Nhiều ý kiến vẫn cho rằng chỉ cần nắm trong tay một mặt bằng thuận lợi là đã tiến gần đến thành công. Nhưng thực tế không đơn giản như vậy. Vị trí đẹp có thể là lợi thế, nhưng cũng có thể trở thành gánh nặng chi phí nếu không được khai thác đúng cách. Khi hành vi tiêu dùng đang dịch chuyển rõ rệt sang các nền tảng trực tuyến, trong khi giá thuê mặt bằng liên tục leo thang, khái niệm về một địa điểm hiệu quả không còn chỉ gói gọn ở những góc phố đông đúc hay các tuyến đường sầm uất.
Nếu bạn sinh sống tại Việt Nam hoặc các quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á, chỉ cần bước chân ra khỏi nhà hay nơi làm việc, bạn sẽ nhanh chóng tìm thấy một món ăn hay thức uống đáp ứng đúng nhu cầu của mình. Với những khu vực càng đông đúc thì sự lựa chọn càng trở nên phong phú hơn với những địa điểm kinh doanh ẩm thực tấp nập, từ nhà hàng sang trọng, các quán ăn phổ thông cho đến hàng quán ven đường. Tại nhiều khu vực khác trên thế giới, việc tìm kiếm một nơi ăn uống đôi khi đòi hỏi phải di chuyển một quãng đường dài từ khu dân cư đến các cơ sở kinh doanh ẩm thực. Điều này khiến cho việc thưởng thức món yêu thích trở nên khó khăn và tốn kém thời gian hơn rất nhiều.
Chính vì vậy, các doanh nghiệp luôn tìm cách mở rộng mạng lưới địa điểm (place) nhằm tăng khả năng tiếp cận khách hàng mục tiêu một cách tối đa. Việc mở rộng này không chỉ là bài toán doanh thu mà còn là chiến lược xây dựng hệ thống chuỗi cửa hàng vững mạnh, tạo ra sức ảnh hưởng nhất định lên thị trường. Báo cáo từ Cốc Cốc Ads cho thị trường F&B năm 2024 đã chỉ ra một con số ấn tượng rằng khoảng 56% thực khách ưu tiên lựa chọn các thương hiệu chuỗi với tần suất từ trung bình đến cao.
Tuy nhiên, việc sở hữu các bất động sản ưng ý là điều bất khả trên thực tế. Thay vào đó, chúng ta thường phải thuê lại những mặt bằng tiềm năng để phát triển. Nhưng để có được một vị trí "vàng" không hề đơn giản khi chi phí thuê mặt bằng bán lẻ tại Việt Nam luôn nằm ở mức cao ngất ngưởng. Theo số liệu của Statista vào quý 2 năm 2022, mức giá thuê bình quân tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội lần lượt là 41,7 USD và 63,6 USD cho mỗi mét vuông hàng tháng. Nhưng đó mới chỉ là con số trung bình. thực tế giá thuê tại các khu vực trung tâm thành phố khiến dư luận không khỏi choáng ngợp, như vị trí mà Phúc Long, Soya Garden và Phin Deli từng thuê được rao giá lên đến 700 triệu đồng hàng tháng trong năm 2023, hay vị trí mà Starbucks Reserve từng thuê được rao giá hơn 750 triệu đồng hàng tháng vào giữa năm 2024. Những tuyến đường khác như Đồng Khởi, phố Tràng Tiền đều thuộc những khu vực có giá thuê mặt bằng bán lẻ không dưới 200 – 400 triệu đồng hàng tháng.
Dù cho mức giá cao đến không tưởng, nhưng bạn có thể thấy hầu hết các doanh nghiệp trên thị trường vẫn cố gắng chiếm lĩnh nhiều vị trí đắc địa để gia tăng độ phủ và vị thế thương hiệu. Điều này giúp khách hàng thuận tiện trong việc tìm kiếm, nhận diện và dễ đàng tiếp cận, từ đó góp phần thúc đẩy cho sự tăng trưởng vượt bậc do có được nhiều tiềm năng kinh doanh hơn. Khía cạnh này được khắc họa chân thực như sự thành công của thương hiệu McDonald’s ở giai đoạn 1950 – 1960 trong “Nhà sáng lập” (The Founder), một bộ phim điện ảnh chính kịch tiểu sử của Mỹ năm 2016 do John Lee Hancock làm đạo diễn và Robert Siegel viết kịch bản.
