Tại sao 4 cái tên này lại là 4 thành phố đáng sống nhất Việt Nam?

Cách đây không lâu, truyền thông Mỹ gây chú ý khi công bố bản đồ nơi các tỉ phú tập trung sinh sống. Điều bất ngờ không nằm ở chuyện New York, California hay Florida vẫn là điểm tập trung quen thuộc, mà ở một xu hướng thầm lặng mới: ngày càng nhiều tỉ phú chọn rời thành phố lớn, tìm đến những vùng yên tĩnh, thưa dân hơn để sống, đầu tư và xây dựng di sản.

Câu chuyện ấy không chỉ gói gọn trong giới siêu giàu Hoa Kỳ. Ở Việt Nam, vào năm 2023, TP.HCM lần đầu tiên chứng kiến lượng người nhập cư giảm mạnh, khi chỉ còn khoảng 65.000 người, trong khi năm 2020, con số này từng ở mức 170-180.000. Dường như, sức hút của các đô thị lớn đang phai nhạt. Chi phí sinh hoạt đắt đỏ, áp lực công việc, môi trường xuống cấp cùng sự phổ biến của lối sống làm việc từ xa đã khiến nhiều người cân nhắc rời phố.

Vậy, nếu đô thị không còn là “miền đất hứa”, đâu sẽ là nơi đáng sống trên dải đất hình chữ S này? Với những ai đang khát khao thoát khỏi khói bụi và bê tông, có bốn thành phố vừa và nhỏ đáng để bắt đầu hành trình “bỏ phố” đang chờ bạn khám phá. Đó là những nơi nào và tại sao các thành phố ấy lại đáng sống? Cùng tìm hiểu trong bài viết sau nhé.

Mỗi người đều mang trong mình một hình dung riêng về cái gọi là “nơi đáng sống”. Có người mơ về mái nhà tranh bên cánh đồng vàng chín, người lại thích làng chài nồng mùi muối cá sóng xô. Bởi thế, “nơi đáng sống” không nhất thiết phải đầy đủ tiện nghi hay cơ hội phát triển, và chẳng phải ai cũng phù hợp để tìm về.

“Thành phố đáng sống” thì lại là một khái niệm khác. Đó là nơi có thể trở thành điểm tựa cho những ai muốn rời đô thị lớn, để vừa tìm được chốn an yên, vừa dễ hòa nhập, mưu sinh và tận hưởng một nhịp sống không xô bồ. Nó không chỉ là chốn cư ngụ, mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, văn hóa, đồng thời nuôi dưỡng niềm vui sống thường ngày.

Vậy điều gì làm nên một thành phố đáng sống? Dựa theo Economist Intelligence Unit (EIU), tổ chức đứng sau báo cáo Chỉ số Đáng sống Toàn cầu (Global Liveability Index) hàng năm, sở hữu một trong những bảng xếp hạng thành phố đáng sống uy tín và được trích dẫn nhiều nhất, có 5 hạng mục chính thường được dùng để đánh giá một nơi đáng sống:

Trước hết, nơi đó phải có sự an toàn và ổn định cho con người. Thứ hai là về chăm sóc sức khỏe, chất lượng và sự sẵn có của các dịch vụ y tế công cộng và tư nhân, cơ sở y tế. Thứ ba là văn hóa và môi trường, như khí hậu, dịch vụ xã hội, thể thao. Thứ tư, chất lượng và sự sẵn có của giáo dục công và tư cũng là một yếu tố. Và cuối cùng là chất lượng đường sá, giao thông công cộng, hệ thống viễn thông, và cung cấp điện nước.

Nhưng chỉ vậy thôi thì chưa đủ. Một thành phố đáng sống còn phải giữ được những khoảng xanh nâng niu sức khoẻ, và con người có chất riêng sẵn sàng kết nối với nhau.

Và cuối cùng, có một yếu tố tuy không trực tiếp quyết định bất kỳ bảng xếp hạng nào, nhưng lại vô cùng đáng để phân tích, đó là cơ hội việc làm. Với những ai đang có ý định relocate, bên cạnh nhóm freelancer hay digital nomad vốn ít bị ràng buộc bởi địa điểm, thì vẫn còn rất nhiều người từ nhiều ngành nghề khác quan tâm đến khả năng tìm được công việc tại những thành phố đáng sống nhưng không nhất thiết là đô thị lớn. Trong bài viết này, tôi cũng sẽ dành riêng một phần để đi sâu vào yếu tố này.

