Túi mù giá rẻ: Nhiều hệ lụy bị làm ngơ

“Cơn sốt” túi mù vẫn chưa hạ nhiệt suốt 2 tháng qua với các mặt hàng ngày càng đa dạng như hạt xỏ vòng, móc khóa, mô hình nhựa, thậm chí là mỹ phẩm,...  

Đây có thể xem như phiên bản “bình dân” hơn của blindbox (hộp mù) từ các thương hiệu lớn như Popmart, Bearbrick từng “làm mưa làm gió” trên mạng xã hội,... Chỉ khác ở chỗ khách hàng khi mua không thể biết chính xác mình sẽ nhận bao nhiêu sản phẩm mà còn tùy vào may rủi. Nếu so với cờ bạc hay quay trúng thưởng thông thường, loại “xổ số” này dễ tiếp cận hơn vì khả năng trúng cao, giá rẻ, phổ biến trên mạng, đánh vào tâm lý thích các sản phẩm dễ thương, ngộ nghĩnh và cảm giác hồi hộp khi chờ đợi bất ngờ. 

Cụ thể, sau khi có đơn đặt hàng, người bán sẽ khui ngay trên livestream. Đối với hạt xỏ vòng, nếu bóc trúng các túi có lẫn vật phẩm đặc biệt (charm) thì khách hàng được nhận thêm lượng túi tương đương. Còn mô hình đồ chơi, người mua chọn màu mong muốn, nếu khui ra sản phẩm như nguyện vọng, hoặc có các cặp sản phẩm giống nhau thì phần thưởng cũng tăng lên.

Hiện tại, số lượng người bán ngày càng tăng chóng mặt trên TikTok, sẵn sàng livestream xuyên đêm. Theo ghi nhận, cứ lướt 3-5 phiên trực tiếp sẽ có một cái là khui túi mù. Vài phiên lên đến hàng nghìn lượt xem và chủ phòng xé túi liên tục, thậm chí khách hàng phải đặt lịch trước cho cả ngày hôm sau. Ở các nhà sách hay văn phòng phẩm cũng bắt đầu nhập về mặt hàng này để bắt kịp xu hướng thị trường. 

Chị Lê Gia Hân (35 tuổi, Q.Bình Thạnh) đã kinh doanh túi mù trên TikTok được 2 tháng. Theo lời chị, “Nguồn hàng bên chị nhập trực tiếp từ Trung Quốc, rất đa dạng mẫu mã vì đây cũng là đất nước bắt đầu trào lưu này. Buổi sáng chị ở nhà bỏ charm, đóng túi. Đến chiều tối thì livestream, có thời điểm chị bán sạch 2.000 túi trong một ngày do hôm đó có rất nhiều đơn lớn. Chị bán hạt xỏ vòng, trung bình khách mua 10 có thể trúng từ 5-7 túi thêm, nếu trúng ít quá thì mình tặng an ủi. Tất cả chi phí này đều được dự trù.”

Được biết, người bán chỉ cần rót vốn 1 triệu đã có thể “khởi nghiệp”. Một nguồn tin cho hay, đối với hạt xỏ vòng, giá sỉ hiện tại rơi vào 700 đến 800 nghìn đồng/1000 túi. Trong khi đó, túi mù được bán trên TikTok dao động khoảng 100 nghìn đồng cho 8-10 túi, cho thấy mức lời rất cao gấp 5-7 lần.

Có thể thấy, giá xé túi mù trên TikTok bao gồm cả giá thị trường của sản phẩm và dự trù rủi ro không lỗ cho người bán nếu khách hàng trúng lớn. Bất chấp giá cao, nhiều người vẫn sàng ngồi xem và chốt đơn liên tục. 

Trần Mỹ Anh (20 tuổi, sinh viên trường ĐH Kiến trúc) cho biết có thời gian ngày nào bạn cũng xem xé túi mù trên TikTok, nhiều khi đến tận nửa đêm. Theo Mỹ Anh, “Những phiên trực tiếp như vậy rất cuốn từ cách nói chuyện của người bán tới không khí đông vui trong phần bình luận. Không chỉ vậy, cảm giác mỗi lần bóc túi trúng charm khiến mình siêu hồi hộp và phấn khích. Dù qua lượt nhưng mình vẫn nán lại xem phần người khác, thành ra bị ghiền rồi có khi chốt đơn 3 lần trong một đêm, tốn gần 700 nghìn đồng.”

Thế nhưng cô bạn cũng nhanh chóng nhận ra mình đã “lỡ tay” vung nửa tháng trọ khi tới hạn tiền nhà, làm mọi chi tiêu khác cũng phải cắt giảm lại. “Thay vì ra ngoài mua vòng chỉ tốn vài chục ngàn, mình lại tốn ngần ấy tiền cho mớ hạt cườm này mà còn mất công xỏ với giá gấp năm, gấp mười”, cô nói. 

Con trai của anh Đặng Lâm (45 tuổi) cũng dính bẫy “thử vậy may”, “mua nhanh kẻo lỡ” khi xem các livestream xé túi mù mô hình. Anh chia sẻ: “Tôi đã rất bất ngờ khi nhận hàng của con hơn 20 tượng nhựa đồ chơi giống nhau, chỉ khác về màu sắc. Hỏi ra mới biết con thấy các bạn cũng có nên muốn thử vận may. Tuy nhiên không gian nhà chật chội, những món này chỉ để trang trí nên tôi không biết phải để ở đâu, vứt thì không nỡ vì cũng ngốn cả bộn tiền.”

Hiện tại, các túi mù trên TikTok đều bán với số lượng lớn, khách hàng phải mua từ ít nhất 5 gói trở lên mới được đi đơn. Thế nhưng những sản phẩm này chỉ dừng lại ở mục đích trưng bày, trang trí, cả bao bì xé đa phần đều làm từ nhựa, chưa có tính ứng dụng cao, tiềm ẩn nhiều tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe người dùng. 

Theo TS Vũ Thị Tần, giảng viên Bộ môn Công nghệ các chất vô cơ, Đại học Bách Khoa Hà Nội: "Các sản phẩm đồ chơi giá rẻ thường được làm từ nhựa tái chế, có chất phthalate làm tăng độ dẻo, độ bền của nhựa. Việc tiếp xúc với chất này thường xuyên có thể tăng nguy cơ dị ứng, dị dạng bộ phận sinh dục nam, dậy thì sớm…."

TS cũng cho biết, với một số sản phẩm như mô hình đồ chơi phát sáng trong bóng tối để bắt mắt người mua, chúng thường chứa các hóa chất như kẽm sulfide, strontium aluminate, calcium sulfide … Những chất này có thể đi vào cơ thể qua da hoặc đường hô hấp. Nếu tiếp xúc trực tiếp sẽ gây tổn thương cho cơ quan nội tạng, đặc biệt là phổi, dễ tổn thương nhất là trẻ em.

Ngoài ra, việc tiêu thụ một lượng lớn các sản phẩm nhựa giá rẻ cũng gây tác động tiêu cực đến môi trường. “Tùy loại nhựa được sử dụng để sản xuất nhưng thời gian phân hủy của chúng cũng tính bằng hàng trăm năm. Không chỉ khó phân hủy, một số chất độc hại từ phụ gia làm nhựa có thể ngấm vào đất, nước, đe dọa trực tiếp tới hệ sinh thái”, TS nói.