Thực tế tại thị trường Việt Nam, các thương hiệu trong và ngoài nước như McDonald’s, Starbucks, Katinat, Highlands, Trung Nguyên, Golden Gate Group và nhiều thương hiệu khác vẫn luôn muốn nắm giữ càng nhiều địa điểm “đẹp” càng tốt. Những bài học thành công của hệ thống chuỗi đã góp phần củng cố nhận định rằng mặt bằng chính là điều kiện quyết định thành công: có được địa điểm là có tất cả.
Ngoài lượng khách hàng tiềm năng, việc sở hữu nhiều địa điểm tốt còn gián tiếp cải thiện sức khỏe tài chính thông qua chuỗi cung ứng. Với quy mô lớn như mô hình chuỗi, bạn sẽ nhận được những ưu đãi về giá nguyên vật liệu và thời gian thanh toán công nợ dài hơn. Trong quản trị tài chính, thời gian thỏa thuận chi trả cho các khoản chi phí càng chậm thì doanh nghiệp càng có khả năng tối ưu hóa dòng tiền một cách đáng kể.
Nhưng, liệu một địa điểm "đẹp" có phải là chìa khóa giải quyết mọi bài toán kinh doanh? Nếu không có ngân sách cho những mặt bằng đắt giá, liệu hướng đi của chúng ta có rơi vào ngõ cụt?
May mắn thay, những nhận định đối lập luôn luôn tồn tại. Chuyên gia Gary W. Eldred từng nhận định rằng địa điểm không phải là tất cả, mấu chốt nằm ở tiềm năng phát triển và cách khai thác địa điểm đó để tiếp cận khách hàng. Minh chứng kinh điển là tiệm sushi của nghệ nhân Jiro Ono – một không gian chỉ vỏn vẹn mười chỗ ngồi, nằm sâu trong ga tàu điện ngầm tại Tokyo nhưng vẫn chinh phục thế giới và đạt ba sao Michelin nhờ sự tinh tế và trải nghiệm cá nhân hóa tuyệt đối.
Tại Việt Nam, thương hiệu Pizza 4P’s không chỉ chinh phục thực khách bằng các món ăn xuất sắc và dịch vụ tuyệt hảo mà còn là sự ấn tượng qua tính thẩm mỹ không trùng lặp của mỗi địa điểm kinh doanh. Với chuỗi nhà hàng trải dài từ Hải Phòng, Hà Nội, Đà Nẵng, Nha Trang, Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh và cả Phnom Penh (Cambodia), nhưng bạn sẽ thấy 4P’s không chọn các vị trí “vàng” như vòng xoay, góc ngã tư hay một mặt bằng với chiều ngang bề thế. Thay vào đó, thương hiệu này thường lựa chọn những mặt bằng có phần khuất hơn trong các ngõ hẻm, nhưng phải đủ không gian để khai thác thiết kế và biến kiến trúc thành ngôn ngữ riêng để kể chuyện cho từng công trình. Chính những điều này đã giúp cho Pizza 4P’s liên tục được vinh danh tại các giải thưởng quốc tế danh giá, không chỉ khẳng định vị thế về chất lượng ẩm thực mà còn trong lĩnh vực kiến trúc và trải nghiệm khách hàng.
Trong những năm gần đây, sự phát triển của các nền tảng kỹ thuật số đã tạo ra ảnh hưởng không nhỏ lên chiến lược phát triển địa điểm của các doanh nghiệp F&B. Thay vì lo sợ khách hàng không thể nhận biết được các địa điểm kinh doanh truyền thống như thường lệ, thì các doanh nghiệp tập trung tăng độ nhận diện trên các nền tảng mạng xã hội và các công cụ tìm kiếm nhiều hơn. Theo tổng hợp từ Menu Tiger, các thông tin trực tuyến tác động vào quyết định lựa chọn nơi ăn uống của hơn 50% số người dùng và khoảng 22% sẽ quay lại nhờ sự hiện diện trên mạng xã hội của địa điểm đó. Thậm chí, thực khách sẵn sàng di chuyển đến địa điểm mới để trải nghiệm ẩm thực vì đã có sự hỗ trợ từ các ứng dụng chỉ đường như Google Maps, Apple Maps hoặc các ứng dụng cung cấp dịch vụ giao thông vận tải như Uber, Grab, Gojek, v.v…
Hơn thế nữa, hành vi của khách hàng đang dịch chuyển mạnh mẽ từ ăn tại chỗ sang gọi món về nhà với tần suất trung bình 4 lần mỗi tuần theo báo cáo Food Trips 2023 của NielsenIQ Việt Nam. Điều này cũng ảnh hưởng đến định hướng mô hình kinh doanh của nhiều doanh nghiệp. Trước đây, bạn có thể thấy rằng các doanh nghiệp luôn cần phải có một điểm bán vật lý để tạo ra doanh thu từ việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Tuy nhiên giờ đây, hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp có thể được triển khai trên những nền tảng đặt món trực tuyến như Grab Food, Shopee Food, v.v… thông qua các gian hàng phi vật lý.
