Vì sao Mỹ đánh Iran nhưng Trung Quốc lại là người lo lắng nhất

Bài trước tôi đã nói về cục diện của Đài Loan và Trung Quốc, vì sao Trung Quốc không dễ đánh Đài Loan như chúng ta nghĩ.

Nay tôi nói tiếp bài thứ 2 nói về Iran, Mỹ, Israel và tiếp tục địa chính trị toàn cầu. Như đã nói phân tích chi tiết ở 2 bài trước, thế giới đang ở giai đoạn phân rã trật tự hậu chiến tranh lạnh, khi Liên Xô tan rã và Mỹ là siêu cường, cực duy nhất, đất nước duy nhất trong lịch sử nhân loại quyết định trật tự thế giới. Tuy nhiên bối cảnh đã thay đổi, Trung Quốc đang nổi lên và cũng với Nga, một số quốc gia khác muốn thách thức vị trí siêu cường của Mỹ, họ muốn thay đổi trật tự thế giới. Điều đó khiến thế giới đang trở lên phân rã " de-coupling"- thuật ngữ mà giới địa chính trị thường xuyên sử dụng.Tất nhiên điều này thì Mỹ không bao giờ để yên và nằm yên chịu trận, vì cách giới tinh hoa của Mỹ suy nghĩ luôn theo kiểu "không lo nghĩ việc xa, ắt có họa gần". Và cũng như bài đầu tiên tôi nói, chúng ta phải dẹp bỏ các suy nghĩ mang tính chất mỹ miều, lý thuyết và thay đổi tư duy tiếp cận thế giới này theo cách thực dụng hơn, phản ánh rõ ràng hơn về cách thế giới vận hành. Nga và Trung Quốc thực tế từ rất lâu rồi để muốn phá bỏ trật tự do Mỹ duy trì, họ đã công khai phá bỏ các luật lệ, quy tắc theo "luật lệ quốc tế". Thực ra ở phía của Nga và Trung Quốc việc xóa bỏ các quy tắc này hoàn toàn hợp lý thôi, vì các quy tắc này vốn được xây dựng có lợi cho Mỹ và cũng được tạo ra mở Mỹ nhằm thống trị toàn cầu. Tuy nhiên như bài đầu tôi đã nói "luật pháp quốc tế" là không có thật, vì không có lực lượng nào đủ sức duy trì nó, vì luật pháp chỉ tồn tại khi có lực lượng sở hữu bạo lực để thực thi khi có kẻ vi phạm. Trên phương diện quốc tế thì tất nhiên cả có ai đủ sức, khi có tới 5 thành viên hội đồng bảo an liên hợp quốc đều có vũ khí hạt nhân, bất kỳ khi nào Mỹ muốn làm gì, thì Nga và Trung Quốc để bỏ phiếu bác bỏ và ngược lại khi Nga, Trung muốn làm gì thì Mỹ cũng bác bỏ. Vậy nên từ lâu Liên hợp quốc đã là 1 tổ chức không có tác dụng gì về mặt pháp lý, có chăng chỉ nên coi là 1 diễn đàn để các bên bày tỏ quan điểm mà thôi.
Thôi không lan man nữa, chúng ta quay lại vì sao tôi đặt tiêu đề là mọi "con đường đều dẫn đến thành Rome". Thực ra "thành Rome" ẩn ý của tôi muốn nói ở đây chính là Trung Quốc. Trong sách trắng Quốc Phòng Mỹ từ năm 2016 đến nay qua thời Trump rồi Biden, rồi giờ lại Trump đều coi Trung Quốc là đối thủ số 1, còn Nga chỉ là mối đe dọa khu vực mà thôi. Chúng ta bắt đầu phân tích tỉ mỉ hơn mục đích của Mỹ, Israel vì sao cần phải kiềm chế Iran. Thế cục của Iran rồi sẽ tới đâu, Nga và Trung Quốc sẽ và đã phản ứng ra sao. Diễn biến tương lai sẽ như nào ? Đây chắc chắn là các câu hỏi mà mọi người quan tâm nhất. Hãy bỏ qua tất cả các tin tức trên mạng xã hội và báo chí đi, và cũng không nên tiếp cận cục diện theo kiểu tình cảm giữa phe này hay phe kia, pro bên bên và pro bên kia. Vì phần lớn đều là tin tức gây nhiễu, hoặc thậm chí là fake news,tình cảm yêu ghét là sẽ giết chết tư duy và thành công của các bạn, tuy nhiên nếu nhìn theo góc độ bàn cờ địa chính trị lớn hơn, phân tích cấu trúc và nguyên lý của nó một cách khoa học thì mọi thứ lại rất rõ ràng, mọi thứ rất logic và hợp lẽ tự nhiên. Bài đầu tiên nói về Mỹ trước nhé.

