Top những công cụ đắc lực dành cho sinh viên IT

Hồi còn là sinh viên đến mãi sau này tốt nghiệp, mình ước khi mình năm nhất có một bộ sưu tầm những công cụ đắc lực. Với động lực đó, mình muốn chia sẻ kinh nghiệm để các bạn sinh viên có thể tham khảo và đi nhanh hơn các thế hệ anh chị đi trước.

Xin chào, mình là cựu sinh viên trường Đại học Bách Khoa thành phố Hồ Chí Minh, khoa Khoa học và Kỹ thuật Máy tính. Mình sẽ trình bày thi trình tự thời gian nhé!

Đầu tiên, là một số trang tìm kiếm tài liệu IT kiểu foundation, gối đầu giường thì mình suggest mọi người nên đọc tài liệu gốc tiếng Anh luôn. Vì: (1) làm quen với thuật ngữ chuyên ngành và (2) là luyện tập kỹ năng đọc tài liệu (sau này các bạn đọc papers nhiều lắm). Ngày xưa thì mình tìm trên trang libgen (các bạn search GG là ra nhé). Và trang cửu dương thần công

Trộm vía thay các bạn là những chàng trai/cô nàng IT may mắn vì ghé qua post của mình. Sau đây là món quà mình chia sẻ các bạn: kênh YouTube những môn học tại trường ĐH Bách Khoa (động lực lập kênh từ hồi Covid19 phải học online) của một nhóm bạn trẻ. Kênh Little Something

Là một lập trình viên, các bạn sẽ lần đầu quen thuộc với các Code Editor như Codeblock, Visual Studio (của Microsoft), IntelliJ IDEA vì dĩ nhiên là tất cả đã cài đặt sẵn môi trường và extension. Nhưng dần dà, các Fresher, Junior level sẽ thích can thiệp vào để custom và khám phá thêm chiều sâu thì họ chọn Visual Studio Code. Hãy trải nghiệm và cho mình thêm feedback nhé!

Hơn tất cả, đa phần các bạn sinh viên sẽ còn mập mờ về khái niệm hệ điều hành cũng như phân biệt giữa Windows, Linux và MacOS. Nó là nền tảng để bạn chọn đầu tư chiếc laptop phù hợp cho ngành học của mình. Theo kinh nghiệm mình thấy thì do đặc tính thị trường, hơn 50% các bạn sẽ vô tình mua máy có HĐH Windows. Okay, nhưng sau đó, mình quan sát đa phần các bạn IT đến cuối năm 2, sẽ chuyển sang Linux vì nó giúp bạn tự phát triển hơn (Windows là HĐH làm sẵn quá nhiều thứ =((() cũng như là chạy server tiện lợi hơn với các lệnh CLI. Các anh già sau này hoặc tầm Senior thì đa phần họ sẽ upgrade lên MacOS, vì vừa dư giả điều kiện kinh tế :v, mà MacOS và Linux vừa có chung nền tảng Unix. Theo mình thì các bạn sinh viên nên đầu tư HĐH Linux vừa để tránh xung đột tính tương thích giữa các phần mềm và dễ dàng team work với các bạn đồng trang lứa :v

Ngay từ năm nhất, tụi mình đã quen với việc viết tiểu luận/báo cáo bằng "code". Nôm na là bạn chỉ cần viết nội dung. Hình thức trình bày đã có render hỗ trợ - công cụ Overleaf. Combo đi kèm viết tiểu luận/báo cáo đó là làm slide thuyết trình - công cụ Canva. Sau này mình cũng có thể dùng Canva hoặc Overleaf để làm CV xin việc.

Trong thời đại AI như hiện nay, mình theo trường phái khuyến khích các bạn sử dụng AI để "bổ trợ" cho việc học và hỏi đến tận cùng vấn đề làm bạn thoả mãn. Đừng dùng chúng vô tội vạ để viết hộ báo cáo, code hộ vì suy cho cùng, điểm số bạn nhận được là của AI, not you. Mình vẫn sẽ giới thiệu các công cụ như là ChatGPT, DeepSeek, Gemini.

Bên cạnh đó, các bạn sinh viên còn 1 công cụ cực kỳ đắc lực là Thẻ sinh viên với vô vàng coupon, discount từ ChatGPT, GitHub, Canva, Overleaf, ... đến giải trí: vé xem phim, di chuyển, ... Lưu ý là bạn có thể sẽ mất toàn bộ dữ liệu sau khi ra trường vì tài khoản bị deactivated (giống HCMUT)

Hè tới rồi, hãy tìm cho mình 1 câu lạc bộ với các hoạt động tình nguyện do Đoàn Thanh Niên phát động để có thêm nhiều kỷ niệm đẹp nhé!