Trên thực tế, gian hàng phi vật lý (virtual storefronts) hay các mô hình nhà bếp ảo (cloud kitchen) chỉ đảm nhận vai trò nhận diện và bán hàng, việc lấy đơn hàng vẫn thông qua một địa điểm vật lý. Song, địa điểm này sẽ không tốn kém đầu tư về mặt thiết kế, kiến trúc – xây dựng, đội ngũ nhân viên, v.v… nhưng vẫn đảm bảo khả năng kiếm được doanh thu. Sự thay đổi này đã tạo ra một tiềm năng kinh doanh rất lớn khi mà tổng giao dịch của thị trường giao nhận thức ăn tại Việt Nam được báo cáo bởi Momentum Works vào năm 2023 là 1,4 tỉ đô–la Mỹ (khoảng hơn 35 ngàn tỉ đồng). Cũng chính vì vậy mà không ít các doanh nghiệp đang dần “thích nghi” với hình thức kinh doanh trực tuyến để tối ưu hoạt động hiện tại và tiếp tục phát triển trong tương lai.
Trong hoạt động kinh doanh, rất nhiều ưu thế sẽ được mang lại bởi một địa điểm tốt, nhưng để đạt được tiêu chí "tốt" không chỉ phụ thuộc vào bản thân mặt bằng đó mà còn vào góc nhìn và cách thức khai thác các tiềm năng của bạn. Rất nhiều trường hợp thất bại trong kinh doanh được đổ lỗi cho địa điểm, nhưng họ đã quên rằng những nhận định ban đầu không chính xác về mặt bằng đã dẫn tới thất bại về sau.
Chính vì vậy, việc xem xét và đánh giá kỹ lưỡng từng mặt bằng là vô cùng quan trọng trong chiến lược phát triển địa điểm. Dù lựa chọn hình thức hoạt động điểm bán vật lý truyền thống hay điểm bán phi vật lý trên nền tảng kỹ thuật số thì bạn cũng cần phân tích cẩn trọng các yếu tố như vị trí, lưu lượng khách hàng, tiện ích xung quanh, và khả năng tiếp cận để hạn chế những rủi ro tiềm ẩn. Đầu tư công sức vào quá trình đánh giá mặt bằng chính là bước đệm vững chắc cho sự phát triển ổn định trong tương lai.

Lựa chọn địa điểm – Khi vị trí là ngôn ngữ của chiến lược

Với thị trường kinh doanh F&B, địa điểm không nên chỉ được hiểu đơn thuần là một kênh phân phối hay một dấu chấm trên bản đồ. Thay vào đó, chúng ta nên nhìn nhận nó như một kênh chuyển giao giá trị: nơi tập hợp mọi phương thức để đưa sản phẩm và dịch vụ đến tay khách hàng một cách hiệu quả nhất.
Do tính chất đặc thù, địa điểm kinh doanh không chỉ là nơi giao dịch, mà còn là không gian tạo ra trải nghiệm dịch vụ tương thích với nhu cầu, hành vi và kỳ vọng của khách hàng ngay tại điểm chạm đó.
Chúng ta đều đồng ý rằng một địa điểm tốt không chỉ mang lại lợi nhuận tức thời mà còn xây dựng nền móng vững chắc cho tương lai. Nếu bạn đang vận hành một doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), việc chọn đúng vị trí sẽ giúp bạn thấy ngay hiệu quả về lượng khách và doanh thu ổn định. Nhưng với các doanh nghiệp có quy mô lớn hơn, một địa điểm chiến lược còn gánh vác trọng trách khẳng định vị thế, tăng cường nhận diện thương hiệu và đảm bảo sự phát triển bền vững.