Đó là về tiêu chí. Còn trên dải đất hình chữ S này, đâu là những thành phố thực sự đáng sống?

Năm 2024, Hải Phòng gây sốc khi từ chối nhận gói viện trợ 100 tỷ đồng sau siêu bão Yagi, để nhường cơ hội tới các tỉnh khó khăn hơn, nhưng đây không phải một hành động “kiêu ngạo”, mà là vì thành phố này đã luôn là biểu tượng của sự phát triển.

Nội trong 6 tháng đầu năm 2025, thu ngân sách nhà nước của Hải Phòng đạt ~ 96.862 tỷ đồng. Nhưng không đợi tới khi sáp nhập, năm 2024, GRDP tăng trưởng của thành phố này đã đạt 11,01%, cao hơn nhiều so với mức bình quân cả nước. Hải Phòng cũng đứng đầu về chỉ số cải cách hành chính năm 2024 (PAR Index);dẫn đầu trong các chỉ số về năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) và sự hài lòng của người dân với dịch vụ hành chính (SIPAS).

Tuy rực rỡ là thế, nhưng nhịp sống ở nơi đây lại chưa bao giờ dồn dập, nó hoàn hảo một cách kỳ lạ.

Vừa dữ dội như tiếng còi tàu rạch gió rít lên ngoài cảng, vừa thâm trầm như nhịp sông Cấm buông dòng trong một chiều hoàng hôn. Ở nơi này, con người ta dễ tìm thấy một chỗ đứng cho tâm hồn, một nơi không chật chội, không bon chen, cũng chẳng giả lả. Hải Phòng không lòng vòng, như chính con người ở đó.

Hải Phòng là một đô thị đặc biệt. Từ năm xưa, người Pháp đã đặt dấu ấn lên vùng đất này, biến nó thành một trong ba đô thị loại 1 đầu tiên của Việt Nam. Những tòa nhà được để lại như Bưu điện trung tâm, Ga Hải Phòng, Bảo tàng thành phố, v.v không chỉ là kiến trúc, mà là ký ức, hơn trăm năm rồi vẫn trụ vững. 

Ai đấy bảo phố cổ Hải Phòng còn “Pháp” hơn cả Hà Nội. Tôi chẳng biết đúng hay không, nhưng tôi chỉ biết đi giữa trung tâm Hải Phòng, hiếm thấy những tòa nhà cao tầng tham lam chiếm chỗ trời xanh. Không gian mở, rộng, thoáng, khiến hơi thở con người bớt gấp gáp. Ở đây, tản bộ ngắm những lớp thời gian xếp chồng lên nhau cũng thấy vui.

Còn khi nào muốn đổi cảnh thì Đồ Sơn và Cát Bà chỉ cách trung tâm 30-45 phút chạy xe. Muốn phố cổ có phố cổ, muốn rừng vàng có rừng vàng, muốn biển bạc thì bạt ngàn biển bạc. 

Hải Phòng không chỉ có vẻ ngoài cổ kính. Nó còn sở hữu phần mạnh mẽ của một thành phố cảng chiến lược. Từ năm 1976, cùng Hà Nội và Sài Gòn, Hải Phòng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Vị thế cảng biển lớn nhất miền Bắc đã khiến nơi này luôn được ưu tiên đầu tư từ đường lớn, tới cầu lớn, tới quy hoạch quy mô.

Sân bay Cát Bi đón đầu cả trong nước lẫn quốc tế. Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng rút ngắn khoảng cách thủ đô chỉ còn hơn 1 giờ. Trong tương lai, tuyến tàu từ Trung Quốc về thẳng Hải Phòng sẽ đưa thành phố này thành “điểm trung chuyển” của cả khu vực. 

Thành phố này không thiếu trung tâm thương mại, khu phức hợp, VinWonders, Đồi Rồng Đồ Sơn, Cát Bà Lan Hạ… Nếu bạn thích xô bồ thì có thể xô bồ ngay. 

