Xin chào các bạn. Dưới đây là một số chia sẻ liên quan đến quản lý tài chính cá nhân mà mình nghĩ giá mà mình biết và áp dụng cho bản thân sớm hơn. Theo mình thì tài chính cá nhân nên là một môn học trong trường vì tầm quan trọng của nó, sức khỏe tài chính cùng với sức khỏe về thể chất và tinh thần làm nên cuộc sống của mỗi người trở nên trọn vẹn hơn. Nếu các bạn có lời khuyên hoặc comment gì thì góp ý bên dưới nhé.
- Chắc hẳn gần đây các bạn đều nghe qua các thông tin như thị trường chứng khoán liên tục tăng, giá vàng tăng lập kỷ lục, giá bất động sản… và các tài sản đều tăng. Đi cùng với đó là lạm phát cũng tăng kéo theo giá cả hàng hóa tăng lên. Điều này dẫn tới hệ quả là khoảng cách giàu nghèo sẽ tiếp tục giãn cách xa hơn nữa. Những người có tài sản như bất động sản, vàng… thì giàu lên nhanh chóng, trong khi những người sống bằng tiền lương thì lạm phát sẽ làm cho họ trở lên nghèo đi. Vậy giải pháp là gì? (Tất nhiên giải pháp cho những người nghèo sống bằng lương, còn nếu đã có tài sản rồi thì các bạn đã làm rất tốt và tiếp tục phát huy nhé).
- OK, đơn giản thôi, giải pháp là chúng ta cần phải tăng sở hữu tài sản thay vì chỉ sở hữu tiền mặt. Tài sản ở đây bao gồm vàng, bất động sản, chứng khoán… Nhưng nói thì dễ chứ tiền đâu mà sở hữu tài sản bây giờ. Hãy cùng mình đi từng bước một như sau.
- Bước đầu tiên: Để bắt đầu với hành trình quản lý tài chính cá nhân, việc đầu tiên cần làm đó là theo dõi thu chi hàng tháng. Theo mình đây là bước quan trọng và cơ bản nhất. Hãy dành ít nhất 1 tháng theo dõi chi tiết lại thu và chi của bạn, nếu được thì hãy theo dõi lâu hơn, có thể 3-6 tháng để có cái nhìn tổng quát về tình hình tài chính của bản thân. Các thông tin cần như sau:
Tổng tài sản của các bạn là bao nhiêu?
Tổng nợ (nếu có)
Thu nhập hàng tháng
Chi tiêu hàng tháng.
Net income (Tổng thu nhập trừ đi tổng chi tiêu)
Có nhiều cách để theo dõi thu chi, cơ bản nhất là dùng sổ giấy hoặc có thể dùng app trên điện thoại. Sau khi có thông số cơ bản trong vòng 1 tháng chúng ta sẽ sang bước tiếp theo
- Bước 2. Khi đã có con số cụ thể, bạn sẽ biết được net income của mình là bao nhiêu. Nếu net income là âm (Chi nhiều hơn Thu), vậy việc đầu tiên bạn cần làm là đưa net income lên con số dương. Tức là cần phải tăng thu nhập lên, hoặc giảm chi tiêu đi. Khi net income đã dương rồi, việc tiếp theo cần làm là lập quỹ dự phòng khẩn cấp.
Quỹ dự phòng khẩn cấp theo mình là khoảng 6-12 tháng tổng chi tiêu hàng tháng và tùy vào thu nhập của các bạn có ổn định hay không, nếu thu nhập ổn định, quỹ dự phòng có thể bằng 6 lần tổng chi tiêu, nếu thu nhập không ổn định, theo mình cần khoảng 12 tháng tổng chi tiêu. Bước này có thể mất thời gian phụ thuộc vào net income của các bạn, trong lúc tích lũy hãy tham khảo Note ở cuối bài nhé. Ok, sang bước 3 nào.
- Bước 3. Sau khi các bạn đã có quỹ dự phòng khẩn cấp, chúng ta sẽ suy nghĩ làm gì với net income. Khi này giả sử net income của các bạn đã dương, hãy cố gắng để net income càng lớn càng tốt, như vậy các bạn sẽ có nhiều lựa chọn để đầu tư. Hãy hình dung bây giờ các bạn chính là người quản lý quỹ của chính mình, chúng ta sẽ phân bổ net income hàng tháng như nào cho hợp lý. Các tài sản có thể phân bổ như sau:
A, tiền mặt: Các bạn có thể gửi tiết kiệm, gửi tiền mặt tiết kiệm có ưu điểm là thanh khoản cao, khi cần mua tài sản gì có thể rút ra sử dụng ngay, rủi ro thấp, tuy nhiên nhược điểm là lợi nhuận thấp, với lãi suất khoảng 4-5% như hiện tại thì theo mình chưa đủ để bù lại lạm phát.
