HIẾN CHƯƠNG VỀ CHÍNH DANH VÀ QUYỀN LỰC CÓ ĐIỀU KIỆN

Không một thể chế nào bền vững nếu quyền lực chính trị được trao tay những người chưa từng gánh vác trách nhiệm bảo vệ nó.

Không một cộng đồng nào thực sự vững mạnh nếu quyền lực được ban phát như món quà sẵn có, thay vì được giành lấy bằng hành động, kỷ luật và cống hiến.

Bởi lẽ đó, chúng tôi lập nên bản hiến chương này, với niềm tin rằng:

Chúng tôi bác bỏ quan điểm cho rằng quyền lực chính trị là một quyền tự nhiên – bẩm sinh – phổ quát.

Quyền lực chính trị là một loại vũ lực có tổ chức, và như mọi vũ lực khác, nó chỉ chính đáng khi được rèn luyện, kỷ luật và sẵn sàng hy sinh để bảo vệ cái chung.

Bản hiến chương này đặt nền móng cho một trật tự chính trị dựa trên trách nhiệm, thử thách và cam kết, chứ không dựa trên tuổi tác, số đông hay những đòi hỏi thụ động.

Điều 1. Mọi hệ thống quyền lực chỉ hợp pháp khi những người nắm quyền đã chứng tỏ khả năng hy sinh vì lợi ích chung.

Điều 2. Một cá nhân chỉ có được quyền bỏ phiếu, tranh cử, hay nắm giữ chức vụ khi đã hoàn thành một nghĩa vụ thiết yếu đã được xác lập bằng hiến chương này.

Điều 3. Mọi cá nhân, khi được sinh ra trong cộng đồng quốc gia, đều được xem là thường dân, không mang quyền lực chính trị, cho đến khi tự nguyện đưa ra quyết định thực hiện một nghĩa vụ thiết yếu nhằm trở thành công dân. - Việc lựa chọn tham gia nghĩa vụ là hoàn toàn tự do và không bị ép buộc. - Nghĩa vụ thiết yếu là điều kiện duy nhất để xác lập quyền lực chính trị, không phân biệt địa vị xã hội, giới tính hay tài sản.

Điều 3a. Nghĩa vụ thiết yếu là một hình thức cống hiến thực tiễn, được thực hiện nhằm bảo vệ hoặc duy trì sự sống còn và thịnh vượng của cộng đồng quốc gia. Một nghĩa vụ thiết yếu chỉ được công nhận khi thỏa mãn tất cả các điều kiện sau: - Phải phục vụ lợi ích chung. - Phải được thực hiện trong hoàn cảnh có yêu cầu bắt buộc rõ ràng từ tình thế hoặc luật định. - Phải có hình thức ghi nhận công khai, kiểm định được và lưu trữ hồ sơ minh bạch.

Ví dụ về nghĩa vụ có thể bao gồm, nhưng không giới hạn: (a) Phục vụ trong quân đội, lực lượng phòng vệ, hoặc lực lượng an ninh quốc gia. (b) Tham gia cứu trợ, phòng chống thiên tai hoặc các hoạt động bảo vệ cộng đồng trong tình huống khẩn cấp được nhà nước hoặc tổ chức quốc gia công bố. (c) Cống hiến trong các hệ thống phục vụ cộng đồng chịu rủi ro cao, có chứng chỉ và biên nhận trách nhiệm thực tế.

Điều 4. Mỗi nghĩa vụ phải đạt các chuẩn mực sau: - Có yếu tố nguy hiểm thực tế hoặc tiềm tàng. - Được thực hiện trực tiếp trong ích lợi chung. - Bị ràng buộc bởi kỷ luật hoặc trật tự nghiêm khắc.

Điều 4a. Việc xác nhận một cá nhân đã hoàn thành nghĩa vụ thiết yếu không được giao toàn quyền cho bất kỳ cơ quan hành pháp nào. Việc xác nhận phải thông qua:

1. Hội đồng giám sát nghĩa vụ, bao gồm đại diện của: - Tòa hiến pháp hoặc tổ chức tư pháp độc lập. - Các tổ chức xã hội có uy tín và không trực thuộc Nhà nước. - Đại diện công dân có đủ tư cách và không giữ chức vụ hành chính.

2. Mọi hồ sơ xác nhận nghĩa vụ đều phải công khai, có thể tra cứu và được kiểm toán định kỳ bởi một tổ chức giám sát độc lập.

Điều 5. Chỉ sau khi hoàn thành nghĩa vụ thiết yếu, một cá nhân mới được đăng ký tham gia các quyết định chính trị của quốc gia.

