Muôn kiểu người "đạo đức giả, văn minh rởm" trong Doraemon

Chú ý: Bài viết này chống chỉ định với những người coi Doraemon chỉ là bộ truyện dành cho thiếu nhi một cách trong sáng, tác giả bài viết tiếp cận dưới góc nhìn Doraemon là bộ truyện được sáng tác để phù hợp thẩm thấu với mọi lứa tuổi, ở độ tuổi trưởng thành có rất nhiều tầng nghĩa của tác phẩm mà ta mới cảm thụ ra được. Thực tế trong Doraemon, đặc biệt là các bộ truyện dài, sống song dõi theo các chuyến phiêu lưu của 5 đứa trẻ, có rất nhiều chi tiết mà bác Fujiko đã lồng ghép để châm biếm nhân tình thế thái, cũng như những vấn đề của đời sống chính trị- xã hội hiện đại. Cụ thể trong các cuốn truyện dài, nhóm Doraemon đã gặp mặt và có những trải nghiệm đối với 3 vùng không gian trong sinh quyển địa cầu bao gồm: đáy biển, lòng đất và bầu trời, tương ứng họ gặp 3 tộc người là: Người Đáy Biển - Tập 4 Lâu Đài Dưới Đáy Biển (hậu duệ của cư dân hai lục địa bí ẩn tương truyền đã biến mất trên thế giới là lục địa Mu và lục địa Atlantis), Người Kỳ Nhông - Tập 8 Cuộc Phiêu Lưu Vào Lòng Đất (hậu duệ của loài khủng long đã chui xuống lòng đất sau thảm họa 65 triệu năm trước và tiến hóa) và Người Thiên Đường - Tập 12 Vương Quốc Trên Mây (theo truyền thuyết thì họ được thần linh cứu rỗi sau khi diệt quốc và một bước lên mây sinh sống)

Như giới thiệu ban đầu, tộc người này là hậu duệ của loài khủng long, loài sinh vật từng thống trị thế giới mặt đất trước khi tổ tiên của động vật có vú xuất hiện, một thảm họa bí mật đã xảy ra khiến cho loài khủng long bị tuyệt diệt, tộc người lòng đất hiện đại gọi đó là Thảm Họa Toàn Cầu, mà như cuối truyện ta biết do sao chổi đâm vào trái đất và cơ chế mà nó hủy diệt loài khủng long như thế nào y hệt như cách Doraemon đã giải thích, còn trước đó Người Lòng Đất luôn đổ tại do một tác nhân cố ý bất kể là động vật có vú hay thậm chí là người vũ trụ, nhưng xu hướng luôn nghi ngờ cho động vật có vú hơn, bởi vậy khi mà nhóm Doraemon họ đặt chân xuống lòng đất, họ tỏ ra thân thiện nhưng đằng sau đó là thái độ dè dặt, hằn học. Thậm chí, họ đã cố gắng trừ khử luôn nhóm Doraemon trên con tàu đi tìm Suneo, khi họ khóa cửa phòng nhốt nhóm Doraemon bên trong lúc con tàu đi qua đại dương nham thạch, một kiểu ra tay gián tiếp không vấy máu...chẳng may có chết người cũng là do sự cố khách quan.

Phải công nhận rằng Người Lòng Đất cũng có rất nhiều thành tựu phát kiến khoa học như tàu chạy bằng từ trường, tàu đi xuyên đất đá, chịu được sức nóng của dung nham, và nổi trội nhất họ đã lĩnh hội được công nghệ chế tạo máy thời gian, thứ công nghệ đến gần 200 năm sau ở thời đại Doraemon, con người mới chế tạo được. Nhưng về thể chế chính trị xã hội thì lại là một câu chuyện hoàn toàn khác Sự tiến bộ của xã hội vận động dựa theo sự chuyển dịch của thể chế chính trị, bắt đầu từ công xã nguyên thủy, chế độ quân chủ (quyền lực tập trung vào tay một người, cha truyền con nối) cho đến chế độ cộng hòa dân cử (không có lãnh đạo tuyệt đối, nguyên thủ quốc gia do dân cử, quyền lực thuộc về nhân dân), thì thể chế chính trị của Người Lòng Đất là một nhà nước chủ nghĩa thần quyền thống trị, vua là do thần linh- một thế lực siêu hình chọn, không phải cha truyền con nối hay do dân cử, vua chỉ là ngôn sứ giao tiếp giữa dân chúng và thần linh. Quy luật là thế nhưng hiện nay trên thế giới vẫn có ít nhiều quốc gia, chính phủ đứng ngoài sự vận động đó, ví dụ như Ả Rập Xê Út đến nay vẫn là quốc gia quân chủ chuyên chế do hoàng gia Saud cai trị, Iran là quốc gia Đại Giáo Chủ đứng đầu.

