pov: Bạn sống ở thế kỷ 15, sáng ra nghe tin Gutenberg phát minh máy in cực sốc...

Đúng vụy! Đây là những gì mà một linh mục thế kỷ XV, đại diện cho thần quyền, đang kinh hãi trước máy in và trăn trở cho vị thế của mình.

Mình là biên tập keke, và đây là một chi tiết siêu wow trong tác phẩm Nhà thờ Đức Bà mà mình muốn chia sẻ. Ômg! Victor Hugo như kiểu đã xuất thần trở thành một nhà tư tưởng để có thể liên kết, hình tượng hóa máy in và kiến trúc đang "bem" nhau cực căng zậy.... Trong đêm trường Trung cổ, nhà thờ là đế chế, là quyền lực, là phương tiện truyền thông, là kênh duy nhất để con người tiếp nhận thế giới này

Hồi máy in chưa đẻ, kiến trúc một mình độc quyền kiến thức. (Xin phép tạm bỏ qua mấy bản chép tay vì chép lâu, số lượng ít, dễ hư hỏng hơn rất nhiều so với công trình = đá nhóe). 1 người mù chữ vẫn có thể hiểu Kinh Thánh bằng cách vào nhà thờ, ngắm nhìn kiến trúc, nghe cha giảng,... Đáng tiếc, kiến thức này quá 1 chiều, bị nhốt trong 4 bức tường bằng đá, và chỉ có giới tăng lữ mới thật sự biết rốt cuộc Kinh Thánh nói gì và liệu họ cố ý truyền tải "có chọn lọc" hay không! Suốt đêm trường đó, tư tưởng con người bị đóng đinh vào đá, trí tuệ con ng ì trệ trong nhà thờ, trật tự xếp theo hình chữ thập và chống lại giáo hội = bbq ngoài trời (ý mình là giàn thiêu) Nhà thờ là sách, là luật, nhưng xã hội nào cũm không thiếu "nghệ nhân graffiti"... Không cho họ cuốn vở chính thống, họ tranh thủ ké vài đường phản kháng lên nhà thờ. Đó là nhân dân, là kiến trúc sư từ nhân dân, thỉnh thoảng lỡ tay tạc quái vật hơi giống mặt linh mục nhăn nhó chút, giống chủ thầu quên trả tiền công, có lúc nhét lộn cả hình thô tục. Vì vậy, nhà thờ không chỉ chứa lời của Chúa, nó còn âm vang tiếng xì xào từ nhân dân, là mầm mống của tư tưởng tự do, sẵn sàng vài thế kỷ nữa "múc" luôn thần quyền, cách mạng cho chính nhận thức bị gông cùm bấy lâu. Lò bbq, giá treo cổ hoạt động tối đa thời đó để cản những mầm mống tự do, chống đối này. Vậy mà một ngày nọ, máy in dám xuất hiện 👹 thách thức trực tiếp tư tưởng bảo thủ, độc tôn, thần quyền. Kiến thức từng "hóa thạch" trong nhà thờ giờ theo bản in bay muôn ngả, tung cánh hơn đại bàng, nhân bản ngang ngửa trùng amip. Kiểm soát sao cho nổi, "oi thoi chéc, lỡ người dân hết khờ...", bởi vụy cha Claude lạnh sống lưng liền. Máy in đến đồng nghĩa rằng thời kỳ tri thức là đặc quyền của giới tinh hoa "cuốn gói" luôn, giờ nó là tài sản của nhân dân, là hiện thân của tinh thần dân chủ cao quý nhấtt!

ANANKE (ĐỊNH MỆNH - tiếng Hy Lạp cổ được tác giả bắt gặp trong nhà thờ) dường như không còn là thòng lọng siết cổ số phận cá nhân như cha Claude, Esmalrada, Quasimodo nữa. Hiện thân trong thay đổi về công nghệ, nó nghiền nát luôn kỷ nguyên nghệ thuật của kiến trúc, biến thánh đường vĩ đại từ "cuốn sách nhân loại" giờ chỉ còn là "di tích câm lặng".

Đất chật người đông, truyền thông soán chỗ, đó là lí do vì sao húng ta vĩnh viễn không còn những bản ghi chép bằng đá, những công trình kiến trúc kỳ quan chứa đựng 1 tỷ megabyte kiến thức nhân loại...

Hay lém, hãy đọc Nhà thờ Đức Bà của Victor Hugo nhóe!!!