Mới xuất hiện khoảng vài năm trở lại đây, tài xế công nghệ được tạm định nghĩa là một loại hình dịch vụ gọi xe thông qua điện thoại thông minh(smart phone).Với sự phát triển mạnh mẽ và phổ cập rộng rãi của khoa học công nghệ,việc một người sở hữu một chiếc smart phone đặt xe không quá khó khăn.Tâm lí sợ những tài xế lạ,tình trạng chặt chém khách hàng khiến cho mọi người(đặc biệt những người không rõ đường hoặc những người cao tuổi) ngại bắt xe ôm truyền thống.Nắm bắt được tâm lí này của khách hàng,các hãng xe công nghệ đã cung cấp nền tảng ứng dụng.Thông qua ứng dụng này người dùng sẽ được cung cấp đầy đủ thông tin về tài xế,mức độ hài lòng của các khách hàng trước đó,số tiền phải trả cho chuyến đi của mình(có thể nói là khá rẻ so với xe ôm truyền thống).Từ đó dẫn đến sự bùng nổ của loại hình dịch vụ này.Tuy nhiên đi kèm với sự tiện lợi đó là vấn đề bảo đảm quyền lợi cho các tài xế công nghệ - Những người lao động nhưng bị chối bỏ quyền lợi của người lao động
Ở Việt Nam hiện nay các công ty hoạt động trên ứng dụng nền tảng ngày càng nở rộ:Grab,Uber,Be,.....Với lượng cầu lớn từ thị trường,đã có rất nhiều người đăng ký để trở thành tài xế công nghệ.Không ít người làm việc từ 10 -12 tiếng một ngày mà không nhận được trợ cấp lương làm thêm giờ.Đặc biệt trong các tình huống đáng tiếc xảy ra như:Tài xế bị tai nạn,bị tấn công.Khi đó ai sẽ là người đứng ra chịu trách nhiệm?Đây là câu hỏi vẫn chưa có lời giải
Nhìn ra các nước trên thế giới,đây cũng là một vấn đề đang được các quốc gia quan tâm và xem xét để điều chỉnh pháp luật sao cho phù hợp với đời sống xã hội.Vẫn còn nhớ hồi tháng 2 - 2021,tài xế Uber ở Anh đã thắng kiện Uber.Qua phán quyết của toàn án cấp cao Anh,tài xế Uber được công nhận là người lao động,họ sẽ được hưởng lương hưu và đảm bảo chế độ nghỉ có lương.Hay tại Amsterdam, Hà Lan Theo phán quyết của Tòa án tại Amsterdam, mối quan hệ giữa các tài xế và hãng xe công nghệ “phù hợp với tất cả các đặc điểm của hợp đồng lao động”. Việc các tài xế được công nhận là nhân viên thay vì một cộng tác viên hay đối tác đồng nghĩa với việc các tài xế có tư cách rõ ràng và được hưởng các quyền lợi của người lao động trong mối quan hệ lao động với người sử dụng lao động.
Ở Việt Nam hiện nay, theo khoản 1 điều 3 Bộ Luật Lao động 2019 : Người lao động là người làm việc cho người sử dụng lao động theo thỏa thuận, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động.Từ đó theo quan điểm cá nhân của mình,tuy tài xế công nghệ chưa đầy đủ các dấu hiệu của một người lao động nhưng theo quan điểm của mình, xét về tính thực tế ta có thể coi tài xế công nghệ là một người lao động
Thứ nhất,người lao động có chịu sự quản lí,điều hành giám sát của người lao động.Hãng xe công nghệ quản lý tài xế thông qua chính ứng dụng gọi xe, các thông tin cá nhân của tài xế, lộ trình giao nhận hàng hóa đều được công ty quản lý. Hơn nữa, việc mặc đồng phục đặc trưng riêng của hãng cũng là một cách thức để nhận diện và thuận tiện trong quản lý hoạt động của tài xế.
Thứ hai,Việc xác lập thỏa thuận giữa tài xế và hãng xe công nghệ ngay trên ứng dụng của hãng gọi xe công nghệ dường như không làm thay đổi bản chất của một thỏa thuận việc làm ràng buộc giữa tài xế và công ty xe công nghệ mà còn củng cố thêm bản chất quản lý của công ty công nghệ trong việc điều hành tài xế và các giao dịch vận chuyển cho khách hàng.
Thứ ba, ở khía cạnh người tiêu dùng, có vấn đề phát sinh trong việc giao nhận hàng với tài xế, thông thường người tiêu dùng sẽ liên hệ đến các công ty xe công nghệ để phản ánh về sự việc cũng như tìm kiếm sự giải quyết của các công ty xe công nghệ.
Hiện nay pháp luật Việt Nam chưa quy định cụ thể về vấn đề này.Do đó bài viết trên vẫn mang tính chủ quan của mình.Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của mọi người.Cảm ơn mọi người đã đọc bài viết này nhé
Góc_nhìn_thời_sự