Mà Hải Phòng còn 1 vũ khí giữ chân hơn nhiều, đó là ẩm thực. Người ta mê là mê bát bánh đa cua cay nồng, miếng nem cua bể giòn tan, hay mấy cái bánh mì que pate bé tí mà lan truyền thành đặc sản khắp nước. Người Hải Phòng lắm thăng trầm nên lắm miếng ngon, mà miếng nào cũng để đời, thế mới lạ.

Nói về ẩm thực, du lịch, trải nghiệm địa phương cũng là một trong những mảng đang mở rộng cơ hội nhất cho những ai tìm kiếm cơ hội bắt đầu sự nghiệp tại nơi này, khi không chỉ biển đảo mà nơi trung tâm thành phố với foodtour và khu vui chơi Vin Wonders mới đang khiến các cuối tuần ở đây nóng hơn bao giờ hết. Ẩm thực có thể hơi khó để cạnh tranh, nhưng mô hình cafe, không gian sáng tạo, homestay, tour nhỏ, dịch vụ đưa đón v.v thì vẫn luôn mở cửa. Hải Phòng vốn đã có thị trường, nhưng chưa có quá nhiều mô hình khác biệt, bởi vậy mà bạn có thể thử xây dựng thương hiệu riêng ở dây.

Tuy nhiên đó chỉ là ngành ngách so với toàn thể bối cảnh Hải Phòng. Theo các báo cáo mới nhất 2024-2025, Hải Phòng ưu ái nhất những ngành gắn với lợi thế cảng biển, công nghiệp và dịch vụ. Hiện có 4 nhóm ngành có nhu cầu nhân lực cao là (1) Hàng hải - cảng biển - vận tải biển; (2) Công nghiệp sản xuất & phụ trợ (điện tử, điện lạnh, cơ khí, chế tạo); (3) Logistics & dịch vụ vận tải; (4) Lao động phổ thông trong các khu công nghiệp lớn như LG, Regina, Yazaki. Đây là các nhóm ngành luôn thiếu công nhân tay nghề và kỹ sư, sẵn sàng đón bạn relocate với những cơ hội tốt, mức lương hấp dẫn. Đến ông lớn Vinfast còn relocate về Hải Phòng rồi, bạn còn chờ điều gì?

Mà thứ khiến tôi xếp Hải Phòng vào top thành phố đáng sống, kỳ thực, không phải kiến trúc hay hạ tầng. Mà là con người. Người Hải Phòng nhiều khi bị hiểu nhầm là “giang hồ”. Nhưng nhà sử học Ngô Đăng Lợi, một người gốc Hải Phòng, đã nói rất đúng: bản chất họ là “dũng hãn”, nghĩa là chuộng nghĩa và chơi đẹp. Đó không phải cái hung hăng vô nghĩa, mà là sự quyết liệt của một người quân tử.

Gặp một người Hải Phòng, bạn sẽ thấy họ thẳng thắn đến mức văng tục ngay đầu lưỡi :)) Nhưng cái hay là họ không nói mỉa, không vòng vo. Họ nói thẳng, sống thật, và hào sảng, đã gặp là khó quên.

Tóm lại, Hải Phòng không chỉ đơn thuần là một điểm đến để “check-in”. Nó là một nơi để sống, và rất đáng sống.

Không chỉ được người Việt Nam đồn là nơi đáng sống, Đà Nẵng còn lọt top thành phố tiến bộ của thế giới, khi đứng thứ 6 trên 10 thành phố nên được ghé thăm năm 2015 của trang Therichest.

Khác với nhiều đô thị khác ở Việt Nam, Đà Nẵng may mắn sở hữu cả ba yếu tố mà ít nơi nào hội tụ. Ngay cạnh phố có núi, sát bên núi là biển và kề với biển là nhịp sống thành thị. Nó chia thành các khu vực rất rõ ràng, mà rõ nhất là 2 mạn thành phố bên bờ sông Hàn. Một mạn cực kỳ đô thị, còn một mạn cực kỳ du lịch, cân bằng hoàn hảo.

Từ mạn đô thị, chỉ mất khoảng 10-15 phút chạy xe là có thể ra bãi biển Mỹ Khê “đẹp nhất hành tinh”. Đi nhiều nơi mới thấy người ta không nói quá. Biển Đà Nẵng có độ thoải vừa phải, nước trong xanh, sóng không quá dữ, cát trắng mịn.

