Đỗ lỗi cho bản thân: Sự tử tế hay nỗi tự ti?

Nếu bạn không thể phân biệt được sự khác nhau giữa Tự đỗ lỗi và có trách nhiệm thì bạn không cô đơn, vì có một số người cũng sẽ giống bạn. Vậy cần biết rằng:

- Tự đỗ lỗi: Tự động nhận lấy mọi trách nhiệm, sai lầm hoặc kết quả tiêu cực về phía mình, ngay cả khi nguyên nhân nằm ở yếu tố khách quan hoặc do người khác.

- Trách nhiệm: Cách chúng ta tìm kiếm nguyên nhân để cải thiện trước những tình huống xảy ra trong câu chuyện mà bạn là người liên quan.

Khi hai người đang đi dạo trên phố, bỗng nhiên một cơn mưa lớn xuất hiện. Cả hai người đều đi tìm chỗ trú mưa, nhưng xung quanh đó chẳng có nỗi một chỗ nào có thể trú được cả. May mắn thay một người nhìn thấy có một cái ô nhưng nó không nguyên vẹn, một bên bị rách như là ô chỉ có thể che chắn cho một người. Mặc dù bản thân là người tìm thấy cái ô nhưng người này lại để phần bị rách về phía mình còn phần nguyên vẹn thì che cho người kia. Trong cơn mưa lớn mà cả hai đang gặp phải, người tìm được ô lại là người bị ướt sũng còn người kia thì hoàn toàn khô ráo.

Người tìm được ô trước lại là người bị ướt sũng. Vì người này nghĩ rằng nếu mình tìm được chiếc ô nguyên vẹn thì đã có thể cả hai không bị ướt nhưng tại sao bản thân chỉ tìm được chiếc ô bị rách, nên người bị ướt phải là bản thân người này còn người kia nên được che phần nguyên vẹn của chiếc ô.

Hai người gặp mưa là yếu tố khách quan, nhưng người tìm được ô lại nghiêng phần ô rách về phía bản thân thay vì biết cách rủ người kia cùng đi tìm một mái hiên khô ráo thay vì cam chịu ướt sũng một mình. Tự đỗ lỗi là như thế, chọn phần tiêu cực cho bản thân thay vì có trách nhiệm che phần ô nguyên vẹn cho cả hai cho dù nó khiến cả hai có thể bị ướt một chút.

Tử tế là từ dùng để miêu tả cá nhân được mọi người xung quanh yêu quý, tôn trọng vì sự giúp đỡ của họ luôn xuất hiện lúc cần thiết và được thực hiện một cách đúng đắn. Khác với tử tế, Tự ti được là dùng để chỉ những cá nhân luôn không chắc chắn về điều mình làm, không chủ động trong hành vi của bản thân và bị ảnh hưởng nhiều bởi thái độ của những người xung quanh. Tử tế là sự quan tâm có chủ đích và có hạn định, trong khi đó Tự ti là sự quan tâm bị chi phối bởi nỗi sợ và vô định.

Duy trì trạng thái tử tế mà không khiến bản thân không tự ti là một việc khó khăn đối với những người có kiểu Gắn bó né tránh.

Nhầm lẫn giữa việc giữa tử tế và sự an toàn. Người Gắn bó né tránh dùng sự tử tế để "mua" sự yên ổn cho bản thân "Nếu mình cư xử thật tốt với họ, cư xử đúng đắn, hay đôi khi tặng quà một cách bất ngờ... Họ sẽ không có lý do gì để chỉ trích hay rời bỏ mình". Nhưng họ đâu biết rằng họ đang dùng "sự tử tế" đó để mua an toàn cho bản thân, họ đâu biết rằng họ đang đặng giá trị của mình vào tay người khác.Khi họ dùng sự tử tế để mua sự an toàn, để rồi"Họ phớt lờ lời nói, không chủ động tặng quà hay chúc mừng bạn vào những dịp đặc biệt" , món hàng nhận được đó là sự xem thường và cái giá phải trả là lòng tự trọng. Đó là khi sự tự ti xâm chiếm bản thân bạn.

Sự mất kết nối trong giao tiếp. Họ tử tế bên ngoài "Không trách ai khi không nhận được quà, không đòi hỏi lời chúc, không yêu cầu được lắng nghe" vì họ sợ bản thân bị xem là "phiền phức". Im lặng, giữ kín những dòng suy nghĩ tiêu cực "Mình đã làm sai gì sao? Hay mình không đủ quan tâm đến họ? Lúc nãy mình nói gì làm họ thất vọng sao?". Bản thân tự hành hạ mình bằng những dòng suy nghĩ không có lời giải để rồi dần biến thành một phiên bản luôn nhìn sắc mặt người khác khi muốn nêu ra suy nghĩ của bản thân, không dám chia sẻ vì sợ bị cho là dư thừa và không đáng được lắng nghe.

Sai lầm trong nhận định thước đo giá trị của bản thân. Họ nhìn vào cảm xúc của những người xung quanh để định hướng hành vi của mình tiếp theo nên điều chỉnh sao cho phù hợp hơn là tôn trọng cảm xúc của bản thân. Thay vì tử tế nghĩ về việc "Họ vô tâm là lỗi của họ, họ tự chọn nên mình không có nghĩa vụ cầu xin cho điều đó. Bản thân mình sẽ chấp nhận và cư xử với nhau một cách chuyên nghiệp". Người có kiểu gắn bó né tránh lại cho rằng "Họ vô tâm là vì mình chưa đủ quan trọng, mình cần thu hút sự quan tâm của họ bằng việc tặng quà, quan tâm họ nhiều hơn..". Bạn có đang nhận ra chính bạn đã chà đạp lên giá trị của bản thân bằng cách suy nghĩ và hành vi này? Mà bạn chẳng nhận ra rằng đó là sự lựa chọn của họ mà bạn không thể thay đổi được mà chỉ đang khiến bản thân trở thành con rối trong mắt họ. Hãy nhớ rằng: Thái độ của họ là sự lựa chọn của họ, giữ cho bản thân mình khô ráo là trách nhiệm của chính mình.