Tại sao tất cả chúng ta đều là nạn nhân của bộ não?

Giơ 1 cánh tay nếu như bạn đã từng đăng ký gói tập gym cả năm nhưng cuối cùng vứt xó nó chỉ sau chưa đầy 10 buổi.

Thêm một cánh tay nữa nếu như bạn đã từng bắt đầu học một ngôn ngữ nào đó, hoặc là một nhạc cụ với hào khí ngời ngời, nhưng rụng rời khi các bài học bắt đầu phức tạp và có độ sâu.

Cánh tay cuối cùng nếu như bạn thậm chí đã từng từ chối cơ hội được đề bạt, thăng tiến vì nỗi lo trách nhiệm, sự kỳ vọng và sự chú ý.

Nếu như bạn có 1 trong số những cánh tay đau thương này, hoặc là những lần “kít phanh” trong khi bản thân vẫn còn quá nhiều tiềm năng khác, thì xin chúc mừng bạn, bạn chính là nạn nhân của bộ não chính mình rồi đấy ;)

Chính xác là mấy thứ như này :))

Bộ não kia, chính cái bộ não tuyệt vời, thứ giúp bạn suy nghĩ, tư duy, giúp bạn học tập, làm việc, giao tiếp v.v kia, tưởng là thứ phải giúp bạn phát huy tối đa sức mạnh của mình, thì hoá ra, nó lại chính là thứ đang kìm chân bạn, đẩy bạn vào tình thế “tắt nguồn” khi chưa cả tới ngưỡng “ngắc ngoải”.

Thế cụ thể là bộ não đang “hại” bạn thế nào? Làm sao để có thể huấn luyện ngược lại nó, để nó thực sự giúp bạn “tỏa sáng”, bắt nó thả xích cho tiềm năng của bạn? Lướt xuống để biết câu trả lời nhé ;)

Về nguồn tham khảo

Trước tiên thì tôi muốn làm rõ một chút, đó là những kiến thức dưới đây được tôi rút ra từ cuốn sách yêu thích của mình - cuốn Endure: Mind, Body, and the Curiously Elastic Limits of Human Performance (Tên tiếng Việt: Vượt Ngưỡng - Điều Gì Khiến Con Người Vượt Qua Giới Hạn?) của tác giả Alex Hutchinson.

1 phút khoe bạn về cuốn sách gối đầu giường của tôi từ năm 2020 này :D

Endure, hay Vượt Ngưỡng, xoay quanh chủ đề hiệu suất của con người. Cuốn sách xoay quanh câu hỏi cốt lõi, đó là dựa trên khoa học, thì lý do sâu xa thực sự khiến cho con người vượt qua những giới hạn là gì? Cá 5 nghìn là tất cả trong chúng ta đều từng tự đặt ra câu hỏi này một lần trong đầu rồi =)) Chỉ là câu hỏi ấy gắn liền với sự kiện nào thôi, bạn thử nghĩ lại mà xem :D

OMG luôn

Với tôi thì đấy là những lúc xem video các vận động viên của Red Bull phá các kỷ lục mạo hiểm, chẳng hạn như Sandro Dias trượt ván từ độ cao tương đương toà nhà 22 tầng ở Brazil này: https://www.instagram.com/p/DPRPbzlguSb/ (22 tầng đấy!! Trong khi chỉ đứng ở tầng 3 nhìn xuống thôi tôi đã choáng rồi :)))

Còn với tác giả Alex Hutchinson, một nhà báo khoa học và cũng là vận động viên chạy bộ, câu hỏi trên đến với anh từ trải nghiệm bứt phá kỷ lục chạy cá nhân không thể lý giải. Từ đó mà anh đã đi sâu vào giải mã bí ẩn của sức bền, và dành toàn bộ tâm huyết của cả 1 quãng đời để viết nên cuốn sách này.