Cái tư duy thần quyền này ăn sâu cả vào tiềm thức, bất cứ sự vật/sự việc gì khác lạ, nằm ngoài phạm vi nhận thức của họ, họ nói do thần linh chi phối...

Rõ ràng xã hội văn minh của người lòng đất là một thứ văn minh phát triển lệch lạc, kệch cỡm khi trình độ văn hóa xã hội của họ không tương xứng với trình độ khoa học kỹ thuật. Ta thấy hầu như họ chỉ đầu tư mạnh vào khoa học công nghệ quốc phòng, với những thứ phát minh vũ khí sát thương như đại bác, xe công thành (âm mưu tiêu diệt tổ tiên động vật có vú còn ăn lông ở lỗ), nhìn chung là dã tâm chiến tranh chiếm lĩnh không gian sinh tồn, nhưng vẫn ngụy biện là chúng tôi phát triển khoa học kỹ thuật vì mục đích hòa bình

Thực ra ai đọc truyện kỹ cũng thấy, tộc Người Đáy Biển này theo chủ nghĩa trung dung, kiểu không ai làm hại tôi, thì tôi cũng không hại đến các anh, dù họ không có thiện cảm với người mặt đất là sự thật, họ không quan tâm lắm đến việc nhóm Doraemon sử dụng công nghệ đèn pin thích ứng để lặn xuống tận độ sâu của họ, chỉ đến khi chiếc xe Buggy ghi lại hình ảnh họ cứu Jaian và Suneo thì họ mới buộc phải ra tay khống chế nhóm Doraemon...để bí mật về sự tồn tại của họ không bị lộ ra ngoài. Xét về yếu tố vận mệnh dân tộc, đây có lẽ cũng là một hành động chính đáng.

Tuy nhiên có ba điều khiến tôi cảm thấy mắc cười đến mức chua chát với tộc người này Thứ nhất, đó là cách họ sử dụng máy tính để đánh giá nhân cách con người, theo đó thì họ test ra tính cách xấu của Jaian và Suneo nên tống luôn hai thằng nhóc vào tù, mặc dù hai thằng nhóc chưa có bất cứ hành vi gì tổn hại lợi ích của họ, đúng kiểu g i e t nhầm còn hơn bỏ sót, nếu có một cái máy nào đó có thể đánh giá được chuẩn xác nhân cách con người như một hằng số không đổi, thì có lẽ nhân loại đã không cần đến hai môn học Đạo Đức (ở cấp tiểu học) và Giáo Dục Công Dân (ở cấp trung học) rồi nhỉ, cứ nhân chi sơ tính bản ác, con người sinh ra bản chất ác độc sẽ không bao giờ thay đổi. Như vậy thì cần gì phải đặt ra pháp luật, luật lệ để răn đe.

Bồi đắp và xây dựng nhân cách tốt là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên nhẫn và cũng là sứ mệnh của ngành giáo dục, chứ không thể chỉ diễn ra trong ngày một ngày hai

Thứ hai, cậu nhóc Eru nói Người Đáy Biển ác cảm với Người Mặt Đất vì Người Mặt Đất rất tham lam, hiếu chiến, ích kỷ...Vậy còn người đáy biển thì yêu chuộng hòa bình lắm sao, câu chuyện sau đó cậu nhóc này kể với nhóm Doraemon lại là bức tranh hoàn toàn khác

Câu chuyện đúng ra phải là dưới đáy biển có hàng trăm quốc gia rải rác, nhưng chỉ thuộc về hai liên bang MU và ATLANTIS, hai liên bang bụp nhau suốt ngày, nghĩ ra đủ thứ vũ khí sát thương nã vào nhau, cho đến một ngày ATLANTIS phát minh ra bom quỷ, tương tự với tên lửa hạt nhân ở thế giới mặt đất. Ông cũng tham lam, chiến tranh đánh nhau sứt đầu mẻ trán khác gì người mặt đất chúng tôi :))). Một bức tranh ẩn dụ cho chiến tranh lạnh giữa Mỹ và Liên Xô Thứ ba, là phiên tòa xử tội nhóm Doraemon vì hành vi vượt biên, sử dụng bộ luật 5000 năm tuổi để định tội 5 đứa trẻ, bị cáo không được xuất hiện, không được biện hộ, chỉ có một người bào chữa thì lại là cậu nhóc Eru cũng là tộc người đáy biển, người đáy biển duy nhất còn thiện cảm với người mặt đất, còn lại là các quan tòa mõm tuyên án tử hình cho 5 đứa trẻ chỉ vì những định kiến của họ về người mặt đất không hề liên quan đến 5 đứa nhỏ, không hề đưa ra được lý do thuyết phục nào cho việc ông đi tuyên án tử hình 5 mạng người, đúng kiểu xem mạng sống con người như cỏ rác.

