Đây hoàn toàn là kinh nghiệm cá nhân của một bạn "câm Tiếng Anh" đã 20 năm và đã chiến đấu với việc học "phát âm chuẩn" được một năm, nên hy vọng các vị tiền bối, các cao thủ Tiếng Anh giơ cao đánh khẽ với chia sẻ của mềnh nha.
Nguồn: ablersite.org
Nguồn: ablersite.org
Thực sự thì bản thân mình đã mắc phải hội chứng "sợ sai" kể từ những lần mà phát âm Tiếng Anh dở tệ dẫn đến người Việt thì chê bai và người ngoại quốc thì không hiểu, từ đó gần như mình không còn tý tự tin nào để thở ra một câu Tiếng Anh trong suốt quá trình học phổ thông và cả lên đại học.
Nguyên nhân của việc phát âm sai chủ yếu do tiếp cận với những thầy cô dạy Tiếng Anh phát âm sai và do ít tiếp cận đến các nguồn phát âm chuẩn. Chuyện phát âm Tiếng Anh dở ở những trường học dưới thôn quê nó không phải chuyện hiếm, thêm nữa cái thời mình đi học chưa có nhiều thiết bị để tiếp cận với các nguồn chính xác, rồi cũng không biết học phát âm chuẩn thì bắt đầu từ đâu, vậy nên chuyện phát âm sai nó càng ngày càng sai, càng thấm vào máu của mình nhiều hơn. Nếu không học được ngay từ đầu nó còn đỡ, học được mà học sai nó còn dở hơn nhiều, để đến khi bắt đầu học lại thì than ôi phải tẩy cái mớ 2000 từ phát âm sai trong đầu đi, thực sự mình đã bỏ cuộc không ít lần khi cảm thấy bất lực, trường hợp này đúng với câu "sai một ly đi một dặm", sai đoạn đầu đoạn sau sửa thấy cộng đồng mạng luôn.
Từ nguyên nhân bên trên thì ta đi tìm giải pháp, hai điều đồng thời mình đã làm đó là học lại phát âm chuẩn và tiếp cận càng nhiều càng tốt nguồn phát âm của người bản xứ. Và mình đã học với BA KHÔNG: không thầy, không trung tâm, không tốn quá nhiều tiền. Đối với việc học ngữ âm nó vốn dĩ đã là hành trình không dễ dàng gì, mình lại còn chọn nước đi (không dễ dàng) *3.14, nhưng vẫn đem đến những kết quả khả quan, và hy vọng nó sẽ tiếp thêm niềm tin của mọi người vào việc vượt qua rào cản này.
Tại sao mình lại nói là không thầy, không trung tâm, nếu như vậy thì làm sao có thể kiểm tra xem mình đã phát âm chuẩn chưa? Và thật may ngay cái thời điểm chưa biết nên làm gì thì mình biết tới Elsa, nhiều người thì đã quá quen đến ứng dụng này rồi nhưng vẫn có người chưa biết nó. Elsa sử dụng công nghệ AI phân tích giọng nói, có lẽ còn đỉnh hơn các ông thầy trong việc phát hiện âm lỗi trong một từ có rất nhiều âm khác nhau, và vì độ khắt khe của app nên nhiều người mới học là nản lắm khi chưa có nền tảng một chút nào về Tiếng Anh. Tuy nhiên việc có một giọng bản xứ với những bạn chưa từng học phát âm chuẩn sẽ luôn là một hành trình dài mà, khó khăn vật vã ban đầu là chuyện hiển nhiên luôn.
Ảnh của Elsa Speak
Ảnh của Elsa Speak
Elsa Speak đo chính xác phát âm của chúng ta từng âm trong 44 âm của bảng IPA, tuy nhiên phần hướng dẫn phát âm cho từng âm lại là bằng Tiếng Anh, người có Tiếng Anh ở mức trung bình trở nên xem thì không sao chứ Tiếng Anh con số 0 xem là thua luôn :v Vì vậy mình đã kết hợp Elsa với youtube để một bên thì học uốn lưỡi, một bên thì test xem phát âm đúng chưa.
Và cách mình làm cứ tuần tự như này:
Bước 1: Mở app và phát âm 1 từ => sau khi có kết quả thì ví dụ mình sai âm "t"
Bước 2: Mở youtube hướng dẫn phát âm âm "t"=> luyện tập nhiều lần
(Link mình hay dùng để học vì cô hướng dẫn rất chi tiết dễ hiểu, còn học 2 âm khá giống nhau trong một bài để dễ phân biệt, và nó gồm chuỗi các bài học để có thể học hết được các âm trong bảng IPA)
Bước 3: Quay trở lại app và đọc lại cái từ nãy đã đọc, chỉ cần âm "t" đúng ở mức độ nào đó (khi lần đầu học âm "t" thì như này là được rồi, chứ đòi phát âm chuẩn 100% ngay lần đầu là tự đặt áp lực thái quá lên bản thân) thì chuyển sang từ tiếp theo.
Cứ như thế cho đến khi học được 10p mỗi ngày. Lý do tại sao lại là 10p, than ôi là việc sửa phát âm và học ngoại ngữ nói chung, đặc biệt với người mới học thì từ tốn đoạn đầu mình nghĩ là một chiến lược hiệu quả, chứ một phát ngày nào cũng học vài chục phút tới vài tiếng trở nên thì bạn sẽ sớm xài hết ý chí, nhiều lắm vài tuần là bỏ cuộc. Như khổng tử đã dạy (thực ra khổng tử không dạy điều này), học ngoại ngữ là phải đều đặn mỗi ngày mưa dầm thấm lâu nó mới ăn thua. Còn ai ý chí có thừa xài không hao mình không nói nhá, chứ với mình kinh nghiệm gì chứ kinh nghiệm về chuyện bỏ cuộc với Tiếng Anh nó cứ gọi là nhiều vô kể.
Phương pháp này đơn giản là cứ kiểm tra trước => sai âm nào=> luyện tập đúng=> kiểm tra lại, và chúng ta chỉ luyện lại các âm sai nhiều thôi, vì có những âm mình cũng ít sai do nó gần giống Tiếng Việt nên sẽ tiết kiệm thời gian học thay vì ngồi đọc hết 44 âm IPA phát nản luôn. Đấy là cách mình đã cải thiện phát âm trong suốt 365 ngày đã qua, với cách này thậm chí chỉ cần dùng bản free của Elsa là cũng đủ cho giai đoạn đầu, nếu đăng ký bản Pro luôn thì càng tốt vì số lượng bài học sẽ mở ra nhiều hơn. Còn theo mình thấy giai đoạn nắm vững IPA thì chỉ cần học như trên là được, sau khi nắm được hết rồi thì chuyển sang nâng cao hơn: học nối âm, ngữ điệu, nuốt âm, thể hiện cảm xúc trong câu nói, học phát âm và nói những đoạn dài... thì đăng ký bản Pro một năm là ổn áp, giá ~700k thì phải, hoặc có thể mua bản trọn đời luôn nếu cảm thấy đáng để đầu tư cỡ 1,5 triệu. Vậy nên mình đánh giá phương pháp này khả quan với tất cả mọi người.
============================
Cảm ơn đã đọc hết bài viết, hy vọng sẽ được kết nối với mọi người nhiều hơn trên các MXH mình để ở phần liên kết nhó, have fun~