Nhưng điều làm Endure bùng nổ trong cộng đồng người đọc không phải chỉ đơn thuần là câu trả lời cho thứ khiến con người vượt ngưỡng không, mà chính là do cách Alex Hutchinson kết hợp hài hoà giữa hiểu biết của mình về khoa học, lẫn các câu chuyện kể về những kỳ tích sinh tồn có thật. Độc giả cảm thấy được truyền cảm hứng để áp dụng các kỹ thuật để giúp bản thân tốt lên, như "tự đối thoại" (self-talk), vào cuộc sống hàng ngày, không chỉ trong thể thao. Và cuốn sách thực sự đã làm thay đổi tư duy của nhiều huấn luyện viên hiện đại, bằng cách giúp họ chuyển dịch từ việc chỉ tập trung vào cơ bắp sang việc chú trọng vào "rèn luyện khả năng chịu đựng của não bộ" (Chính là thứ chúng ta sẽ bàn trong bài viết này).

Nhìn chung, cộng đồng quốc tế coi Endure là một cuốn sách must-read cho bất kỳ ai muốn khám phá tiềm năng con người. Nó không chỉ nói về việc chạy bộ hay đạp xe, mà là về cách chúng ta đối mặt với sự đau đớn và mệt mỏi trong mọi khía cạnh cuộc sống. Nếu bạn cũng thấy mình trong đó thì highly recommend bạn đọc nhé ;)

Okay đã hết 1 phút, cùng tôi đi vào phần chính nào.

Cơ chế vận hành của não bộ lên cơ thể

jk =))

Quay trở lại với não bộ, thì đầu tiên, phải khẳng định lại một lần nữa, đó là chúng ta không “phế”, não bộ của chúng ta cũng không “phế”, lý do mà chúng ta cứ luôn lấn cấn về hiệu suất của bản thân, về cảm giác mình đã có thể tạo ra kết quả tốt hơn nhiều, đến từ cơ chế vận hành - bảo vệ của não bộ. Hay nói ngắn gọn là, chúng ta chưa vượt ngưỡng được là vì cách não bộ được lập trình để bảo tồn mạng sống của chúng ta đấy =))

Dựa cuốn sách Vượt Ngưỡng, não bộ không chỉ là một cơ quan quan sát thụ động trong cơ thể mình, mà nó còn đóng vai trò là bộ phận điều tiết chủ động, với chức năng THIẾT LẬP CÁC GIỚI HẠN THỂ CHẤT để bảo vệ sự an toàn của toàn bộ cơ thể.

Cơ chế vận hành này được giải thích qua các điểm cốt lõi đầu tiên là:

1. Lý thuyết Cơ quan điều tiết trung ương (Central Governor)

Hãy bắt đầu bằng một ví dụ trực quan đơn giản nhé. Nếu như cơ thể của bạn là một chiếc xe đua, thì cơ chế vận hành của não sẽ là một thiết bị giới hạn tốc độ được cài đặt trên chiếc xe ấy. Những lúc chiếc xe dừng lại, nó không chờ tới tận lúc xe đã hỏng máy hay hết xăng mới dừng, bởi vì thiết bị giới hạn tốc độ đã được lập trình để ngắt công suất từ trước, nhằm đảm bảo an toàn cho động cơ.

Não = cân all

Não bộ của chúng ta hoạt động như một hệ thống an toàn như thế. Nó chủ động kìm hãm hiệu suất từ trước khi các cơ quan như tim hay cơ bắp thực sự chạm đến điểm sụp đổ. Thay vì đóng vai trò như một công tắc bật/tắt khiến cơ thể ngừng hoạt động ngay lập tức, não vận hành giống một núm vặn điều chỉnh cường độ, làm giảm dần tín hiệu thần kinh gửi đến cơ bắp khi nhận thấy các mối nguy (như quá nhiệt, thiếu oxy hoặc cạn kiệt năng lượng). Đây chính là lý thuyết cơ quan điều tiết trung ương.

Khả năng vượt ngưỡng chính là việc học cách "đàm phán" lại với thiết bị này để tiếp cận nguồn năng lượng vốn bị khóa kín

2. Thế não bộ dùng công cụ nào để đo lường và điều khiển cơ thể?

Công cụ thì chỉ có một thôi, đó là cảm nhận nỗ lực (Perceived Effort) của mỗi người.