Tuy nhiên, việc tìm kiếm mặt bằng phù hợp là một quyết định phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bộ phận như kinh doanh, marketing, tài chính, v.v… và ban giám đốc. Mỗi phòng ban đều nắm giữ những chức năng riêng biệt, trong đó marketing đóng góp các dữ liệu định hướng chiến lược thông qua việc tham vấn về hành vi khách hàng và thị trường mục tiêu. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bạn cần  giải quyết ba câu hỏi trọng tâm:
- Địa điểm này có phù hợp với mô hình kinh doanh? Một mặt bằng chỉ thực sự phát huy giá trị khi tệp khách hàng tại khu vực đó có sự đồng nhất với chân dung mục tiêu của doanh nghiệp. Địa điểm lý tưởng phải là nơi đáp ứng đúng nhu cầu của nhóm khách hàng bạn muốn tiếp cận, từ đó chuyển hóa thành doanh số thực tế. Hãy quan sát cách RuNam thiết kế mạng lưới của mình: là một chuỗi cà phê cao cấp, họ ưu tiên những vị trí gần các trung tâm tài chính hay khu dân cư hạng sang như Nguyễn Huệ, Công xã Paris hay Landmark 81. Đây là những khu vực tập trung đông đảo giới chuyên gia và nhân sự văn phòng có thu nhập cao, những người sẵn lòng chi trả cho các trải nghiệm dịch vụ chất lượng. Ngược lại, nếu đặt mô hình này tại các khu vực xa trung tâm với mức thu nhập thấp hơn, doanh nghiệp sẽ gặp trở ngại lớn trong việc thu hút đúng đối tượng khách hàng mục tiêu.
- Địa điểm này có tiềm năng phát triển lâu dài? Khả năng sinh lời của một địa điểm không chỉ nằm ở hiện tại mà còn phụ thuộc vào sự phát triển bền vững của khu vực trong tương lai. Để duy trì lợi ích lâu dài, bạn cần nghiên cứu kỹ lưỡng các đồ án quy hoạch đô thị, bao gồm việc mở rộng hạ tầng giao thông, các dự án nhà ở hay các tổ hợp thương mại mới. Chẳng hạn, một khu vực có thể đang thưa thớt nhưng nếu có kế hoạch xây dựng hệ thống tàu điện ngầm hoặc nâng cấp trục đường chính, nơi đó hoàn toàn có thể trở thành điểm nóng kinh doanh trong vài năm tới. Sự dịch chuyển về cơ cấu dân số, như sự gia tăng của nhóm cư dân trẻ hoặc người có thu nhập khá, cũng là những tín hiệu tích cực để chúng ta đặt niềm tin vào tiềm năng tăng trưởng của mặt bằng.
- Giá trị thực của địa điểm này có được đánh giá đúng không? Giá trị thực sự của một địa điểm nằm ở tổng thể khả năng sinh lời và chi phí cơ hội, thay vì chỉ nhìn vào mức phí thuê hàng tháng. Bạn cần cân nhắc các yếu tố tiềm ẩn như chi phí quảng bá để kéo khách vào vị trí khuất, chi phí vận hành đặc thù và biên độ tăng trưởng doanh thu. Chúng ta đã thấy không ít trường hợp thất bại khi doanh nghiệp quá chú trọng vào vẻ ngoài hào nhoáng của các mặt bằng trung tâm mà bỏ qua mức độ cạnh tranh khốc liệt hoặc sức mua thực tế của dân cư. Một vị trí có lưu lượng người qua lại đông đúc chưa chắc đã mang lại lợi nhuận nếu chi phí đầu tư quá lớn và khả năng thu hồi vốn chậm. Đôi khi, một địa điểm ít nổi bật hơn nhưng có mức giá hợp lý và tiềm năng phát triển ổn định lại là phương án mang lại giá trị kinh tế cao hơn cho doanh nghiệp.