Mỹ

Đầu tiên là Mỹ vì sao cần phải kiềm chế Iran, Mỹ kiềm chế Iran không chỉ là với cục diện kiểm soát Trung Đông mà đó chính là chơi cờ vây, mục đích tối thượng của Mỹ là kiềm chế Trung Quốc. Đừng nhìn vào việc kiểm soát dầu mỏ ở Trung Đông hay chỉ là chống khủng bố thôi. Tôi có thể tóm tắt các lý do mọi người có thể cũng đã biết như sau:

- Iran là quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn thứ 3 thế giới, eo biển Hormuz do Iran kiểm soát là lối thông hành cho 20% trữ lượng dầu mỏ toàn cầu. Vị trí địa chính trị cực quan trọng.

- Iran là chế độ thần quyền và rất cực đoan, muốn tiêu diệt nhà nước Do Thái, kích động các quốc gia Hồi giáo xung quanh chống Mỹ và đồng minh. Iran là nguồn cơn của sự bất ổn tại Trung Đông

- Iran liên kết với Trung Quốc và Nga, các nước cùng có chế độ độc tài với tham vọng hình thành trật tự thế giới mới chống lại Mỹ và đồng minh.

Tuy nhiên tôi sẽ tổng kết 3 lý do chính yếu nhất vì sao Mỹ đánh Iran là điều chắc chắn xảy ra, và hoàn toàn phù hợp với lẽ tự nhiên.

Mỹ với hơn 800 căn cứ quân sự trên thế giới, duy trì sức mạnh quân sự khổng lồ, tuy nhiên điểm yếu hiện tại là công nghiệp dân sự, xưởng sản xuất đang bị suy yếu và phi công nghiệp hóa, nguyên nhân chính là do mức lương và thu nhập của dân Mỹ quá cao, việc đưa sản xuất thiết bị thông thường về Mỹ là không thể. Tôi nói từ "không thể" là chắc chắn nhé, dù Trump có nói gì đi nữa, việc này không thể thay ra, nói chung tiến trình của nước Mỹ vẫn là tiếp tục duy trì tài chính, sản xuất các sản phẩm công nghệ cao, chất xám nhiều, còn mấy thứ sản phẩm công nghiệp rẻ tiền thì không thể nào Mỹ làm đươc đâu vì vấn đề chi phí. Tuy nhiên giả định nếu có chiến tranh xảy ra khi Trung Quốc đánh Đài Loan thì sao ? Rõ ràng 1 cuộc chiến tiêu hao xảy ra thì Trung Quốc rất có lợi thế vì Trung Quốc là công xưởng thế giới, toàn bộ nền công nghiệp dân sự sẽ được huy động để phục vụ cho quân sự, khác với Nga quốc gia có nền công nghiệp dân sự yếu kém, sự đe dọa của Nga với Mỹ chỉ là mức độ đe dọa khu vực, nhưng với trường hợp của Trung Quốc nếu phá vỡ thế cờ tại Đài Loan như bài trước tôi phân tích thì là hiểm họa sống còn với siêu cường như Mỹ. Vậy mà Mỹ cũng chả thể nào đưa sản xuất về Mỹ được, vượt trội so với Trung Quốc lại càng không thể, ngay cả khi có kỳ tích với Robot AI thì chi phí sản xuất robot cũng quá đắt so với chi phí nhân công giá rẻ mà TQ đang vận hành.Vậy thì cách hiệu quả nhất nó chính là kiểm soát chuỗi cung ứng và hậu cần thông qua nền tảng quân sự hùng mạnh đó. Đó là kiểm soát toàn bộ hệ thống hàng hải logistic, kiểm soát toàn bộ nguyên vật liệu thô, tài nguyên khoáng sản. Và tất nhiên Dầu mỏ chính là một trong con Át chủ bài mà Mỹ đang nắm giữ, nhưng chưa nắm giữ được tuyệt đối. Nền công nghiệp sản xuất Trung Quốc hiện tại đang phụ thuộc dầu mỏ, tuy nhiên khi xem số liệu thì hiện tại Nga đang là nhà cung cấp số 1, ngoài ra thì Iran là nhà cung cấp số 3 cho Trung Quốc,một báo cáo cho thấy Trung Quốc nhập khẩu 15% dầu mỏ đến từ các chuyến tàu ma đến từ Iran thông qua khu vực biển Malaysia, ngoài ra còn Venezuela tuy nhiên nguồn cung không đáng kể, hiện tại đã bị chặn đứng rồi, còn lại các quốc gia khác cung cấp cho Trung Quốc đều là đồng minh của Mỹ, nên Mỹ hoàn toàn có thể kiểm soát được. Tuy nhiên với chốt chặn là Nga thì Mỹ rất khó có khả năng kiểm soát, vậy thì Iran chính là vấn đề rất đau đầu với Mỹ khi nếu chiến tranh với Trung Quốc-Đài Loan xảy ra, Iran sẽ là nguồn cung hậu cần khổng lồ giúp Trung Quốc vượt qua cấm vận và duy trì cỗ máy chiến tranh, công nghiệp. Việc Iran nếu có phong tỏa eo biển Hormuz càng lâu thì thiệt hại kinh tế Trung Quốc lại càng lớn, vì không chỉ có Iran mà Trung Quốc còn nhập khẩu rất nhiều dầu khí và LNG từ các nước Trung Đông, vì vậy Trung Quốc sẽ bị rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan, một mặt vừa muốn ủng hộ Iran chống Mỹ và đồng minh, một mặt lại không muốn Iran phá vỡ trật tự trong khu vực Trung Đông.