Theo mô hình tâm-sinh lý, con người dừng lại trước các giới hạn không phải vì cơ bắp của họ cạn kiệt năng lượng, mà là vì cảm giác nhọc nhằn đã chạm đến ngưỡng tối đa mà họ sẵn lòng chịu đựng.

Cảm nhận nỗ lực thường gắn chặt với sự mệt mỏi tinh thần. Khi não - tinh thần mệt mỏi, việc vận động khiến cảm nhận trở nên nặng nhọc hơn, buộc cơ thể phải giảm dần “nhiệt” xuống mức chịu đựng được. Đây chính là thứ khiến bạn bỏ cuộc sớm hơn, mặc dù các chỉ số sinh lý (như nhịp tim, lactate của máu) vẫn ở mức ổn định.

3. Điểm lật kèo nằm ở cơ chế điều tiết dự báo (Anticipatory Regulation)

Nối tiếp phần bên trên, thì chắc hẳn bạn đang tự hỏi cốt lõi của việc “chống lại” cơ chế điều tiết an toàn của não là gì, đúng không?

Thì não còn có một cơ chế “phanh” khẩn cấp của não rất thú vị. Đã bao giờ bạn đang đi xe mà đầu tưởng tượng ra viễn cảnh mình bị tai nạn giao thông mà chếc chưa? :)) Phép liên tưởng này không phải thứ ngớ ngẩn riêng mình bạn có, mà đó là vì não bộ liên tục thực hiện các phép tính phức tạp để dự báo tương lai dựa trên kinh nghiệm quá khứ, cốt để giữ bạn né nó và giữ bạn an toàn.

Thì trong câu chuyện hiệu suất cơ thể, mỗi lúc bạn vận động, não sẽ so sánh nỗ lực lúc đó của bạn với “khuôn mẫu nội tại” về mức nỗ lực kỳ vọng ở thời điểm đó. Ví dụ như khi bạn chạy bộ, nếu não cảm thấy nỗ lực của bạn tăng quá nhanh so với kế hoạch, não sẽ tạo ra thôi thúc giảm tốc để bảo đảm bạn có thể “toàn mạng” cán được đến đích :)))

Thế nên mới có 1 hiện tượng gọi là rút đích (Sprint Finish). Tức là khi nhìn thấy vạch đích, bộ não tuyệt vời của chúng ta hoàn toàn có thể tự động nhận biết rằng “mối nguy hiểm” sắp kết thúc và giải phóng nguồn năng lượng dự trữ cuối cùng, cho phép bạn tăng tốc ngay cả khi tưởng như đã kiệt sức trước đó. Đây chính là lý do có nhiều người đã dùng bộ não để phá vỡ kỷ lục cơ thể mình.

Thế nhưng không phải ai cũng có thể bắt bộ não suốt hàng triệu năm tiến hoá với ưu tiên giữ con người sống sót vượt qua giới hạn để giải phóng toàn bộ sức mạnh của cơ thể mình ngay và luôn. Bởi vậy mà người ta mới hay nói về sức mạnh của niềm tin, với tên gọi khác là sự đánh lừa :)) Đúng rồi, ta có thể tập luyện để chống lại những dự báo hiểm nguy của não, từ đó mà lợi dụng nguồn năng lượng dự trữ bên trong mình.

Và đó chính xác là thứ mà chúng ta sẽ nói thêm ở phần bên dưới: Cách để đánh lừa não một cách chuyên nghiệp - hay cách để huấn luyện não bộ của bạn thành một con quái vật thực thụ.

6 cách để huấn luyện não bộ của bạn thành hàng khủng

Rồi, nhắc lại một chút cho bạn đỡ rối nhé. Cốt lõi của phần thứ 3 này là huấn luyện não bộ.

Một ví dụ nhỏ, việc huấn luyện bộ não giống như bạn đang hiệu chỉnh lại hệ thống báo cháy của một tòa nhà. Thông thường, chuông sẽ reo rất sớm khi chỉ mới thấy một chút khói (hay với cơ thể bạn là sự mệt mỏi nhẹ) để bảo vệ tòa nhà. Thế nên trong phần 3 này, ta sẽ đi vào loạt phương pháp giúp bạn “dạy” cho hệ thống cơ thể biết đâu là nguy hiểm thực sự, và đâu chỉ là “khói” thông thường, cho phép cơ thể bền bỉ hơn trong những điều kiện khắc nghiệt.