Tôi cũng tự hỏi rằng tại sao họ có thể sử dụng một bộ luật 5000 năm tuổi, do trình độ lập pháp có hạn hay các quan hệ xã hội của họ đã không chuyển động từ rất lâu ?

Người Đáy Biển cũng giống như Người Lòng Đất, họ tiếp cận được những công nghệ tối tân, tuy nhiên thì trình độ văn hóa- xã hội của họ thì không theo kịp thứ công nghệ đó, cả hai đều mang bóng dáng của thứ chủ nghĩa độc tài chuyên chế, ngu dân hoá. 3. Tộc người đạo đức giả nhất...gọi tên Người Thiên Đường

Thực ra thì tôi không hiểu rõ lắm cách mà tộc người này được đi lên mây sinh sống và xây dựng nền văn minh mới, tôi tạm cho là một sự cố có sự can thiệp của vũ trụ đi, nhưng rõ ràng tộc người này đã có rất nhiều vấn đề kể từ khi lập quốc, họ chỉ lo duy trì phát triển kinh tế mà bỏ bê quân sự, phòng thủ đất nước, kết quả là sự phồn thịnh của họ trở thành miếng mồi ngon cho ba quốc gia láng giềng, và bị ba quốc gia này xâm lăng cùng một lúc. Khi quốc gia lâm nguy, họ không tự bảo vệ được mình, chỉ biết ngửa cổ cầu khẩn thần linh. Tôi xin trích dẫn một câu nói kinh điển của Chủ tịch Hồ Chí Minh để nhận định : "Một quốc gia không có năng lực tự bảo vệ mình, mà chỉ trông chờ vào các thế lực khác, thì không xứng đáng có được độc lập."

Người Thiên Đường đã lĩnh hội được thứ khoa học công nghệ rất toàn diện không chỉ phục vụ cho mục đích phòng thủ quốc gia như những chiếc đĩa bay tàu chiến, công nghệ du hành thời gian (thể hiện qua việc họ đã đưa rất nhiều sinh vật trên mặt đất đã bị tuyệt chủng trong quá khứ lên để nuôi nấng, bảo tồn) mà còn phục vụ đời sống xã hội dân sự nhưng năng lượng tái tạo, công nghệ chuyển đổi vật chất vô cơ thành hữu cơ. Có thể nói đây là tộc người "văn minh" đúng nghĩa bậc nhất trong các chủng tộc đã xuất hiện trong Doraemon, sánh ngang với tộc Người Côn Trùng trong Lạc Vào Thế Giới Côn Trùng. Thể chế chính trị của họ cũng rất tiến bộ, là mô hình nhà nước dân chủ cộng hòa đại nghị, quyền quyết định tối cao thuộc về Hội Đồng Liên Bang Thiên Đường (tương tự như Quốc Hội hay Nghị Viện dưới hạ giới), ông Tổng Thống chỉ nắm quyền rất hạn chế, không có quyền ấn cái công tắc khai hỏa Đại Hồng Thủy NOAH nếu không có quyết định cho phép của Hội Đồng Liên Bang Thiên Đường

