này. Nhà quản lý quỹ đã giúp mình đa dạng hóa danh mục và sẽ định kỳ hoán đổi danh mục, điều này giúp nhà đầu tư yên tâm nắm giữ. Giúp loại bỏ đáng kể các rủi ro nói trên.

-       Hãy bắt đầu học về phân tích cơ bản, khi bạn đã thành thạo trong việc theo dõi tình hình tài chính của cá nhân, bạn sẽ thấy phân tích cơ bản không hề khó, vì một doanh nghiệp vận hành về cơ bản cũng tương tự như một cá nhân, cũng sẽ có tổng tài sản, tổng nợ, dòng tiền, doanh thu, lợi nhuận… Khi đó bạn sẽ hình dung ra doanh nghiệp nào tốt và doanh nghiệp nào chưa tốt.

-       Nếu có thể, hãy tìm các doanh nghiệp trả cổ tức tốt và đều đặn. Cổ tức bằng tiền giúp bạn có thêm thu nhập hàng năm, các bạn có thể dùng thu nhập đó để tái đầu tư (áp dụng lãi suất kép) hay để đưa vào tổng thu nhập và tăng net income lên. Ngoài ra doanh nghiệp trả cổ tức đều đặn còn cho thấy đó là 1 doanh nghiệp tốt và có uy tín, quan tâm tới các cổ đông.

-       Hãy lưu ý tới các cổ đông lớn trong thành phần hội đồng quản trị, các công ty tốt sẽ có danh sách cổ đông lớn là các tập đoàn nhà nước, nước ngoài, ngân hàng… Mình đầu tư cùng với họ thì mình sẽ bớt rủi ro đi. Hãy hình dung như sau, nếu công ty A có rất nhiều cổ đông lớn như Tổng công ty Kinh Doanh Vốn nhà nước chẳng hạn. Vậy bạn đầu tư vào đó giống như đi bơi cùng cá mập, nếu cổ phiếu đó vì lý do gì đó giảm mạnh thì thực ra bạn chỉ bị ảnh hưởng rất ít, những ông lớn kia mới là người bị ảnh hưởng nhiều và bạn nghĩ xem “Liệu các ông lớn có ngồi im để cho tài sản của họ giảm mạnh hoặc bốc hơi không”

-       Hãy tìm những cố phiếu có thanh khoản cao, điều này giúp bạn có thể dễ dàng bán nếu trong trường hợp bất ngờ có biến động lớn hoặc bạn thay đổi phương án đầu tư.

Mình không ngờ bài viết lại dài đến thế, có thể mình sẽ cover thêm vào các phần tiếp theo.

Bonus:

Chắc hẳn đã có bạn từng nghe thông tin như ở thị trường có những tổ chức đơn vị được gọi là “cá mập” hay “lái”… và họ “thao túng” thị trường, hay nói cách khác là họ làm cho giá một mặt hàng gì đó tăng rất cao sau đó khi nhà đầu tư mua vào thì họ xả hàng và nhà đầu tư mắc kẹt ở bên trên đỉnh, không thoát hàng được. Hãy hình dung như sau:

Giả sử bạn là một nhà quản lý quỹ, bạn đang vận động và thuyết phục các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào Việt Nam, thị trường chứng khoán và kinh tế Việt Nam rất tiềm năng, hoàn toàn có thể đem lại lợi nhuận 15-20%/năm. Sau khi bạn thuyết phục thì có một số “ông lớn” sẵn sàng rót vốn cho bạn, số tiền rất lớn và bạn cam kết sẽ đem lại lợi nhuận sau 1 kỳ tài chính (Kỳ tài chính ở đây có thể khác so với 1 năm thông thường, có thể không bắt đầu từ tháng 1 và kết thúc vào tháng 12).

Ok, bây giờ bạn có 1 số tiền lớn và bắt đầu đi mua cổ phiếu. Và với số tiền đó bạn không thể giải ngân trong 1-2 ngày được, có thể phải mất cả tháng. Nếu là bạn, bạn sẽ mua như nào?

Bạn không thể nào cứ cầm số tiền đó rồi lao thẳng vào thị trường để mua được. Ngoài kia người ta biết rằng có một đại gia đang đi chợ và chuẩn bị mua 1 vài mặt hàng ngoài chợ, người ta sẽ bắt đầu mua hàng và tích lũy để sau này bán cho bạn với giá cao. Vậy là bằng cách nào đó, các tin tức tiêu cực hoặc các sự kiện kinh tế bất lợi sẽ xảy ra và thị trường hỗn loạn, nhà đầu tư lo sợ bán tháo. Vậy đó chính là lúc bạn giải ngân mua sắm. Sau khi mua sắm xong thị trường sẽ dần dần ổn định và tăng trở lại. Điều tương tự cũng xảy ra khi bạn đang chuẩn bị bước vào cuối năm tài chính, bạn cần chốt sổ để trả lại lợi nhuận cho các nhà tài phiệt đã đầu tư vào quỹ của bạn. Bạn cũng không thể nào cứ đem hàng ra chợ bán được, vì bạn sẽ cần vài tuần thậm chí vài tháng để tiêu thụ số hàng đó, nếu cả chợ biết rằng có một ông lớn đang mang hàng ra bán thì người ta sẽ bán hết trước bạn, giá sẽ giảm mạnh. Vậy bạn làm thế nào? Sẽ lại bằng cách nào đó mà thị trường luôn toàn những tin tốt, tích cực, cổ phiếu liên tục tăng cao, khi đó bạn có thể thoải mái tiêu thụ dần dần mà không sợ giá giảm. Sau khi bạn hoàn thành xong mục tiêu, các nhà đầu tư tin tưởng quỹ của bạn thì vòng tuần hoàn mới sẽ lại tiếp tục cho các kỳ tiếp theo.

Cám ơn các bạn đã đọc đến đây.