Okay, giờ thì cùng đi vào 6 cách thức mà Alex Hutchinson tin là có thể giúp não bộ của bạn cản phá mọi “xiềng xích” nào:

1. Cách đầu tiên là Huấn luyện Sức bền Não bộ (Brain Endurance Training - BET)

BET là phương pháp cốt lõi để rèn luyện khả năng chịu đựng mệt mỏi tinh thần được nhà khoa học Samuele Marcora nghiên cứu. Các bài tập này không được thiết kế để giải trí mà nhắm vào việc tạo ra sự mệt mỏi tinh thần một cách có hệ thống thông qua việc ép buộc não bộ phải duy trì sự tập trung cao độ trong thời gian dài.

Ví dụ như bài kiểm tra Stroop. Nó yêu cầu bạn phải vượt qua phản xạ tự nhiên của não bộ. Ví dụ, khi nhìn thấy từ "xanh lá" nhưng được viết bằng màu "xanh dương", bạn phải ức chế thôi thúc đọc chữ đó mà phải chọn đúng màu sắc hiển thị là xanh dương. Nghe là thấy khó chịu rồi đúng không? Thử luôn cho nóng: https://www.focusaur.com/pages/stroop-effect-test

Quá trình này được gọi là ức chế xung động (response inhibition). Marcora còn nhấn mạnh rằng sự nhàm chán đến cực độ là yếu tố quan trọng để tạo ra mệt mỏi tinh thần hiệu quả. Bạn có thể search BET để thử các bài tập khác nhé. Các bài tập này thường kéo dài từ 30 đến 90 phút để vắt kiệt năng lượng ý chí của người tập :))

Trong một nghiên cứu kéo dài 12 tuần, đã có một nhóm kết hợp vừa luyện cơ thể để đạp xe và vừa làm bài tập não. Kết quả là họ đã cải thiện thời gian chịu đựng thêm 126%, so với mức 42% ở nhóm chỉ tập luyện thể chất đơn thuần.

Bạn có thể thực hiện các bài tập này ngay trước khi tập luyện thể chất để tạo trạng thái "mệt mỏi tinh thần từ trước", hoặc thực hiện đồng thời (vừa tập thể lực vừa làm bài tập trí tuệ) để tối ưu hóa thời gian và hiệu quả thích nghi của não bộ nhé.

Ngoài ra, thỉnh thoảng hãy chọn tập luyện thể thao sau một ngày làm việc dài và căng thẳng thay vì lúc tinh thần còn tỉnh táo để dạy não cách hoạt động dưới áp lực mệt mỏi. Đây chính là cách đeo thêm “tạ” cho tâm trí “khỏe” đấy.

2. Cách thứ 2: Thay đổi đối thoại nội tâm bằng "Tự trò chuyện tích cực"

Đã bao giờ bạn nghe nói cụm “lắng nghe tiếng nói bên trong mình” chưa? Đối thoại nội tâm một cách tích cực thực sự là một phương pháp giúp thay đổi cách não bộ diễn giải các tín hiệu từ cơ thể đấy.

Phương pháp "Tự trò chuyện tích cực" (Motivational Self-Talk) không chỉ là những lời cổ vũ đơn thuần mà được coi là một kỹ thuật tái lập trình não bộ, giúp ta bứt phá những ranh giới thể chất tưởng chừng không thể vượt qua.

Trong mô hình tâm-sinh lý, yếu tố quyết định giới hạn không phải là sự kiệt quệ của cơ bắp mà là cảm nhận nỗ lực (RPE). Khi cơ thể gặp áp lực (nóng, đau, mệt), não bộ sẽ phát ra những suy nghĩ tiêu cực như "Tôi sắp kiệt sức rồi" như một tín hiệu cảnh báo an toàn. Vì thế mà tự trò chuyện tích cực sẽ giúp thay đổi RPE. Nó giúp giảm tập trung vào sự khó chịu, từ đó làm giảm RPE và cho phép cơ thể tiếp tục duy trì cường độ cao.