B, Vàng. Các bạn có thể phân bổ 1 phần net income vào vàng. Ưu điểm là vàng hiện tại có lợi nhuận khá tốt, đặc biệt là trong thời điểm lạm phát cao như hiện nay, các bạn có thể mua số lượng nhỏ, tích lũy dần dần. Nhược điểm: Vàng là kênh đầu tư trung và dài hạn, chênh lệch giá mua/bán vàng vật chất lớn.
C, Cổ phiếu. Cổ phiếu hiện tại cho lợi nhuận khá tốt, có thể lên tới 15-20%/năm hoặc hơn. Tuy nhiên cổ phiếu có rủi ro giá biến động và có thể giảm trong ngắn hạn.
D, Bất động sản. Đây là kênh truyền thống, mức lợi nhuận tốt, tuy nhiên nhược điểm là cần vốn lớn, và cần tìm hiểu kỹ, một số bất động sản cho thanh khoản kém, dẫn tới chôn vốn lâu dài.
E, Các loại tản sản khác, có thể kể đến như tiền số, trái phiếu, ngoại hối, đồ cổ, tranh… đây đều là tài sản, và đều có ưu và nhược điểm riêng, cần tìm hiểu kỹ trước khi đầu tư.
Tùy vào mức độ rủi ro cao hay thấp, độ tuổi (các bạn còn ít tuổi có xu hướng rủi ro cao hơn, trong khi những người nhiều tuổi ưu tiên rủi ro thấp)… mà phân bổ tài sản sao cho hợp lý. Ví dụ có thể là 3:3:3:1 cho tiết kiệm, cổ phiếu, vàng và tài sản khác, nếu sau khi đã dành ra 1 khoản cho quỹ dự phòng khẩn cấp, còn lại 1 tỷ có thể phân bổ 300 triệu cho tiết kiệm, 300 triệu cho vàng, 300 triệu cho cổ phiếu và 100 triệu để đầu tư tài sản khác (như crypto, trái phiếu...)
Một số lưu ý các bạn có thể cân nhắc như sau:
Note 1: Hãy tập cách theo dõi thị trường mà bạn định tham gia, ví dụ như thị trường vàng, chứng khoán, bất động sản… theo dõi diễn biến giá, có thể các bạn không cần mua/bán gì cả mà hãy theo dõi và đọc tin tức, điều này giống như chúng ta đi chợ mỗi ngày, sẽ biết các mặt hàng giá cả ra sao, khi nào thì gọi là đắt, khi nào là rẻ, thời gian cần cho bước này có thể mất 1 đến 3 năm, khi đó các bạn sẽ có cái nhìn tổng quát và sẽ thấy món hàng bạn định mua là đang đắt hay rẻ.
Note 2: Hãy đọc và tìm hiểu các sách kinh tế, tâm lý học… để tìm hiểu về tổng quan cách vận hành của nền kinh tế nói chung.
Note 3: Hãy tập hài lòng với lợi nhuận thấp, theo mình khoảng 15-20% là hợp lý, nếu sa đà vào tìm kiếm lợi nhuận cao, dễ rơi vào trạng thái đánh bạc, có một ranh giới rất mong manh giữa đánh bạc và đầu tư.
Note 4: Thời gian đầu hãy cẩn trọng trong việc sử dụng đòn bẩy tài chính, đòn bẩy là con dao hai lưỡi. Phương án tốt nhất cho người mới là hãy mua với số tiền mình có.
Note 5: Kiến thức cá nhân cũng là một loại tài sản của các bạn, hãy luôn học hỏi và đầu tư cho bản thân.
Important Note: Đây là trải nghiệm cá nhân và không phải lời khuyên đầu tư.
Mình sẽ chia sẽ phần tiếp theo liên quan tới cách mua/bán sao cho tối ưu và một số câu hỏi hay gặp trong đầu tư. Cám ơn các bạn đã đọc đến đây.