Iran muốn có vũ khí hạt nhân, tại sao điều này là không thể đối với Mỹ. Trong khi Triều Tiên có hạt nhân, thì Mỹ cũng chả quan tâm lắm. Thì lý do như sau:

- Triều Tiên là 1 nước rất bé và bị cấm vận nghèo nàn và sở hữu vũ khí hạt nhân cũng là chuyện đã rồi.

- Triều Tiên không có học thuyết khủng bố như Iran. Triều Tiên muốn có hạt nhân để bảo vệ bản thân chứ không hề tuyên bố dùng hạt nhân để xóa xổ Do Thái, hay xuất khẩu khủng bố như cấp vũ khí cho Hebollaz, Hamas...để làm loạn Trung Đông.

- Triều Tiên có hạt nhân thì thực ra nguy hiểm cho Trung Quốc hơn là nguy hiểm cho Mỹ.

- Triều Tiên bị kẹp bởi các cường quốc xung quanh như Trung, Nga, Nhật, Hàn. Dù có hạt nhân thì cũng không thay đổi bàn cờ địa chính trị. Vì 4 quốc gia này đều mạnh hơn Triều Tiên rất nhiều.

- Triều Tiên không có tham vọng đánh chiếm hoặc tiêu diệt nước khác. Chủ yếu mục đích phòng thủ.

Nhưng Iran có hạt nhân thì lại xảy ra những vấn đề sau:

-Nếu Iran có hạt nhân, thì có khả năng với chế độ thần quyền Hồi giáo, sẽ muốn phục hưng lại đế chế Ba Tư cũ. Có thể gây hấn và tấn công các nước Trung Đông, gây bất ổn khu vực.Khi Iran có hạt nhân, thì Ả rập Saudi là cường quốc lớn nhất Trung Đông cũng muốn có hạt nhân, vì họ không muốn thua Iran và bị mất quyền lực khu vực, cũng như bảo vệ công nghiệp dầu mỏ. Khi Ả sập Saudi có hạt nhân, thì Thổ Nhĩ Kỳ lại bị đe dọa, buộc họ cũng phải xây dựng hệ thống vũ khí hạt nhân. Khi Thổ Nhĩ Kỳ có hạt nhân, thì Ai Cập lại cảm thấy bị đe dọa và cũng muốn có hạt nhân.

-Khi Iran có hạt nhân, Israel sẽ bị đe dọa sống còn, họ buộc phải kích hoạt chiến tranh tổng lực với Iran và thậm chí là chiến tranh hạt nhân. Vì suy cho cùng nước Israel rất nhỏ, nếu chiến tranh dài hạn với diện tích và dân số, tài nguyên họ sẽ bị Iran tiêu diệt, buộc họ phải có cuộc chiến phủ đầu trước. (tôi sẽ phân tích 1 bài khác trong chuỗi bài này về Israel).

-Khi Iran có hạt nhân, Iran sẽ kiểm soát toàn bộ eo biển Hormuz và khiến kinh tế toàn cầu bị đe dọa, thích thì đóng cửa biển, thích thì đòi tấn công tàu chở dầu...Iran có hạt nhân sẽ kích động Afghanistan, khiến Pakistan bị đe dọa họ sẽ phát triển nhiều đầu đạn hơn để bảo vệ quốc gia. Việc Pakistan có nhiều đầu đạn hạt nhân hơn lại kích hoạt Ấn Độ phát triển vũ khí hạt nhân nhiều hơn. Nó tạo thành 1 chuỗi Domino vô tận.