Nghe thì có vẻ dễ, nhưng kỹ thuật này cũng cần rèn luyện có hệ thống. Bạn phải trải qua 5 bước: Nhận thức, Từ chối, Thư giãn, Diễn giải lại và Tiếp tục. Ví dụ, khi bạn nhận diện một suy nghĩ tiêu cực như "Chân tôi đang bỏng rát", bạn phải ngay lập tức chặn nó lại, không để nó xâm lấn tâm trí nữa. Tiếp theo, bạn thư giãn bằng cách kết hợp thả lỏng cơ thể, đặc biệt là cơ mặt và quai hàm (vì biểu cảm khuôn mặt có liên kết trực tiếp với cảm nhận nỗ lực). Sau đó, bạn chuyển đổi tín hiệu đau thành một dữ liệu trung tính hoặc tích cực, ví dụ như là: "Cảm giác bỏng rát này cho thấy tôi đang tập luyện rất hiệu quả". Cứ vậy, bạn duy trì nhịp độ với tâm thế mới

Tóm lại, hãy cố gắng thay thế những câu như "Chân tay nóng quá không chịu nổi" hay "Tôi sắp kiệt sức rồi" bằng những câu khích lệ như "Cố gắng lên, bạn đang làm rất tốt" hoặc "Nốt đoạn này thôi".

Nghiên cứu của Stephen Cheung cho thấy vận động viên dùng cách luyện não thứ 2 này có thể chịu đựng được nhiệt độ lõi cơ thể cao hơn 0,5°C (đẩy giới hạn từ 8 phút lên 11 phút trong cái nóng 35°C). Điều này chứng minh "hệ thống phanh" của não có thể được nới lỏng thông qua tâm lý.

3. Cách 3: Huấn luyện Chánh niệm (Mindfulness)

Chẳng phải chỉ khi thiền, bạn mới chạm tới khái niệm chánh niệm đâu, mà đây cũng là một cách huấn luyện não rất hữu hiệu. Cụ thể hơn, huấn luyện chánh niệm là một phương pháp rèn luyện để thay đổi cách bộ não, đặc biệt là vỏ não đảo, phản ứng với những áp lực thể chất cực hạn.

Vỏ não đảo (insular cortex) là vùng não chịu trách nhiệm nhận thức nội thể (interoception), tức là giám sát các tín hiệu bên trong cơ thể như nhịp tim, nhịp thở, nồng độ oxy và nhiệt độ. Mục tiêu của chúng ta khi huấn luyện vỏ não đảo là để giám sát các tín hiệu nội thể một cách khách quan hơn. Hay mục tiêu của chánh niệm trong thể thao là nuôi dưỡng một sự tự nhận thức mà không phán xét.

Cách luyện não này sẽ cần bạn làm 2 điều. Một là chuyển hóa tín hiệu cảm xúc thành dữ liệu. Và hai là dùng dữ liệu đó để điều chỉnh lại hiệu suất của cơ thể, thay vì phản ứng thuận theo cảm xúc một cách tiêu cực.

Tức có nghĩa, bạn cần học cách coi các cảm giác khó thở, đau chân hay mệt mỏi là "nguồn thông tin trung tính" để điều chỉnh lại hành vi, thay vì coi đó là những tín hiệu xấu dẫn đến hoảng loạn.

Ở trên thế giới, người ta đã thiết kế ra các bài tập trải nghiệm như thở qua ống hút - mô phỏng tình trạng hạn chế hô hấp (đói khí) để người tập phải quan sát những suy nghĩ bề nổi như "mình không thở được" và học cách giữ bình tĩnh; hay giữ tay trong xô nước đá để tăng khả năng chịu đau, thay vì né tránh hoặc gồng mình chống lại cơn đau thấu xương từ nước đá, người tập học cách chấp nhận và cảm nhận nó nhiều nhất có thể, biến cơn đau thành một sự thuần hoá.