Dù không ai có thể dự đoán chính xác tương lai, nhưng thông qua việc thu thập dữ liệu, quan sát và phân tích thấu đáo, chúng ta có thể giúp các quyết định chiến lược của doanh nghiệp trở nên an toàn hơn. Nhiều nhà quản lý thừa nhận rằng việc chọn sai địa điểm kinh doanh là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến thất bại. Điều này thường bắt nguồn từ việc thiếu hụt dữ liệu cần thiết hoặc đặt kỳ vọng sai lệch về tiềm năng thực tế. Để khai thác tối đa giá trị của một mặt bằng, chúng ta cần đánh giá dựa trên hai nội dung chính: vùng kinh doanh và khu vực kinh doanh.

1. Vùng kinh doanh (trading zone)

Đây là nơi bạn cần xem xét sự ổn định và khả năng tăng trưởng của toàn bộ khu vực với cái nhìn tổng quát từ bốn tiêu chí quan trọng:
- Mức độ phát triển đô thị: Yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến lưu lượng khách hàng và tiềm năng tăng trưởng. Chúng ta cần đánh giá hệ thống giao thông (sự thuận tiện gần các tuyến đường huyết mạch, trạm xe buýt hoặc ga tàu điện ngầm) giúp tiếp cận khách hàng dễ dàng hơn. Bên cạnh đó, quy hoạch đô thị rõ ràng và hạ tầng xã hội đầy đủ (trường học, bệnh viện, khu dân cư cao cấp) sẽ tạo ra môi trường kinh doanh năng động và sức chi tiêu ổn định.
- Tiềm năng kinh tế: Tiêu chí này quyết định mức độ tăng trưởng của doanh nghiệp. Bạn cần phân tích thu nhập bình quân để xác định mô hình phù hợp là cao cấp, phổ thông hay bình dân. Một khu vực có sự ổn định kinh tế cao, tỷ lệ thất nghiệp thấp và nhiều cơ hội việc làm sẽ đảm bảo sức mua lâu dài cho chúng ta.
- Đối tượng khách hàng: Hiểu rõ khách hàng là chìa khóa thành công. Chúng ta dựa vào nhân khẩu học như độ tuổi, thu nhập, trình độ học vấn để định hướng sản phẩm. Đồng thời, mật độ dân cư và hành vi tiêu dùngtại địa phương sẽ quyết định quy mô thị trường cũng như phong cách phục vụ của thương hiệu.
- Tình hình cạnh tranh: Một thị trường cạnh tranh gay gắt vừa là thách thức vừa là cơ hội để bạn tạo ra sự khác biệt. Chúng ta cần xem xét số lượng đối thủ, mức độ cạnh tranh về giá và xác định lợi thế cạnh tranh độc bản để thu hút thực khách.

2. Khu vực kinh doanh (business area)

Khu vực kinh doanh tập trung vào các tiêu chí cụ thể và chi tiết hơn tại điểm bán:
- Đặc điểm khu vực: Mỗi nơi đều có cấu trúc hạ tầng và yếu tố văn hóa độc đáo. Một khu vực tập trung nhiều cao ốc văn phòng sẽ mang lại cơ hội khác biệt so với nơi có nhiều di tích lịch sử thu hút khách du lịch. Bạn cũng cần đánh giá kỹ cơ sở hạ tầng tại chỗ như bãi đậu xe, môi trường sống và an ninh để đảm bảo trải nghiệm tốt nhất cho khách hàng.
- Chất lượng dân cư: Chúng ta phân chia thực khách thành hai nhóm gổm dân cư hiện hữu (dân cư tĩnh) và người làm việc (dân cư động) tại khu vực. Việc phân tích kỹ thói quen tiêu dùng, giờ giấc sinh hoạt và khả năng chi tiêu của từng nhóm giúp doanh nghiệp điều chỉnh sản phẩm phù hợp, ví dụ như nhu cầu ẩm thực quốc tế cho nhóm chuyên gia nước ngoài.
- Phân tích đối thủ cạnh tranh: Chúng ta cần phân biệt rõ đối thủ trực tiếp (cùng sản phẩm) và đối thủ gián tiếp (sản phẩm thay thế). Đối với các thương hiệu chuỗi, bạn còn phải lưu ý đến sự cạnh tranh nội bộ giữa các chi nhánh gần nhau để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động chung.
