Thân gửi các bạn,
Xuân Bính Ngọ sắp sang. Mai đào chưa kịp hé mà lòng người đã rộn ràng bao dự định cho năm mới. Trước khi các bạn vội lập lời nguyện đầu năm, xin kể lại một lời giảng hay của triết gia Alan Watts.
Watts nói thế này: khi ta bắt đầu muốn thoát ra khỏi chuỗi nghiệp (karma) thì lập tức mọi “chủ nợ” kéo đến đòi. Phương Tây có một cách nói khác rằng: “nếu muốn thay đổi đời mình, đừng bao giờ cho con quỷ biết trước, vì nó sẽ dùng hết sức để cản đường.”
Thử tưởng tượng, bạn nghiện rượu, rồi đêm giao thừa hùng hồn tuyên bố: “Năm nay tôi bỏ rượu!” Nguy lắm. Con quỷ nghe thấy hết. Nó sẽ trải ra trước mắt bạn cả một sa mạc 365 ngày không giọt rượu nào. Thoáng nghĩ thôi đã ngộp. Chẳng ai trụ nổi quá ba ngày trước viễn cảnh ấy.
Vậy phải làm sao? Watts bảo: “hãy thỏa hiệp với nó”. Hôm nay thôi, “chỉ hôm nay tôi không uống. Mai để mai tính”. Rồi khi mai đến, lại nhủ: “Thêm một ngày nữa, có đáng gì.” Cứ thế, sống trọn từng ngày, mà đừng để con quỷ đánh hơi được rằng ta đang âm thầm kéo dài, ngày này sang ngày khác.
Nhưng Watts còn đi xa hơn nữa: “Nói cho cùng, cách hay nhất không chỉ là đừng cho con quỷ biết, mà là đừng cho chính mình biết luôn.
Vì “mình” với “con quỷ” có phải hai đâu. Hễ chia tâm ra làm đôi, một bên quyết tâm, một bên cần chinh phục, là nghiệp có chỗ bám, là bánh xe nghiệp cứ thế quay hoài. Nhưng khi ý nghĩ và hành động hòa làm một, khi cái “tôi” thôi không chen vào kiểm soát nữa, thì Watts nói: bạn chợt thấy rằng mọi thứ mình “đang là” chỉ là một phần của dòng chảy lớn hơn, và dòng chảy ấy tự nó đang vận hành. Không ai ép, không ai cưỡng. Đó là giải thoát.
Ông gọi đó là thuật của kẻ khôn khéo (the sly man) kẻ không tranh đấu, không tuyên chiến, chỉ lặng lẽ bước đi, không một lời. Đừng ép buộc bất cứ điều gì.
Thưa các bạn, điều Watts nói chạm đúng vào tuệ giác mà Đức Thế Tôn đã dạy từ hơn hai ngàn năm trước qua ba cánh cửa: Tánh Không - cái “tôi tốt” lẫn “tôi xấu” đều không có thực thể cố định nào. Vô tướng - chẳng có hình mẫu hoàn hảo nào để mà rượt đuổi. Vô tác - mỗi bước chân tự nó đã tròn đầy, không cần đích đến nào phía trước.
Vậy nên xuân này, xin đừng lập lời thề nguyện nào cả. Như ngựa xuân gặp đồng cỏ, không tuyên bố, không hỏi đường, cứ phi thôi.
Nguyện xuân Bính Ngọ an lạc - giải thoát ngay trong những khoảnh khắc.
Amida Buddha!
Đức Duy Nghiêm - Soccertea the Buddhy - 17 Feb 2026