4. Cách 4: Kích thích dòng điện một chiều xuyên sọ

Cách này không hẳn là luyện tập não, nhưng có thật trong việc nâng cao hiệu quả não, nên tôi vẫn sẽ đề cập nhưng tôi chỉ nói nhanh thôi. Bởi vì đây là một can thiệp kỹ thuật nhằm thay đổi độ nhạy của các nơ-ron trong não. Nó khá là khó để chủ động tiếp cận, chưa kể còn rất nhiều tranh cãi về đạo đức xoay quanh :))

Nhìn chung thì ta có thể "can thiệp vào phần mềm" của não bộ để mở rộng giới hạn sức bền. Để làm được điều này, ta cần “mồi” cho não bộ bằng cách sử dụng dòng điện yếu (khoảng 2mA) để kích thích vỏ não vận động hoặc vỏ não đảo. Việc duy trì dòng điện này trong khoảng 10-20 phút sẽ làm tăng hoặc giảm khả năng hưng phấn của nơ-ron, giúp não bộ ở trạng thái "sẵn sàng" hơn trước khi bắt đầu vận động

Quy trình này được gọi là kích thích thần kinh sơ bộ (neuropriming). Việc kích thích này có thể giúp khuếch đại tín hiệu điều khiển cơ bắp hoặc làm yếu đi "tín hiệu phanh" từ não, từ đó giảm cảm giác gắng sức và tăng khả năng chịu đựng.

Hiệu quả vẫn còn chưa được thống nhất, và cách này cũng mở ra cuộc tranh luận về "doping não" luôn :)) Mọi người tìm hiểu cho vui thôi nhé.

5. Cách 5: Xây dựng Niềm tin và tận dụng Hiệu ứng Giả dược

Trở về với những cách thiết thực hơn nào. Trong Vượt Ngưỡng, tác giả Alex Hutchinson cũng khám phá sức mạnh của niềm tin. Nó không chỉ như một yếu tố tâm lý mà còn là một tác nhân vật lý có khả năng thay đổi giới hạn cơ thể con người.

Trong khoa học, ranh giới giữa hiệu ứng "thật" từ thuốc và hiệu ứng "giả" từ niềm tin mờ nhạt hơn chúng ta tưởng. Các nghiên cứu đã chứng minh rằng khi bạn tin vào một phương pháp điều trị (dù đó là giả dược), não bộ sẽ tự sản sinh ra các chất hóa học tương ứng. Tức có nghĩa, niềm tin mãnh liệt có thể tạo ra những thay đổi sinh hóa thực sự trong cơ thể.

Niềm tin và kỳ vọng được điều phối bởi hệ thống khen thưởng của não bộ, vốn phụ thuộc vào chất dẫn truyền thần kinh dopamine. Những người có biến thể gen tạo ra mức dopamine cao thường phản ứng mạnh mẽ hơn với các hiệu ứng từ niềm tin

Tự nhiên nhớ tới câu chuyện của this guy :)) một SuperMAN hơn là một SUPERman

Bạn có thể tập luyện cách này qua 2 thứ:

- Xây dựng "hiệu suất tự thân" (Self-efficacy): Cái mà các nhà tâm lý học gọi là hiệu suất tự thân chính là niềm tin mãnh liệt vào năng lực thành công của bản thân. Khi bạn tin mình có thể làm được, não bộ sẽ thay đổi hành vi để biến niềm tin đó thành hiện thực. Ví dụ, trong một thí nghiệm, chỉ cần nói với người chơi golf rằng họ đang dùng một "quả bóng may mắn" thôi đã giúp hiệu suất đánh bóng tăng 33% rồi. Sự tự tin giúp giảm bớt cảm nhận về nỗ lực và cơn đau, cho phép ta khai thác những nguồn dự trữ năng lượng vốn bị não bộ khóa chặt để bảo vệ cơ thể.