Ai mới về Đà Nẵng có khi thích Bà Nà Hills, người Pháp mê Bà Nà như điếu đổ vì khả năng chuyển từ nhiệt đới lên ôn đới trong 30 phút. Nhưng người ở lâu thì có lẽ sẽ thích Sơn Trà hơn. Từ Sơn Trà có thể ngắm trọn Đà Nẵng, có người phi xe lên camping, nhưng phần đa là đạp xe, chạy bộ lên Sơn Trà hít thở như 1 thói quen không thể thiếu. Cứ tưởng tượng xem, ở khu vực mình sống có 1 nơi 3 trong 1 như thế.

Đà Nẵng không dày đặc di sản cổ kính như Huế, cũng không sầm uất với những tòa nhà chọc trời như Sài Gòn. Cái hay của kiến trúc nơi đây nằm ở sự hài hòa. Như là toà nhà “bắp ngô”. Như là những cây cầu bắc ngang sông Hàn như Cầu Rồng, Cầu Quay, Cầu Trần Thị Lý. Tất cả không chỉ là công trình mà đã trở thành biểu tượng thay mặt cho sự sáng tạo và hiện đại của người Đà Nẵng.

Bên cạnh đó, sự quy hoạch đô thị ở đây khiến nhiều người bất ngờ. Ví dụ như sân bay sát rạt thành phố, hay trục đường rộng, thẳng, kết nối hài hoà khu vực trung tâm, khu du lịch và khu dân cư. Từ nền tảng vững chắc của bác Thanh, người dân vẫn luôn tập trung vào tính thực tiễn, tiện lợi cho đời sống.

Đặc biệt, Đà Nẵng chú trọng phát triển không gian xanh. Diện tích cây xanh đô thị ở đây bình quân khoảng 7,46 m2/người. Ngoài ra, dự án “Xây dựng Đà Nẵng - Thành phố môi trường” còn được đầu tư ngân sách lên tới hơn 15.000 tỉ đồng, hướng đến đô thị sinh thái, bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học và kiểm soát ô nhiễm.

Công viên ven sông của Đà Nẵng được so sánh với Singapore trù phú. Đường ven biển thoáng đãng giúp thành phố này luôn thở đều đặn. Đô thị nào ngột ngạt và chật chội chứ không phải nơi này. 

Không như Hải Phòng chỉ biến hình du lịch vào cuối tuần, ở Đà Nẵng có thể luân phiên trở thành du khách bất cứ lúc nào tôi muốn.

Muốn một kỳ nghỉ xa hoa trong resort ven biển? Đà Nẵng có. Chỉ có vài trăm nghìn trong túi và muốn trải nghiệm như một người bản địa? Thành phố cũng không làm ai thất vọng. Từ homestay nho nhỏ cho đến khách sạn 5 sao, từ quán ăn lề đường đến nhà hàng cao cấp, mọi lựa chọn đều sẵn có.

Điển hình cho xứ miền Trung, Đà Nẵng còn dễ sống bởi ẩm thực. Mỳ Quảng, bún chả cá, bánh tráng cuốn thịt heo, hải sản tươi các loại v.v đều trở thành signature gắn với Đà Nẵng. Với một người lười đi chợ nấu cơm như tôi thì tôi rất mê. 

Cũng lại nói về chuyện văn hoá, ẩm thực nơi đây, thì Đà Nẵng là một thị trường hoàn hảo để bạn relocate có thể test các dịch vụ theo hạ tầng và du lịch sẵn có. Con người đến với Đà Nẵng để nghỉ ngơi và khám phá, vậy nên họ cũng quan tâm đến các mô hình F&B, từ các quán cafe concept, tới các quán ăn độc lạc. Đặc biệt với lượng người đổ về đây không chỉ du lịch mà còn làm việc, các expat, digital nomad, thì mô hình F&B kết hợp yếu tố working space là một điểm sáng lớn. Bên cạnh đó, khi bạn đã relocate và khám phá Đà Nẵng theo cách của riêng mình rồi, bạn có thể tự tin thử nghiệm homestay, mini stay kết hợp tour trải nghiệm local cho du khách - những người vốn chán ngán những vẻ đẹp bề nổi của nơi này.

