Thế giới tài chính chưa bao giờ là một vấn đề đơn giản và việc kiếm được lợi nhuận “hợp lí” chưa bao giờ là dễ dàng.
Tuy nhiên, trên giảng đường đại học, có một người thầy trong một tiết học về tài chính đã nói với lớp mình một câu nôm na như sau “Thị trường tài chính rất phức tạp nhưng dường như nó vận hành theo một câu chuyện như sau:”
Ở một đảo hoang, nơi được trồng rất nhiều chuối. Ở đây chuối được rao bán 5$/1kg.
Rồi một ngày có một người đàn ông tên Adam từ nơi khác đến và tuyên bố sẽ mua tất cả chuối với giá 10$/kg.
Sau khi mua gần như tất cả chuối trên đảo với tổng là 100kg tương ứng là 1000$. Ông tiếp tục muốn mua với giá 15$/kg. Người dân lao vào trồng chuối và Adam tiếp tục thu mua thêm tất cả chuối. Ông mua thêm 100kg tương ứng 1500$. Tổng tiền bỏ ra của Adam đã là 2500$ tương ứng 200kg.
Tiếp tục quá trình gom chuối, Adam ra giá 30$/kg. Bây giờ, với một mức giá không tưởng, tuy nhiên nó đã vượt quá khả năng sản xuất của hòn đảo. Người dân đổ xô đi tìm nguồn bán chuối, họ muốn mua với giá 20$/kg.
Adam có một cộng sự là Eva và Eva đã đóng vai là nguồn cung chuối (tất nhiên không ai biết mối quan hệ giữa Adam và Eva) với tổng là 200kg giá vốn là 2500$ (Của Adam) cộng thêm 200kg giá vốn 1000$ (5$/kg) từ đất liền. Eva đã bán hết cho người dân với giá 20$/kg và thu về 8000$.
Đến đây chắc hẳn các bạn cũng mường tượng ra kết quả của phi vụ. Adam và Eva thu về 8000$-3500$ = 4500$. Người dân bị thiệt hại 8000$ - 2500$ = 5500$ và họ thu về 400kg chuối với giá phải trả 20$/kg mà chẳng biết bao giờ mới “về bờ”.
Thực ra câu chuyện này không có gì mới mẻ, có lẽ ai tham gia thị trường tài chính hay cụ thể hơn là thị trường cổ phiếu cũng quá quen thuộc với phương pháp làm giá, tạo sự khan hiếm ảo hay được sử dụng bởi đội lái như thế này.
Tuy nhiên, sau khi tìm hiểu và đánh giá tổng quát, theo nhận định chủ quan của mình, tất cả người tham gia vào thị trường tài chính, có thể có một chút khác biệt, tuy nhiên nhìn chung đều đang chơi một game như trên !!!
Có thể liệt kê các người chơi từ lớn nhất đến nhỏ nhất như sau: FED (Cục dữ trữ liên bang Mỹ), các NHTW của những nước khác Mỹ, các nhà đầu tư tổ chức hay quỹ đầu tư (“tay to”) và cuối cùng là nhà đầu tư cá nhân.
Phần tiếp theo mình sẽ mô tả cách thức những người chơi ở trên tham gia vào thị trường tài chính cũng như giải thích sự tương đồng với phi vụ của Adam và Eva. Và có lẽ ngay cả FED một tổ chức được gán cho trách nhiệm điều hành thị trường tài chính toàn cầu dường như cũng hoạt động như Adam trong phi vụ trên vậy !!!. Maybe, sự khác biệt duy nhất là FED không có ý đồ trục lợi như Adam.