Cách đây 5 năm khi mình mới có ý định làm DA, trong network của mình không có ai làm công việc này, mình mày mò trên internet và có rất nhiều những thắc mắc kiểu như "Mình học business thì có làm DA được không?" "DA cần nhiều thứ quá nào thì Python, SQL, Visualization, Statistic, Machine Learning, Modeling... thì học kiểu gì?" "Cần giỏi toán mới làm đc DA?"...
Hình 1 - Rào cản tâm lý khi đi apply là ngành nào cũng gặp
Hình 1 - Rào cản tâm lý khi đi apply là ngành nào cũng gặp
Mình không có câu trả lời cho các câu hỏi đó vì mình chưa từng có kinh nghiệm làm việc với vị trí DA và thực sự ở thời điểm đó mình cũng không dám apply DA luôn và mình đã mất khá nhiều thời gian để có được job DA đầu tiên 😃.
Với kinh nghiệm làm việc thực tế và kinh nghiệm đứng ở vị trí người tuyển dụng khi phỏng vấn các bạn junior DA, mình nhận thấy bản thân mình trong quá khứ hay các bạn mới join ngành DA có 1 số rào cản tâm lý không đáng có.
Trong bài viết này mình sẽ chia sẻ cho các bạn góc nhìn thực tế để biết khi nào chúng ta đủ để đi apply nha!

RÀO CẢN SỐ #1: Học trái ngành có apply được DA không?

Thực tế thì hiện tại chưa có nhiều trường đại học dạy về DA. Mình quan sát trong 1 vài năm gần đây các trường có mở chuyên ngành về Business Analyst và Data Analyst nhưng mình nghĩ các bạn học các chuyên ngành này cũng không có quá nhiều lợi thế so với các bạn học trái ngành. Tại sao ư?
- Thứ nhất là kiến thức học đại học so với đi làm có khoảng cách rất lớn.
- Thứ 2, hiện tại 99% các bạn đang làm DA không học chuyên ngành DA nên các bạn cứ yên tâm là trái ngành không phải rào cản để join ngành này nhé.
- Thứ 3, DA đòi hỏi skillset khá rộng: Business, Domain Knowledge, Programming.
Hình 2 - Trái ngành là thành Newbie?!
Hình 2 - Trái ngành là thành Newbie?!
Cá nhân mình thấy không có ai có đủ cả 3 nhóm skillset này khi mới chuyển sang làm DA cả. Thường các bạn cần đi làm thì mới gain được kĩ năng của cả 3 nhóm này. Bạn chỉ cần có 1 trong 3 nhóm skillset trên là có thể move qua DA rồi. Skillset nào còn thiếu thì mình sẽ tìm cách cải thiện trong quá trình apply. 2 nhóm mà mình thấy phổ biến khi start nghề DA là những bạn học business hoặc những bạn học techinal trong đó background business chiếm 80% DA trên thị trường.

RÀO CẢN SỐ #2: Có quá nhiều tool cần phải master trong khi mình còn chưa biết nó là cái gì

Khi mới tìm hiểu về DA, chắc chắn các bạn sẽ bơi trong bể tool vì có quá nhiều tool trong ngành này. Nào thì Python, R, SPSS, SAAS, Power BI, Tableau, Qlik, Data Studio, SQL, Bigquery, SQL server, PostgreSQL, Spark, Hadoop.... Thực tế trong quá trình xử lí data bạn cần đi qua 4 step: Gather data --> Data Wrangling --> Visualization --> Presenting.
Về cơ bản thì có 2 nhóm tool: data wrangling và data visualization.
Các bạn chỉ cần học Python + SQL + 1 visualization tool(Power BI/Data Studio) ở mức intermediate là có thể apply và làm được việc khi có offer. Rào cản về tool không lớn, khi các bạn đã ở level intermediate thì dù công ty dùng tool gì thì các bạn chỉ mất 1-2 tuần là có thể thích nghi.
Hình 3 - Nỗi sợ mang tên 7749 thể loại tool khi google search...
Hình 3 - Nỗi sợ mang tên 7749 thể loại tool khi google search...
Vậy câu hỏi là mất bao lâu để học những skillset này đến level intermediate? Câu trả lời là 3 tháng với commit at least 2h mỗi ngày. Trong khoá coach của mình, sau 3 tháng học fundamental skillset là mình push các bạn đi apply rồi.

RÀO CẢN SỐ #3: Phải giỏi toán mới làm được DA?

Mình cũng khá may mắn khi không gặp rào cản này do trước đây mình học chuyên Toán. Mình học không xuất sắc nhưng nếu phải xử lí toán thì mình cũng không ngại học nên mình không sợ lắm.
Hình 4 - Giỏi toán có cần thiết hay không?!
Hình 4 - Giỏi toán có cần thiết hay không?!
Tuy nhiên mình quan sát trong các group về DA các bạn hỏi về vấn đề này khác nhiều. Thực ra kiến thức toán để làm DA không có nhiều, các bạn làm được đề thi đại học môn toán là quá đủ rồi.
Ở mức entry level, các bạn chỉ cần có khả năng tính toán bình thường và kiến thức basic về statistic. Toán để làm DA không khó, cái khó là tư duy giải quyết vấn đề. Các bạn cần dành thời gian để improve problem sovling skill của mình nhé. Làm DA rất cần kĩ năng này!!!
Các bạn mới join ngành có rất nhiều thứ mơ hồ, không rõ ràng nên dẫn đến không có góc nhìn rõ về công việc, học lan man làm chậm quá trình apply DA. Lời khuyên của mình là trước khi bắt đầu, các bạn hãy dành hẳn 1 tuần để tìm hiểu về tất tần tật về ngành này cũng như connect với những anh chị đã làm trong ngành để có góc nhìn thực tế từ đó build cho mình 1 lộ trình phù hợp nhất sau đó apply as soon as possible vì các bạn sẽ học được rất nhiều khi đi làm chứ không phải từ các course online.
Hy vọng rằng những chia sẻ của mình sẽ giúp các bạn vượt qua những rào cản tâm lý này để apply dễ dàng nhé!
Cheers!