Ngoài ra, còn có các lĩnh vực khác cũng đang thiếu ý tưởng đột phá và thực tiễn như giải pháp môi trường nhỏ lẻ (lọc nước, rác thải sinh hoạt, sản phẩm eco-friendly cho gia đình) để phù hợp xu hướng “Đà Nẵng xanh”; năng lượng tái tạo dân dụng; và đặc biệt là trong kinh doanh Thương mại điện tử. Kinh doanh TMĐT, dropshipping hay bán hàng online đều đang có nhu cầu thông suốt về mặt kho bãi và shipping từ nội thành tới kết nối Bắc Nam. Đây là những bài toán khó nhưng tiềm năng chờ bạn relocate bắt tay vào khai phá. Tóm lại, Đà Nẵng ưu ái để khởi nghiệp, hơn là làm công ăn lương bởi mức lương ở đây thường thấp hơn Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.

Cuối cùng, yếu tố quyết định khiến Đà Nẵng làm tôi rung rinh chính là con người. Người Đà Nẵng không khoa trương, không làm màu, mà tử tế và thẳng thắn. Tôi hỏi đường, họ chỉ tận chốn. Tôi ăn trong quán nhỏ, vẫn có chủ quán cười hiền “ăn được thì lần sau ghé nữa nghen”. Tôi hay đùa là người Đà Nẵng sinh ra để làm dịch vụ tại họ chăm sóc mình tốt quá. Mộc mạc thế thôi mà dễ chịu. 

Hơn thế, chính quyền Đà Nẵng nhiều năm qua nổi tiếng là quyết liệt, minh bạch, ưu tiên sự tiện ích cho dân. Đó cũng là lý do thành phố này được nhiều người dân cả nước chọn làm nơi an cư lập nghiệp.

Nếu như bạn chưa biết, thì theo trang IQAir, Huế là thành phố dẫn đầu về độ trong lành của không khí trong nhiều thời điểm, với chỉ số ô nhiễm rất thấp, đa số thời gian nằm trong mức lành mạnh theo khuyến nghị của WHO. 

Huế là một hòn ngọc thô mà bất cứ ai muốn tìm tới một nơi có mọi thứ nhưng không có mệt mỏi rất đáng cân nhắc.

Huế có núi, có sông, có những lớp trầm tích văn hóa và kiến trúc xếp chồng lên nhau, nhất là vẻ đẹp hoài niệm trong từng đường nét cố đô. Quần thể di tích như Kinh thành, Hoàng thành, Tử Cấm thành… không chỉ là nơi từng ngự trị của triều Nguyễn, mà còn là biểu tượng cho sự tinh tế trong quy hoạch, cho cách người xưa cân bằng âm dương ngũ hành. Đi xa hơn một chút, lại bắt gặp những ngôi chùa, những lăng tẩm, mỗi nơi là một triết lý riêng, trầm tư mà kiêu hãnh.

Ngay trong lòng phố, Huế vẫn giữ cho mình nét duyên thầm. Từ những mái ngói cũ kỹ, đến những bức tường rêu phong xen lẫn biệt thự Pháp cổ. Người dân chẳng bao giờ thấy cũ kỹ là phiền, mà trái lại, họ trân trọng giữ gìn, như một phần không thể thiếu của đời sống. Chính sự đan xen ấy tạo nên vẻ điềm đạm đặc trưng thứ mà chẳng nơi nào dễ dàng sao chép.

Nhưng Huế không chỉ dừng ở quá khứ. Thành phố này đang chuyển mình để hoàn thiện phần “đáng sống”. Sân bay Phú Bài được mở rộng, đường sá kết nối ngày càng thuận lợi với các tỉnh thành khác. Và từ 2024, Huế đã có cả Aeon Mall, một minh chứng rằng thành phố này đâu có “tụt hậu”.

Huế không phải nơi dành cho những ai mê bar club ồn ào, nhưng lại là mảnh đất lý tưởng cho những tâm hồn tìm sự êm đềm. Đêm ngồi nghe nhã nhạc trên sông Hương, chiều nằm dài trên bãi cỏ bên dòng nước trong xanh, hay chỉ là một buổi dạo bộ chậm rãi qua những con đường rợp bóng cây… tất cả đều khiến người ta muốn ở lại lâu hơn một chút. Khi có sự kiện, Huế cũng rộn ràng: Festival Huế, lễ hội áo dài, đêm hoa đăng… mỗi dịp là một lần thành phố khoác áo mới, rực rỡ mà vẫn giữ được sự tinh tế vốn có.