Nhưng đây cũng là tộc người đạo đức giả nhất, gián tiếp thể hiện qua câu nói của cô bé Panpan, rằng người mặt đất làm ô nhiễm không khí, đầu độc cư dân thiên giới, và cách mà họ sử dụng để giải quyết khủng hoảng, đó là chế tạo ra một cơn Đại Hồng Thủy nhân tạo, và dùng nó quét sạch tài sản của Người Mặt Đất, nói tóm lại là đưa thế giới mặt đất về thời đồ đá...chỉ có các loài sinh vật mặt đất được đưa lên thiên giới cho đến khi dọn dẹp xong xuôi thì đưa con người trả về chỗ cũ....Họ biết rất rõ đây là vi phạm luật pháp vũ trụ, nhưng vẫn ờ thôi kệ, tao mạnh tao có quyền Rõ ràng đây là một thứ chủ nghĩa bá quyền, muốn thôn tính tài nguyên trên mặt đất nhưng trá hình là hành động vì nhân quyền, quyền được sống, được sinh tồn...thực tế thì họ cũng vẫn đang làm điều đó chứ không phải đợi sau khi sử dụng xong cái công tắc Đại Hồng Thủy kia, thể hiện qua việc họ lén lút bắt cóc các sinh vật trên mặt đất, gián tiếp làm mất cân bằng hệ sinh thái địa cầu, trong khi vạn vật có sinh có diệt đã là quy luật tất yếu. Câu chuyện này bác Fujiko muốn lên án, tố cáo ai tôi xin phép để độc giả tự suy ngẫm. Đỉnh cao của sự đạo đức giả, là phiên điều trần của Hội đồng Thiên Giới để quyết định xem có sử dụng Đại Hồng Thủy NOAH hay không, nhìn bề ngoài có vẻ rất công bằng, nhân văn, thực tế thì đại diện cho người mặt đất tự biện hộ, bào chữa cho hành vi của mình là 3 đứa nhóc chả hiểu gì về nhân tình, thế thái, còn lại thì cố ý sắp đặt toàn các chứng cứ bất lợi cho người mặt đất, như bọn thợ săn và mấy con thú bị săn trộm, bị phá hoại môi trường sống, lại là một bằng chứng cho thứ chủ nghĩa thượng đẳng, đúng theo kiểu tao trên cao nhìn xuống hạ giới toàn thứ xấu xa, đồi bại...cho đến sau này khi có những nhân chứng mới xuất hiện như gia đình cậu bé Hồi ở làng Don Chara hay bé cây Kibo đứng lên phát biểu, thì ờ hóa ra là Người Mặt Đất cũng làm được nhiều việc tốt, mà đến bây giờ chúng tôi mới biết :))). Tôi không hình dung Người Thiên Đường đã quan sát lịch sử phát triển của Người Mặt Đất như thế nào trong suốt thời gian qua, hay cố ý phủ nhận giả vờ không nhìn thấy để phục vụ những mưu đồ chính trị đen tối

Hùng hổ thị uy là thế, đến khi bị đe dọa đến lãnh thổ, sự sinh tồn thì cũng co vòi ngay, thật ra thì Người Thiên Đường cũng rất dễ bị tổn thương chứ chả có gì là bất khả chiến bại. Nghịch lý đặt ra là, họ có cảm nhận được thế giới mặt đất khốn cùng, đau khổ như thế nào sau khi sử dụng Đại Hồng Thủy NOAH hay không ? Việc bị bọn thợ săn tấn công có lẽ đã phần nào làm cho Người Thiên Đường chột dạ, suy nghĩ lại về hành động của mình, có lẽ đây mới chính là động cơ lớn nhất khiến cho họ phải xuống thang chứ không phải từ những lời biện hộ của bé cây Kibo, nếu họ kiên quyết sử dụng Đại Hồng Thủy NOAH lên hạ giới thì nhóm Doraemon cũng sẽ ăn miếng trả miếng bằng cách sử dụng hơi ga hóa giải mây đối với họ, cả hai bên cùng diệt vong, một kịch bản tồi tệ mà chắc chắn Người Thiên Đường không hề muốn thế... Nhưng có hoà đàm thoái lui cũng phải ngẩng cao đầu không thể nhận thua để mất mặt, bé cây Kibo nắm rõ tâm lý này nên đã đưa ra một giải pháp làm đẹp lòng Người Thiên Đường.

Rất may là câu chuyện cho thiếu nhi, nên cụ Fujiko buộc phải gỡ nút thắt một cách hòa bình, nhân đạo cho cả hai bên nhất, không để xung đột leo thang thêm, bọn thợ săn thì đã đền tội cho sự hiếu chiến, tham lam của chúng khi Vương Quốc Trên Mây bị phá hủy, nhưng vẫn còn phảng phất sự châm biếm đối với Người Thiên Đường

Cư dân địa cầu đây, Người Thiên Đường cuối cùng đã đánh bài chuồn, để lại một "Trái Đất bẩn thỉu" cho Người Mặt Đất đi dọn dẹp hậu quả. Thực sự họ quá vô trách nhiệm với hành tinh họ sinh sống, cho dù đó phần nhiều là lỗi của Người Mặt Đất. Chi tiết cuối truyện dưới góc nhìn trẻ thơ có vẻ là một cái kết đẹp cho cả hai bên, nhưng thực sự là một chi tiết đầy tính châm biếm, mỉa mai, quá bái phục bác Fujiko khi xây dựng được những chi tiết đắt giá, nhiều tầng nghĩa này của tác phẩm.