1. Quyền rút lui: Trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thiết yếu, cá nhân có thể xin rút lui bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, để yêu cầu này được công nhận, cá nhân phải trải qua một quy trình đánh giá tâm lý bắt buộc để xác nhận: - Họ đang ở trong trạng thái tỉnh táo, tự nguyện và có năng lực hành vi đầy đủ. - Không có dấu hiệu bị ép buộc, đe dọa, dụ dỗ, hoặc thao túng tâm lý. - Được xác nhận bởi ít nhất một bác sĩ tâm lý hoặc bác sĩ tâm thần độc lập do hội đồng chỉ định.

2. Quy trình thuyết phục ở lại: Trước khi yêu cầu rút lui được phê duyệt, cá nhân phải trải qua một quy trình thuyết phục tái định hướng, do một tiểu ban cố vấn gồm: - Cựu công dân đã hoàn thành nghĩa vụ. - Đại diện tổ chức xã hội không thuộc hệ thống nhà nước. - Một chuyên gia tư vấn đạo đức và chính trị công.

Nếu sau quy trình này cá nhân vẫn giữ nguyên quyết định rút lui, yêu cầu sẽ được chính thức ghi nhận.

3. Hệ quả của việc rút lui: - Người rút lui từ bỏ vĩnh viễn mọi quyền lực chính trị, bao gồm quyền bầu cử, ứng cử và đảm nhận chức vụ. - Việc từ bỏ này là không thể đảo ngược và được xem là một lựa chọn chính thức, không phải hình phạt.

Điều 6. Quyền bỏ phiếu, tranh cử hay nhận chức vụ chỉ dành cho những người đã được xác nhận hoàn thành nghĩa vụ theo điều 3 và điều 4.

Điều 7. Việc không tham gia nghĩa vụ thiết yếu không bị xem là vi phạm hay trốn tránh, và không dẫn đến bất kỳ hình phạt nào. Tuy nhiên, mọi hành vi gian lận, giả mạo, hoặc lợi dụng đặc quyền để được công nhận là công dân mà không thực hiện nghĩa vụ thực tế đều bị xem là hành vi xâm phạm nền tảng chính danh chính trị, và sẽ bị tước vĩnh viễn mọi quyền lực chính trị.

Điều 8. Chỉ những cá nhân đã đủ tuổi trưởng thành và có đầy đủ năng lực hành vi dân sự theo luật định mới được phép đăng ký tham gia nghĩa vụ thiết yếu nhằm xác lập tư cách công dân. - Trẻ em và người mất năng lực hành vi dân sự không đủ điều kiện để bắt đầu tiến trình nghĩa vụ và không bị xem là trốn tránh. - Những cá nhân này vẫn giữ tư cách thường dân và không chịu bất kỳ hình thức kỳ thị, phê phán hay chế tài nào. - Trong trường hợp người mất năng lực được phục hồi theo đánh giá y khoa và pháp lý, họ có thể đăng ký tham gia nghĩa vụ như những người khác. - Người khuyết tật – bao gồm khiếm khuyết về thể chất hoặc giác quan – nhưng vẫn có đầy đủ năng lực hành vi dân sự theo pháp luật, không bị cản trở trong việc đăng ký và thực hiện nghĩa vụ thiết yếu. Việc đánh giá năng lực thực hiện nghĩa vụ sẽ được cá nhân tự quyết, với hỗ trợ phù hợp nếu cần. Không một hình thức kỳ thị hay cản trở nào được phép phát sinh từ tình trạng khuyết tật.

Điều 9. Một hội đồng trung ương sẽ được thành lập để xác nhận nghĩa vụ, cấp quyền và giám sát việc trao quyền lực chính trị.

Điều 10. Mọi quyết định của hội đồng này đều phải minh bạch, và có thể kháng cáo trước tòa hiến pháp.

Điều 10a. Bất kỳ cá nhân nào cho rằng mình bị từ chối quyền lực chính trị một cách bất công có quyền: - Khởi kiện ra tòa hiến pháp để được xét lại tư cách. - Yêu cầu tái thẩm định hồ sơ nghĩa vụ bởi một hội đồng độc lập không thuộc cùng cấp xác nhận ban đầu. - Được bồi hoàn danh dự hoặc phục hồi quyền lực chính trị nếu bị từ chối sai.

Chính danh phải được xây dựng bằng trải nghiệm đau đớn và chỉ có nghĩa vụ mới biến người công dân thành một chủ thể.