Ẩm thực Huế thì khỏi bàn. Chỉ trong một ngày, bạn có thể ăn bún bò giản dị ở góc chợ, rồi thử một bữa cơm cung đình cầu kỳ trong không gian cổ kính. Ẩm thực nơi đây không chỉ là chuyện no đói, mà là nghệ thuật trình bày, là văn hóa thấm trong từng chén, từng đĩa.

Người ta thường nói ở Huế mức sống rất rẻ, cực rẻ, đặc biệt rẻ. Đây là một yếu tố biến Huế thành thiên đường cho du khách và những ai relocate đã có tài chính vững chãi, không phù hợp với những người đang mong chờ một ngưỡng thu nhập an toàn từ công việc sáng tối. Nếu như bạn thích kinh doanh, Huế vẫn hội tụ đầy đủ các yếu tố để thúc đẩy bạn thử nghiệm, bởi mặt bằng thuê tại đây rất rẻ, có nhiều tệp khách hàng khác nhau. Thế nên các homestay, cafe hay studio nhỏ dành cho không gian nghệ thuật thủ công vẫn rất đáng để thử, thậm chí bạn có thể tập trung vào các dịch vụ dành cho chính những người relocate như mình. 

Đến Huế, vùng đất của sự bình yên, con người còn có nhu cầu nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khoẻ. Thế nên các dịch vụ spa, massage, thiền, trị liệu hay yoga đều là những ngách bạn có thể thử sức. Nếu như các cơ sở này ở Đà Nẵng đang rơi vào khoảng 300-500, thì ở Huế mới là 50-100. Trong bối cảnh Huế được kích cầu du lịch của hiện tại, chắc chắn đây sẽ là điều mà bạn relocate muốn cân nhắc.

Nhưng nhìn chung, để xây lifestyle phù hợp với Huế thì không thể bỏ qua  con người Huế, điều có lẽ là giữ chân khách ghé thăm nhất. Ban đầu, họ khiến ta tưởng rằng quá chậm, quá trầm. Nhưng ở lâu mới thấy, sau vẻ nhẹ nhàng ấy là sức chịu đựng bền bỉ và lòng tự tôn sâu sắc. Người Huế nói năng nhỏ nhẹ, đôi khi “nói rứa mà không phải rứa”, khiến kẻ lạ thấy khó đoán. Nhưng khi đã thân quen, họ sống tình nghĩa, chu đáo, tinh tế nâng đỡ ta. 

Huế hiếu khách, nhưng không vồn vã. Huế từ tốn, trọn vẹn như chính nhịp sống nơi này. Và có lẽ, cũng vì vậy mà từ bao giờ, nơi đây đã trở thành một thành phố đáng sống theo cách rất Huế: lặng lẽ, tinh tế, mà sâu nặng vô cùng.

Nói những nơi quen rồi, thì trong list của tôi còn một nơi lạ nữa. 10 năm trở lại đây, có một thành phố mà tôi đánh giá là lặng thầm tiến tới phát triển vượt bậc, trở thành người dẫn đầu làn sóng bỏ phố về biển, ấy chính là Phú Yên. Theo Cổng thông tin điện tử Phú Yên, tháng 12 năm 2024, Phú Yên ghi nhận tổng lượng khách du lịch đạt 322 nghìn lượt, tăng 46,3% so với cùng kỳ, trong đó khách quốc tế đạt 2,52 nghìn lượt, tăng gần 50% so với cùng kỳ. Những con số này đã giúp Phú Yên tổng kết năm 2024 với tổng doanh thu từ du lịch đạt 8.049,7 tỷ đồng, tăng gần 64% so với năm trước đó.

Không chỉ du lịch, tất cả các lĩnh vực khác của Phú Yên như nông - lâm - thuỷ sản, công nghiệp, thương mại, vận tải v.v đều ghi nhận tăng trưởng dương nhanh chóng trong quý I/2025. Các sân bay, đường bộ, đề án quy hoạch đang thi nhau chạy đua ở Phú Yên. Điều này là lời khẳng định cho một Phú Yên đang trở mình mạnh mẽ, xứng danh thành phố đáng sống kế tiếp trong tương lai.