- Lợi thế nhận diện: Khách hàng cần dễ dàng tìm thấy bạn. Vị trí địa lý phải rõ ràng, không bị che khuất và thuận tiện dừng đỗ phương tiện. Đặc biệt, việc hiển thị trên nền tảng số như các ứng dụng chỉ đường và mạng xã hội là yếu tố bắt buộc để tiếp cận khách hàng hiện đại một cách chính xác.
Để đưa ra những lựa chọn có độ chính xác cao nhất, chúng ta nên lượng hóa tất cả các tiêu chí đánh giá thành số liệu cụ thể. Các con số trung thực sẽ giúp bạn tránh những quyết định cảm tính gây ảnh hưởng đến vận hành sau này. Song, mỗi mô hình kinh doanh sẽ có một bộ tiêu chí riêng biệt, không thể áp dụng rập khuôn.
Bên cạnh đó, yếu tố tài chính phải được xem xét tỉ mỉ. Nhìn lại giai đoạn Covid-19, sức ép từ chi phí thuê mặt bằng đã đánh gục không ít doanh nghiệp khi dòng tiền bị đứt gãy. Do đó, việc cố gắng đạt được mức giá thuê hợp lý với các điều khoản có lợi sẽ giúp bạn hạn chế rủi ro khi mở rộng hệ thống. Chúng ta nên ngừng củng cố lý do phải trả giá cao hơn thị trường cho những lợi ích chưa rõ ràng, thay vào đó hãy tập trung vào những tiềm năng thực tế mà địa điểm đó mang lại.

Địa điểm kinh doanh phi vật lý - Cửa hàng ảo với doanh thu thật.

Trước đây, để xây dựng thương hiệu ẩm thực thành công, chúng ta thường phải tập trung nguồn lực đầu tư vào hệ thống cửa hàng vật lý. Những yếu tố như vị trí thuận lợi với lượng khách qua lại đông đúc, không gian thiết kế đẹp mắt cùng dịch vụ phục vụ tại chỗ tận tâm là nền tảng cốt lõi để thu hút và giữ chân thực khách. Tuy nhiên, mô hình này đi kèm gánh nặng tài chính lớn từ chi phí thuê mặt bằng, thiết kế nội thất cho đến quỹ lương nhân sự. Đây là những rào cản đáng kể khiến các doanh nghiệp mới hoặc có quy mô nhỏ dễ rơi vào tình trạng khó khăn về dòng tiền.
Thế nhưng, sự bùng nổ của các nền tảng kỹ thuật số đã mở ra một con đường mới. Với mô hình nhà hàng ảo hoặc gian bếp ảo, bạn có thể vận hành mà không còn bị lệ thuộc quá nhiều vào các địa điểm mặt tiền đắt đỏ. Các mô hình này tập trung hoàn toàn vào việc chế biến và cung cấp đơn hàng thông qua những ứng dụng giao món ăn phổ biến như GrabFood hay ShopeeFood. Nhờ vậy, doanh nghiệp không chỉ tối ưu hóa nguồn lực tài chính mà còn tăng cường tính linh hoạt, cho phép dễ dàng mở rộng hoặc thay đổi mô hình kinh doanh để thích nghi với biến động thị trường.
Tiềm năng của mô hình kinh doanh này được minh chứng qua những con số biết nói. Theo báo cáo từ Statista, thị trường giao đồ ăn trực tuyến toàn cầu dự kiến sẽ đạt quy mô 1,4 nghìn tỷ USD vào năm 2025, duy trì tốc độ tăng trưởng hàng năm (CAGR) ấn tượng ở mức 7,83% trong giai đoạn 2025 – 2029. Riêng tại Việt Nam, con số này được dự báo đạt 2,78 tỷ USD vào năm 2025 và tăng vọt lên 4,02 tỷ USD vào năm 2029 với CAGR lên tới 9,61%. Sự tăng trưởng vượt bậc này phản ánh một cuộc cách mạng trong hành vi tiêu dùng: trải nghiệm ẩm thực số hóa đang dần chiếm ưu thế và thay thế thói quen ăn uống truyền thống tại nhà hàng.
