Việc không có thuốc tránh thai dành cho nam không chỉ là một vấn đề khoa học mà còn liên quan đến lịch sử, triết học, và kinh tế.
Để hiểu rõ lý do tại sao nó lại là như thế mình có thể xem xét đến lịch sử kiểm soát sinh sản, các rào cản sinh học, và các yếu tố xã hội ảnh hưởng đến việc tại sao bây giờ mình mới bắt đầu có thuốc tránh thai cho nam.
Tránh thai từ lâu đã được coi là vấn đề của phụ nữ (yếu tố lịch sử). Từ thời cổ đại, người Ai Cập (khoảng 1850 TCN) đã sử dụng các loại màng chắn đặt vào âm đạo, còn người Hy Lạp và La Mã dùng thảo dược để ngăn ngừa thai. Tới thế kỷ 20, thuốc tránh thai dành cho nữ ra mắt vào năm 1960 do công ty G.D. Searle & Co. phát triển, đánh dấu bước ngoặt trong cuộc Cách mạng Tình dục.
Tuy nhiên, các phương pháp tránh thai dành cho nam giới chưa bao giờ có sự thúc đẩy mạnh mẽ tương tự.
Nguyên nhân là từ lâu, kiểm soát sinh sản luôn gắn liền với việc quản lý khả năng sinh sản của phụ nữ, thay vì tác động đến việc sản xuất tinh trùng của nam giới.
Từ góc độ sinh học, thuốc tránh thai cho phụ nữ dễ kiểm soát hơn vì: phụ nữ rụng một trứng mỗi tháng, có thể ngăn chặn bằng cách tác động vào chu kỳ hormone. Nam giới sản xuất hàng triệu tinh trùng mỗi ngày, vì vậy để đạt hiệu quả, thuốc cần hoàn toàn ngăn chặn quá trình này.
Các nghiên cứu về thuốc tránh thai nam giới trong những năm 1990 - 2000 (do WHO làm) tập trung vào liệu pháp hormone (testosterone kết hợp với progestin). Nhưng thử nghiệm lâm sàng cho thấy các tác dụng phụ như trầm cảm, thay đổi tâm trạng, tăng cân, và giảm ham muốn, khiến nghiên cứu bị dừng lại.
TUY NHIÊN, đây cũng là những tác dụng phụ mà phụ nữ gặp phải khi dùng thuốc tránh thai, nhưng cái này thì lại được coi là một điều có.cái này phản ánh một thiên kiến là y học sẵn sàng chấp nhận rủi ro với phụ nữ hơn nam giới.
Dược phẩm nói cho cùng là một ngành kinh doanh, và nghiên cứu chỉ được đầu tư nếu có lợi nhuận (yếu tố kinh tế).trong khi thuốc tránh thai dành cho nữ trở thành ngành công nghiệp tỷ đô, thì thuốc dành cho nam gặp phải hai rào cản lớn:
1. Chưa chắc có người dùng – Các khảo sát cho thấy nam giới có phản ứng trái chiều về việc sử dụng thuốc tránh thai. Nếu không có đủ khách hàng tiềm năng, các công ty dược khó lòng đầu tư.
2. Thiếu giá trị gia tăng – thuốc tránh thai cho nữ còn có các lợi ích phụ như giảm đau bụng kinh, điều hòa hormone, trị mụn, trong khi thuốc tránh thai nam chỉ có một công dụng duy nhất. Điều này làm khó khăn hơn trong việc tiếp thị.
Tóm lại là các công ty dược không nhìn thấy lợi nhuận trong thuốc tránh thai nam giới, nên họ không ưu tiên nghiên cứu.
Tranh luận về thuốc tránh thai nam không chỉ là vấn đề khoa học mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về triết học, về xã hội, như:
- Nam giới có nên chịu trách nhiệm ngang bằng trong việc ngăn ngừa mang thai?
- Liệu tránh thai có phải là trách nhiệm chung hay nên để phụ nữ đảm nhận?
Tại sao cùng một mức độ rủi ro nhưng lại có tiêu chuẩn khác nhau cho nam và nữ?
Triết gia Michel Foucault từng lập luận rằng y học không chỉ là khoa học mà còn là một công cụ kiểm soát xã hội, trong đó các tiêu chuẩn y tế giúp duy trì các vai trò giới tính.việc thiếu thuốc tránh thai cho nam trong quá khứ và hiện tại có thể được xem như một minh chứng cho điều này: phụ nữ phải kiểm soát sinh sản, còn nam giới thì không.
Như đã đề cập, thì vài năm gần đây các nghiên cứu về thuốc tránh thai cho nam đang có bước tiến mới, bao gồm:
- YCT529: thuốc không chứa hormone đang được phát triển bởi Đại học Minnesota, giúp ngăn chặn quá trình sản xuất tinh trùng mà không gây tác dụng phụ lớn.
- Vasalgel: một phương pháp ngăn chặn ống dẫn tinh bằng gel, giúp tạm thời có thể gọi là tắt khả năng sinh sản nhưng có thể phục hồi lại khi cần.
Tuy nhiên, dù các thử nghiệm đầy triển vọng như đã đề cập thì việc đưa sản phẩm ra thị trường vẫn còn rất chậm vì bây giờ còn thiếu sự ưu tiên từ các công ty dược và hệ thống y tế.
Việc thiếu thuốc tránh thai nam không đơn thuần là một hạn chế khoa học.
Đó là vấn đề bị chi phối bởi lịch sử, triết học và kinh tế. câu hỏi đặt ra không phải là "chúng ta có thể tạo ra thuốc tránh thai nam không?", mà là "tại sao chúng ta không thực sự ưu tiên nó?", vì vấn đề không dừng lại ở việc phát triển được thuốc.
Nếu y học thực sự theo đuổi bình đẳng giới, lẽ ra thuốc tránh thai cho nam đã xuất hiện từ lâu. Nhưng cho tới giờ, chúng ta vẫn sẽ phải chờ.
Bài viết là bản dịch một phần của one size fit men của tác giả the frog society. Bài viết phân tích cách nhiều thiết kế, tiêu chuẩn và hệ thống trong xã hội được mặc định dựa trên đàn ông, gây bất lợi cho phụ nữ và các nhóm khác.
Thinking_Out_Loud Lịch_sử Khoa_học_công_nghệ