Điều kỳ lạ là Phú Yên không cần cố gắng để đẹp. Cái đẹp ở đây không được gọt giũa bóng bẩy, mà có chút gì đó thô ráp, mộc mạc, nhưng chính sự mộc mạc ấy lại dễ chạm vào lòng người. Núi ôm lấy biển, biển vòng tay về phía núi, tạo thành những vịnh nhỏ, những bãi cát dài và những ghềnh đá hoa cương như Gành Đá Đĩa, thứ mà chẳng nơi nào có được. 

Ngày trước, nhiều người từng chê Phú Yên “đi sau” khi nói về hạ tầng. Nhưng cái chậm ấy, nhìn kỹ lại, hóa ra lại thành lợi thế. Thành phố Tuy Hòa đang mở rộng, sân bay đã được nâng cấp, cao tốc và quốc lộ đang dần nối liền mọi ngả. Phú Yên không còn xa xôi như trước, nhưng vẫn giữ cho mình một nhịp đi chậm, tránh được cảnh bê tông hóa ồ ạt. Thành phố này giống như đang lặng lẽ chọn hướng đi riêng, giữ mảng xanh, mở thêm không gian công cộng, và đặt sự cân bằng với thiên nhiên lên trên hết. Thế nên tìm về ở đây không phải để chạy theo hào nhoáng, mà để tìm một nơi có thể vừa hiện đại, vừa không đánh mất gốc rễ tự nhiên.

Về mặt giải trí, Phú Yên không vội vàng nhồi nhét thêm những trò giải trí nhân tạo. Nó để cho người ta tự tìm thấy niềm vui “đáng sống” trong sự thảnh thơi, cái “thiếu hụt” có chủ ý ấy lại khiến nơi này trở nên đặc biệt.

Với bức tranh kể trên, có thể thấy Phú Yên mới đang là vùng đất tiềm năng, nứt mình vươn lên phát triển. Thế nên khi nói về cơ hội việc làm dành cho người relocate, Phú Yên vẫn ưu tiên các freelancer, digital nomad ngành marketing, IT, bất động sản v.v với thu nhập ổn định và lối đi rõ ràng hơn, vì chưa có quá nhiều việc làm sẵn có ở đây. Nhưng điều đó cũng có nghĩa là Phú Yên đang mở rộng cơ hội cho bất cứ ý tưởng nào đang tới, từ dịch vụ du lịch như mở dịch vụ lưu trú homestay, F&B, kinh doanh sản phẩm địa phương, tới chăm sóc sức khoẻ spa, nails, yoga, fitness; rồi thì dịch vụ giáo dục như ngoại ngữ, nghệ thuật cho các gia đình có con nhỏ relocate; hay cả logistics chuỗi cung ứng và các mô hình kết hợp nông nghiệp hữu cơ.

Nếu có điều gì cần phải lưu ý thì có lẽ là bạn cứ mơ, nhưng cần phải thực tế. Phú Yên nhiều tiềm năng, nhưng vốn gắn liền với lối sống “chữa lành” thong thả. Trước khi mong mình tạo dựng sự nghiệp bùng nổ, thì hãy cứ từ từ vừa làm vừa khám phá Phú Yên, và tận hưởng nét chân chất nguyên sơ của nó. Người ta không tìm đến Phú Yên để làm giàu, người ta tìm đến nơi đây để sống “giàu”, cái giàu đến từ không gian thiên nhiên còn nhiều nét nguyên bản.

Nói về sự “giàu có” nguyên bản của Phú Yên, người ta còn phải lòng Phú Yên vì ẩm thực. Phú Yên khiến người ta nhớ nhung bằng vị giác. Chẳng cần cầu kỳ, chỉ vài món quen thuộc thôi: bánh canh hẹ thơm ngọt, mắt cá ngừ đại dương nóng hổi, sò huyết đầm Ô Loan tươi rói. Ăn kèm chén rượu nồng của ngư dân làng chài, thế là đủ thấy cả vị mặn mòi của biển, vị gió, vị nắng miền Trung. 

