Thực tập có lương hay không lương?

Nên thực tập có lương hay không lương?

Những câu hỏi đại loại như:

"Nên đi thực tập có lương hay không lương?", "Nên chọn công việc yêu thích nhưng ít tiền, hay chọn công việc nhiều tiền mà mình không thích?", "Chọn sống an toàn tiết kiệm, hay là sống trải nghiệm yolo?" Vân vân.

Tất cả những câu hỏi này, đều xuất phát từ tư duy nhị nguyên phân cực (khái quát tất cả thành phía, A đúng thì B sẽ sai, B đúng thì A sai, không A thì sẽ B, nếu có B thì sẽ không có A). Và nó cũng thiếu ngữ cảnh để có thể tìm ra được một câu trả lời hay.

Please, use your critical thinking - Lạy luôn, vận dụng tư duy đa chiều của mình đi nào.

Thay vì phân cực chỉ có 2 chiều, thì chơi hệ đa chiều sướng hơn chứ. Thay vì phải chọn chỉ A hoặc chỉ B, tại sao không có thể chọn cả hai, hoặc là cả ba, cả bốn.

Vậy một ví dụ cho câu hỏi hay hơn là như thế nào:

"Mày ơi, nhà tao tuy không phải thuộc thành phần khá giả, nhưng hiện giờ ba mẹ tao vẫn chu cấp tiền sinh hoạt hàng tháng đầy đủ cho tao. Giờ tao đang phân vân vị trí thực tập ở 2 công ty. Công ty A không có lương, nhưng là có sếp trực tiếp quan tâm đến sự trưởng thành và phát triển của cấp dưới, nói chung là một môi trường tốt để tao phát triển năng lực bản thân và gặt hái kinh nghiệm. Công ty B thì cơ hội phát triển bản thân lại không cao, nhưng bù lại có phần trợ cấp 5 triệu đồng mỗi tháng. Giờ tao nên chọn công ty nào hả mày? Ví dụ trên tuy vẫn còn nhiều điểm có thể deep dive - đào sâu hơn nữa để thật sự có thể ra quyết định. Nhưng dễ thấy là nó rõ ràng hơn câu hỏi “Nên đi thực tập có lương hay không lương?” và cũng dễ ra quyết định hơn nếu đặt được câu hỏi như vậy.

Vấn đề “chưa” phải là đi tìm câu trả lời, vấn đề là phải đặt được một câu hỏi hay trước đã.

Nghe dài dòng mất công, mất thời gian quá nhỉ. Sao không quăng câu hỏi vào vũ trụ hay ném câu hỏi vào một ai đó đó rồi ngồi nghe người ta trả lời, khuyên bảo thôi có dễ hơn không. Your choice - Tùy bạn thôi à.

Ơ thế bây giờ cuối cùng là bài này chỉ là để nói mọi người là nên đặt câu hỏi hay hơn thôi hả.

Không bạn ơi

Mình vẫn sẽ cố gắng đưa ra một câu trả lời đa chiều nhất trong khả năng nhé

Trả lời: Câu trả lời cho câu hỏi này chính là

3 CÂU HỎI KHÁC NỮA

Bạn nên hỏi chính mình 3 câu hỏi sau, và nếu “may mắn” bạn sẽ tự tìm được câu trả lời cho riêng mình:

Nghe hơi rối nhỉ, đi vào ví dụ ngay nào

Nếu ai đó khuyên bạn, đi thực tập quan trọng nhất là kinh nghiệm, môi quan hệ... còn tiền phụ cấp có hay không không quan trọng. Và nếu, bạn là một anh sinh viên năm 3, phải đi làm thêm (bưng bê/phụ bếp/gia sư,...) để trang trải cho việc sinh sống và học tập của mình ở đại học. Nếu mất đi phần thu nhập đến từ công việc làm thêm đó, bạn ngay lập tức sẽ gặp khó khăn, không đủ trang trải cuộc sống. Và bây giờ việc đi thực tập fulltime sẽ chiếm hết thời gian đi làm thêm của bạn. Vậy thì bạn có nên nghe theo lời khuyên trên kia hay không. Trong trường hợp này, bạn có rất nhiều thứ phải cân nhắc hơn, rất nhiều khó khăn cần phải vượt qua hơn, và thậm chí mình cũng chẳng biết sẽ phải làm như nào nếu mình rơi vào hoàn cảnh ấy. Mình nghĩ số lượng những bạn thật sự nằm trong hoàn cảnh này sẽ là thiểu số. CÓ lẽ họ cần một câu trả lời đặc biệt hơn, một sự giúp đỡ đặc biệt hơn, mình không biết nữa, just hope you'll find the way out.

Vậy với phần đa số còn lại thì sao, họ sẽ có hoàn cảnh sinh sống ổn hơn. Việc đi thực tập không lương ít nhất sẽ không làm họ bị đói. Vậy thì hãy đến câu hỏi thứ 2

Bạn đi làm, bởi muốn làm báo cáo thực tập, muốn có kinh nghiệm/trải nghiệm, muốn có thêm thu nhập, muốn networking - có thêm nhiều mối quan hệ, hay là muốn gì? Sau khi bạn xác định được chính xác và đầy đủ nhất, mình muốn những gì rồi. Thì tới tiếp câu hỏi thứ 3

Trong hoàn cảnh của bạn đã cho phép, thì bạn muốn gì nhất? First priority - Ưu tiên lớn nhất của bạn là gì? Bạn vừa muốn có thu nhập thêm, bạn vừa muốn học hỏi, bạn vừa muốn kinh nghiệm,... nếu có vị trí nào vừa đáp ứng tất cả những điều đó thì quá tốt. Nhưng nếu không có, lựa chọn được A,B thì thiếu C, được B,C thì thiếu A làm bạn phân vân. Vậy thì bạn lại phải xếp hạng xem mình ưu tiên điều gì nhất ở việc thực tập lần này. Bạn ưu tiên nhất là đi thực tập để làm Báo cáo thực tập, nhằm hoàn thành chương trình ở trường đại học. Vậy thì bạn sẽ có cách chọn lựa của riêng mình. Như chọn một công việc có thể không có lương, có thể mức độ học hỏi chỉ ở mức vừa phải, nhưng quan trọng nhất là công ty họ nhận mình vào thực tập, cho mình cơ hội để sau này còn có thể làm Báo cáo thực tập mà ra trường cho lẹ. Bạn ưu tiên một công ty có môi trường tốt cho mình phát triển, để 3 tháng bạn đi thực tập bạn sẽ gặt hái được nhiều kiến thức và kinh nghiệm nhất, chứ không phải lơ mơ mất hết 2 tháng để hòa nhập với "cộng đồng" vì môi trường và văn hóa nơi làm việc quá độc hại và cạnh tranh. Vậy thì lúc này có lương hay không lương sẽ không phải vấn đề cần phải cân nhắc nữa nhỉ.

Và trên đây là những câu hỏi mà mình cho rằng mỗi người nên tự hỏi bản thân để bớt mông lung và có nhiều dữ kiện hơn để ra quyết định “Nên đi thực tập không lương hay có lương?”