Năm hai có thể nói là một giai đoạn bức phá, tập trung hoàn toàn nguồn lực để học, thử nghiệm và phát triển tối đa của mình. Có rất nhiều kiến thức mới ở đầu môn học nhưng đòi hỏi bạn phải thạo tất cả chúng để hoàn thành môn học vào cuối kỳ. Lúc này các bạn cần code thật nhiều, đọc thật nhiều sách, papers và blogs, code luôn cả Frontend, Backend, Database, Mobile, Cloud AWS (nếu có cơ hội), Network, OS và code luôn AI. Vì thời gian này các bạn chưa định hướng được chuyên ngành, do đó, khám phá tất cả lĩnh vực để bạn biết nơi mình thuộc về, đam mê nào đang kêu gọi.

Niềm đam mê bộc phát trong giai đoạn này là các challenge coding, nơi các bạn đa phần sẽ luyện tập kỹ năng giải quyết vấn đề (problem solving) bằng tư duy và logic qua nền tảng Leetcode, Codeforce và 300 bài code thiếu nhi. Sau cùng thì ý nghĩa nhất vẫn là chinh phục đỉnh cao danh vọng của Lập trình Quốc tế - ICPC.

Bên cạnh đó, năm 2 cũng là lúc thích hợp để các bạn trải nghiệm mọi thứ, bao gồm cả Nghiên cứu khoa học và hướng đến publish paper. Hãy chủ động email đến người thầy các bạn ngưỡng mộ và xin được tham gia vào lab nghiên cứu. 100% các bạn sẽ học được gấp x2 x3 lần so với kiến thức trên lớp. Các bạn sẽ học về tư duy nghiên cứu, phát hiện vấn đề và khai thác giải pháp, kỹ năng đọc tài liệu chuẩn (paper tại các hội nghị uy tín), kỹ năng làm việc nhóm với các anh siêu expert của lab, cơ hội va chạm với các thiết bị của lab, ... nhiều vô kể! Tham gia vào đi rồi kể mình nghe nhé!

Papers thì nhiều nơi lắm, cơ mà free accessable thì mình suggest trước 1 trang là arxiv.org

Năm ba mình thấy nhiều bạn bận rộn với đi thử việc intern. Các bạn có thể tham khảo trang tìm việc intern của trường Bách Khoa tại link internship.cse này nhé! Với hơn 100 doanh nghiệp liên kết với trường.

Bên cạnh đó, đừng quên tạo cho mình tài khoản LinkedIn và update activities vào nhé, nền tảng tuyển dụng phổ biến ở Việt Nam; ngoài ra còn cả GitHub, hãy làm đẹp trang cá nhân của mình trên GitHub nhé! Một kênh YouTube riêng là các buổi video báo cáo final projects!

Mỗi dự án trên repository của bạn trên GitHub nên được chỉnh chu về code, structure và đặc biệt là README; nếu có nhiều stars là một lợi thế.

Từ đầu năm 4, nhiều bạn đã hoàn thành xong các học phần, chỉ cần tập trung luận văn, một số bạn sẽ cần lưu ý về điều kiện ngoại ngữ để tốt nghiệp. Theo kinh nghiệm của mình, từ HK2 năm 3 (not năm 4 nhé :v), các bạn nên chọn thi TOEIC hoặc IELTS official tại IIG HCM, Việt Nam để sau này có thể dùng chứng chỉ này để học cao học hoặc học bổng du học hoặc hồ sơ xin việc ở công ty quốc tế.

Năm cuối bận rộn nhất vẫn là học phần luận văn, in báo cáo, in bìa luận văn, in poster thuyết trình. Công cụ đắc lực nhất chính là các quầy photo, in ấn trước cổng 2 trường Đại học. Bạn chỉ cần gửi tài liệu PDF qua Zalo và ghé thanh toán thôi :v (nhớ thu hồi tài liệu sau khi xong việc nhé)

Buổi lễ tốt nghiệp là sự kiện đặc biệt của các bạn sinh viên, đánh giá cột mốc về sự trưởng thành về tư duy, năng lực và cảm xúc. Đến đây các bạn chính là nguồn lực đắc lực nhất của bản thân, của gia đình và xã hội. Các bạn sẽ không cần quay lại bài viết này để tham khảo nữa, các bạn sẽ tự tin để đưa ra các quyết định và kế hoạch đầy đủ nhất. Sau đó, hãy dùng hết sức của mình cống hiến cho sự phát triển của Việt Nam, đặc biệt là lĩnh vực IT, với tinh thần và trí lực của thế hệ trẻ Việt Nam.

Hẹn gặp lại các bạn, trên đỉnh vinh quang!