Tóm lại với việc Iran có hạt nhân nó sẽ tạo 1 vòng xoáy khủng khiếp về tận thế, các quốc gia ở Trung Đông vốn đã có nhiều hiềm khích, lại không tin tưởng lẫn nhau, nên sẽ đồng loạt cùng phát triển vũ khí hạt nhân, từ đó sẽ tạo ra hệ quả bất ổn toàn cầu, thường trực chiến tranh hạt nhân. Vì vậy lối thoát cho việc này chính là Mỹ cần phải duy trì trật tự toàn cầu thông qua kiểm soát Iran và khu vực Trung Đông. Chúng ta không nói về đạo đức ở đây mà chúng ta nói về 1 giải pháp duy nhất ngăn chặn sự bất ổn toàn cầu này, và thực tế mà nói cũng chỉ có Mỹ mới có đủ sức mạnh và nguồn lực để làm được. Chúng ta đều biết Trung Quốc và Nga không có động lực để kiểm soát Iran, chưa kể trong trường hợp muốn làm điều này thì Nga và Trung Quốc đều không làm được. (Tôi sẽ viết thêm trong 1 bài phân tích khác).

Iran sẽ đã đến thời điểm chín muồi sụp đổ. Việc Mỹ tấn công Iran, vì họ nhận ra chế độ Iran đã đến thời điểm không thể tồn tại. Chúng ta có thể dễ quan sát được điều này, mặc dù Iran là hậu duệ của đế chế Ba Tư hùng mạnh, con người Iran rất tài giỏi, thông minh, văn hóa của họ rất sâu sắc và kiến trúc nghệ thuật xây dựng thì tuyệt vời. Tuy nhiên dưới cai trị đại giáo chủ sau nhiều năm và bị cấm vận, kinh tế Iran đã tụt dốc không phanh, người dân sống lầm than và khốn khó, nền kinh tế đã quá suy yếu so với thời kỳ thịnh vượng thập niên 70. Chúng ta có thể thấy sự bất mãn của dân Iran rất rõ ràng qua vài sự kiện như sau mà không cần phải quan tâm thông tin nhiễu của báo chí vẫn rõ ràng nhận ra:

- Việc Mỹ và Israel không kích và tiêu diệt các lãnh đạo Iran năm ngoái chứng tỏ rằng nội bộ Iran có rất nhiều gián điệp, vì vậy thông tin chi tiết về lãnh đạo, vị trí...đều bị tiết lộ. Chứng tỏ sự bất mãn của dân chúng là rất cao.

- Trong cuộc biểu tình gần đây, chế độ Iran đã giết rất nhiều người dân vì sự khó khăn kinh tế, mặc dù nhiều nguồn khác nhau, nhưng số người chết từ vài nghìn cho tới 32.000 người. Dù con số nào thì chứng minh sự bất mãn tích tụ quá, dân chúng đã quá chán ngán chế độ rồi. Nên nhớ ở 1 chế độ độc tài, việc đứng lên chống lại là cực kỳ nguy hiểm với bản thân và gia đình. Việc người dân dám đứng lên như vậy chứng tỏ điểm cực hạn chịu đựng đã đến.

Dù có biện minh như thế nào, chúng ta cũng nên thực dụng nhìn ra rằng khi 1 chế độ mà không còn được người dân tin tưởng và ủng hộ, sớm muộn chế độ đó cũng sẽ sụp đổ, và biểu hiện của sự sụp đổ quá sẽ thông qua các sự kiện như trình bày bên trên. Tôi sẽ bàn 1 bài khác về địa lý Iran, quốc gia không thể bị đánh chiếm được về mặt địa lý, nhưng nó lại hoàn toàn có thể sụp đổ từ bên trong vì cơ chế hoạt động và lý tưởng hiện tại của chế độ. Tại bài này tôi chỉ phân tích các lý do trọng yếu vì sao Mỹ phải đánh Iran, và Mỹ đánh thì lại có cơ hội chiến thắng cao hơn là thất bại, vì nó đã hội tụ các yếu tố chín muồi rồi.

P/s: bài tiếp tôi sẽ nói về Israel vì sao phải đánh Iran, Trung Quốc và Nga sẽ làm được gì, không làm được gì, vì sao Trung Quốc và Nga muốn bảo vệ Iran nhiều hơn là bảo vệ Venezuela, Cuba.