Chúng ta có thể thấy những bài học thành công điển hình từ các thương hiệu như bánh ngọt The 350F và kem Bliss Premium Gelato. Cả hai đều xuất phát điểm từ những cơ sở sản xuất quy mô nhỏ nhưng đã nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường nhờ chiến lược trực tuyến bài bản. Họ không chỉ cam kết về chất lượng sản phẩm mà còn đầu tư tâm huyết vào bao bì và truyền thông trên các nền tảng số. Sau khi gặt hái thành công và xây dựng được lòng tin vững chắc từ kênh giao hàng trực tuyến, họ mới bắt đầu mở rộng sang các cửa hàng vật lý. Đây là một chiến lược kết hợp thông minh: sử dụng kênh trực tuyến làm bước đệm để thâm nhập thị trường rộng rãi, sau đó dùng cửa hàng vật lý để tăng cường độ phủ và củng cố giá trị thương hiệu.
Khi mở rộng sang kênh trực tuyến, bạn không chỉ thêm một kênh bán hàng, mà đang định hình lại cách doanh nghiệp tạo ra và phân phối giá trị:
- Tối ưu hóa chi phí vận hành: Thay vì chi trả lớn cho mặt bằng và nhân sự phục vụ tại chỗ, chúng ta chỉ cần tập trung nguồn lực vào vận hành bếp, quản lý hệ thống đơn hàng và hậu cần. Điều này giúp giảm thiểu gánh nặng tài chính, đặc biệt trong những giai đoạn kinh tế suy thoái hoặc dịch bệnh.
- Đáp ứng sự thay đổi trong thói quen khách hàng: Thực khách hiện đại ưu tiên sự tiện lợi và nhanh chóng. Việc có mặt trên các nền tảng giao đồ ăn không chỉ giúp bạn đáp ứng nhu cầu đặt hàng mọi lúc mọi nơi của khách hàng mà còn tận dụng được các ứng dụng này như một kênh quảng bá, tiếp thị hiệu quả thông qua các chương trình khuyến mãi trực tiếp.
Linh hoạt thử nghiệm và giảm thiểu rủi ro: Kinh doanh trực tuyến cho phép chúng ta dễ dàng thử nghiệm các chiến lược mới như giới thiệu món ăn đặc biệt, thay đổi menu hoặc điều chỉnh giá cả chỉ trong tích tắc. Sự thích nghi nhanh chóng này giúp doanh nghiệp tối đa hóa cơ hội và phát triển ổn định hơn trong dài hạn.
Việc mở rộng các mô hình kinh doanh phi vật lý không chỉ đơn thuần là giải pháp thay thế để tiết kiệm chi phí, mà là cách để chúng ta thay đổi tư duy vận hành trong kỷ nguyên mới. Thay vì bị bó buộc bởi ranh giới của những bức tường hay khoảng cách địa lý của một mặt tiền cố định, doanh nghiệp giờ đây có thể tiếp cận khách hàng ở bất cứ đâu họ hiện diện.
Tuy nhiên, cần hiểu rằng kinh doanh trực tuyến thành công không chỉ nằm ở việc đăng tải thực đơn lên ứng dụng. Nó đòi hỏi bạn phải có tư duy quản trị dựa trên dữ liệu, khả năng tối ưu hóa quy trình giao vận và sự nhạy bén trong việc tạo ra những điểm chạm cảm xúc thông qua bao bì hay dịch vụ chăm sóc khách hàng gián tiếp. Đây chính là cách chúng ta biến một gian hàng ảo thành một cỗ máy tạo ra doanh thu thật và sự gắn bó thật từ người dùng.
Trong bối cảnh ranh giới giữa không gian thực và nền tảng số đang dần xóa nhòa, khả năng kết hợp nhịp nhàng giữa hai yếu tố này chính là chìa khóa giúp bạn làm chủ cuộc chơi. Thay vì xem trực tuyến là một kênh phụ, hãy nhìn nhận nó như một công cụ mở đường đầy linh hoạt, giúp doanh nghiệp thâm nhập sâu vào thói quen của thực khách. Đây chính là bước đệm chiến lược để chúng ta thấu hiểu thị trường trước khi đặt những viên gạch đầu tiên cho một nền móng vật lý vững chắc và bền vững trong dài hạn.
F&B The Stories là chuỗi bài viết về ngành dịch vụ ẩm thực dưới góc nhìn của người làm nghề marketing mang tính chất chia sẻ. Mọi ý kiến đóng góp đều được trân trọng.