- Bài tập "Thêm một lần nữa": Đây được coi là bài học lớn nhất về việc phá vỡ giới hạn tự thân, được cả giáo sư Tim Noakes và huyền thoại Amby Burfoot cổ súy. Cách thực hiện là sau khi bạn đã hoàn thành một bài tập hết sức (ví dụ: chạy 5 lần 1km với tốc độ tối đa), bạn cần làm "thêm một lần nữa" với cùng tốc độ đó. Bài tập này không nhằm mục đích rèn luyện thể chất mà để huấn luyện bộ não. Nó dạy cho não bộ ghi nhớ rằng: "Bạn luôn có thể làm được nhiều hơn những gì mình nghĩ". Việc vượt qua rào cản tâm lý này giúp điều chỉnh lại "cơ quan điều tiết trung ương", nới lỏng các giới hạn an toàn mà não đã thiết lập

6. Cách cuối cùng: Đánh lừa Não bộ bằng các tín hiệu ngoại vi

Hay tôi thích gọi phần này bằng một cái tên vui vẻ hơn, đó là “mẹo” :))) Bởi vì phần này chắc chắn sẽ khiến bạn phải Ồ lên vì chưa từng nghĩ tới.

Trong Vượt Ngưỡng, có hai kỹ thuật "đánh lừa" bộ não để nâng cao hiệu suất thể chất dựa trên các nghiên cứu khoa học. Đó là súc miệng bằng carbohydrate (Carbohydrate Mouth Rinse) và kiểm soát biểu cảm khuôn mặt (Facial Feedback).

Với Súc miệng bằng carbohydrate, hay nước đường, đây là một khám phá gây kinh ngạc vì nó chứng minh rằng não bộ có những cảm biến nhiên liệu riêng biệt, không phụ thuộc vào việc dạ dày đã hấp thụ năng lượng hay chưa. Việc súc miệng nước đường rồi nhổ ra kích hoạt các cảm biến trong miệng gửi tín hiệu "nhiên liệu sắp đến" tới não, giúp não nới lỏng các giới hạn an toàn. Tác giả Alex Hutchinson đã áp dụng mẹo này bằng cách súc miệng rồi nhổ nước uống thể thao ở nửa sau cuộc chạy marathon để đánh lừa cảm giác nỗ lực của mình.

J4f =)) nhưng mà bà chị này có quả biểu cảm vuýp thật

Còn với Kiểm soát biểu cảm khuôn mặt, khoa học đã chứng minh rằng biểu cảm khuôn mặt không chỉ phản ánh sự mệt mỏi mà còn có thể trực tiếp điều chỉnh mức độ nỗ lực mà bạn cảm nhận. Dựa trên ý tưởng của Charles Darwin, nụ cười không chỉ là kết quả của niềm vui mà việc cười còn có thể tạo ra cảm giác hạnh phúc và an toàn. Ngược lại, việc nhăn mặt có liên kết chặt chẽ với sự kích hoạt cảm giác nỗ lực cao. Vì thế, hãy cố gắng thả lỏng quai hàm hoặc cười khi đang mệt mỏi. Chính Alex Hutchinson cũng đã nhờ gia đình đứng dọc đường đua trong cuộc thi chạy của mình, cầm những tấm biển hài hước để khiến mình bật cười, nhằm mục đích giảm bớt cảm giác nhọc nhằn trong những kilomet cuối cùng của giải marathon :)))

Tóm lại, việc bạn vô thức dừng phanh khả năng trong khi vẫn còn có thể làm được tốt hơn thế, sự chán chường hay mệt mỏi mà bạn đang gặp phải, không hoàn toàn là lỗi của bạn. Nó chỉ là cơ chế của não để giữ bạn sống sót và an toàn.

Tuy nhiên, nó sẽ là lỗi của bạn nếu như bạn muốn bản thân thay đổi mãnh liệt, đặc biệt là sau khi đã nắm rõ cơ chế và cách thức qua bài viết này rồi, mà không hành động đấy. Hãy tạo thói quen luyện tập não từ hôm nay. Và nếu như bạn muốn hiểu về não bộ & hành vi tốt hơn, thì cứ thử đọc cuốn Endure - Vượt Ngưỡng của Alex Hutchinson nhé. Đảm bảo là thiết thực cho bạn trong hành trình rèn luyện chính mình ;)

Sinh Học