Cuối cùng, đẹp đến mấy cũng chỉ là cảnh. Thứ làm nên Phú Yên chính là con người. Người xứ Nẫu không quá vồn vã, cũng chẳng xa cách. Sống ở Phú Yên hay ở chỗ ngồi với một bác ngư dân bên bờ biển, hay trò chuyện với một cô chủ quán nhỏ trong hẻm, ta sẽ nghe về những mùa cá trồi, những đợt sóng dữ, nghe về nắng mưa thường nhật. Trong sự mộc mạc ấy, ta sẽ nhận ra một thứ tình cảm rất thật, rất nặng. Nặng đến mức đã liệt kê thành phố này vào list đáng sống từ lúc nào không hay.

Điều khiến người ta hay tranh cãi về thành phố đáng sống là vì cái gì cũng có 2 mặt của nó.

Hải Phòng thành phố cảng, lúc nào cũng rộn ràng và mạnh mẽ. Nhưng sống ở đây mới biết, mùa hè thì nóng oi, nắng hầm hập như muốn thiêu cả con phố; mùa đông lại lạnh tê tái, gió bấc hun hút. Người Hải Phòng thẳng thắn, đôi khi hơi gằn giọng, với người mới có thể thấy khó gần, phải sống lâu mới hiểu đó là cái chất thật thà. Thành phố đang mở rộng nhanh, đất cát lên giá từng ngày, chi phí sinh hoạt cũng chẳng còn rẻ. Người Hải Phòng còn mệt đầu ở chỗ đất chật đi vì du lịch foodtour ngày càng dày đặc.

Đà Nẵng thì khác, mọi thứ gần như hoàn hảo. Nhưng khi ở lâu, mới thấy có những điều không mấy dễ chịu. Chẳng hạn như thành phố phát triển quá nhanh, du lịch dồn dập vào mùa cao điểm khiến giá cả tăng vọt với cả dân địa phương, đôi khi sự dễ chịu vốn có cũng phai đi ít nhiều. Thêm vào đó, khí hậu miền Trung vốn khắc nghiệt, bão lũ hằng năm là điều chẳng mấy ai muốn làm quen. Ở ngắn ngày thì vui, nhưng nghĩ đến chuyện gắn bó lâu dài, không ít người phải chần chừ.

Huế lại khó kiểu khác. Ở Huế, người ta buộc phải đi chậm hơn, nói nhỏ hơn, lắng nghe nhiều hơn, và học lại cách hiểu tiếng Việt vì tiếng Huế khó quá. Nhưng chính sự tĩnh lặng và riêng rẽ ấy cũng có thể khiến người ta cảm thấy ngột ngạt. Đau đầu nhất là việc làm không nhiều, cơ hội nghề nghiệp còn hạn chế, mấy nghề mới như IT là coi như thôi. Mưa thì gần như thành đặc sản, mưa triền miên, mưa khiến lòng người thêm nặng nề. Huế đẹp, Huế thơ, Huế tình, nhưng Huế buồn, sống không quen dễ chạnh.

Phú Yên thì được thiên nhiên ban tặng cho nơi đây một vẻ đẹp gần như nguyên sơ, trong trẻo. Nhưng đổi lại, sống ở Phú Yên có nghĩa là chấp nhận thiếu thốn nhiều thứ như dịch vụ y tế, giáo dục, giải trí chưa thật sự đủ đầy. Việc làm chất lượng cao có, mà hiếm hoi, có khi gặp toàn người già vì người trẻ thường rời quê để tìm cơ hội. Ở lâu, đôi khi lại hóa thành cảm giác cô đơn, như bị tách biệt khỏi dòng chảy hiện đại.

Thành ra, hay chọn một thành phố đáng sống nào đó không chỉ là chuyện lãng mạn. Ở đâu cũng có cái giá riêng. Sự tiện nghi đi kèm với chật chội, sự yên bình đánh đổi bằng thiếu thốn, sự phát triển kéo theo áp lực. Cuối cùng, quan trọng nhất vẫn là mỗi người biết mình thật sự cần gì, chịu được gì, rồi từ đó chọn cho mình một chốn gắn bó.

Hãy thử nghĩ về thành phố đáng sống của lòng bạn, và lý do tại sao bạn vẫn đang chần chờ. Chúc bạn cân nhắc thật kỹ và dũng cảm chọn thành phố mà mình muốn sống.