TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH THUẾ QUAN MỸ ĐỐI VỚI VIỆT NAM

1. Donald J.Trump

1.1.Đôi nét về Donald J.Trump

- Donald John Trump (14/2/1946) là một chính trị gia và doanh nhân; là Tổng thống thứ 45 (2017-2021) và Tổng thống thứ 47 (2025-nay) của Hoa Kỳ. Ông kế thừa công ty bất động sản của cha mình và phát triển nó, đồng thời tham gia đa dạng các dự án (quyền sở hữu cuộc thi hoa hậu, tham gia và sản xuất chương trình thực tế,…). Trong qua trình đó, ông đã có sáu lần tuyên bố phá sản do những vấn đề pháp lý. Tinh đến năm 2020, Forbes ước tính giá trị tài sản ròng của Trump là 2,1 tỷ USD.

- Quan điểm chính trị của ông thường được coi là không rõ ràng, thậm chí có phần khó đoán; thường được miêu tả là theo chủ nghĩa dân túy, chủ nghĩa bảo hộ và chủ nghĩa dân tộc.Khi tham gia tranh cử cũng như khi nhậm chức Tổng thống, Trump đã đưa ra nhiều tuyên bố sai lệch hoặc gây hiểu lầm, mang tính phân biệt chủng tộc, giới tính. Những phát ngôn đó được ghi lại bởi các phương tiện truyền thông và được mô tả là chưa từng có trong lịch sử chính trị Mỹ.

1.2. Trump 2.0

- Thách thức địa chính trị quốc tế: Các vấn đề then chốt trong chính sách đối ngoại của chính quyền Trump 2.0 sẽ bao gồm cuộc chiến thuế quan với Trung Quốc, các "sáng kiến hòa bình" cho các điểm nóng như Ukraine, Trung Đông, Đài Loan và bán đảo Triều Tiên, cùng việc cải tổ hoạt động của các tổ chức quốc tế.

- Định hình trật tự thế giới mới: Một trong những tác động sâu rộng nhất của Trump 2.0 có thể là sự thay đổi trong cấu trúc của trật tự thế giới. Các chính sách đơn phương và xu hướng tách rời khỏi các thiết chế đa phương của Mỹ có thể thúc đẩy sự phát triển của một trật tự thế giới đa cực mạnh mẽ hơn. Các cường quốc khu vực có thể sẽ tìm cách mở rộng ảnh hưởng và thiết lập các cơ chế hợp tác mới độc lập với Mỹ.

2. Tác động của thuế quan Mỹ tới VN:

2.1. Tác động tiêu cực

Mức thuế áp dụng cho Việt Nam là 46% và được tính toán dựa trên tỷ lệ thâm hụt thương mại của Việt Nam so với tổng kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ. Việc tăng thuế đối với các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ sẽ khiến giá hàng hóa tăng và điều này sẽ làm giảm nhu cầu tiêu dùng tại Mỹ. Khi nhu cầu giảm, giá trị và sản lượng xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ cũng sẽ bị ảnh hưởng, giảm đi phần nào. Mức thuế 46% Mỹ có thể áp dụng sẽ làm tăng chi phí xuất khẩu từ Việt Nam, khiến một số đơn hàng có thể chuyển sang các quốc gia khác có mức thuế ưu đãi hơn. Một số tác động có thể thấy rõ trong tương lai ngắn hạn như:

- Những đơn hàng bị đối tác Mỹ hủy bỏ hoặc yêu cầu giảm giá bán để đảm bảo tính cạnh tranh tại thị trường Mỹ.

- Sự chuyển dịch có thể gây ra tình trạng thất nghiệp diện rộng, đặc biệt trong hoàn cảnh Nhà nước đang có đề án tinh giản bộ máy chính trị, từ đó gây áp lực lớn lên hệ thống an sinh xã hội....

2.2 Giải pháp:

- Tiếp tục đàm phán: Việt Nam cần bình tĩnh, tránh đưa ra mức thuế trả đũa (đặc biệt là khi không có khả năng cạnh tranh trực tiếp) tránh làm trầm trọng thêm vấn đề khi cân nhắc đến lịch sử hoạt động chính trị bất thường và dựa trên cảm tính của ngài Trump. Đồng thời, cần nắm chắc ý đồ của Mỹ khi áp thuế diện rộng và đưa một số quốc gia tiêu biểu (như VN) vào tầm ngắm với mức thuế có phần "ưu đãi" hơn, từ đó đưa ra những phương án phù hợp với lợi ích đôi bên. Bản thân việc hoãn áp thuế cho Việt Nam cũng như nhiều nước khác cho thấy cơ hội đàm phán vẫn còn, các bên vẫn có những "món lời" có thể trao đổi với nhau.

- Đa dạng thị trường tiêu thụ: Riêng trong năm 2024, Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ lượng hàng hóa trị giá 119,5 tỷ USD và chiếm 29,5% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Việc phụ thuộc quá nhiều vào một thị trường như vậy dễ gây ra sự mất cân bằng, từ đó làm giảm tính độc lập và tính linh hoạt của các doanh nghiệp cũng như Nhà nước. Cần tận dụng tốt những hiệp định thương mại tự do (FTA) sẵn có và những thị trường trong các khối mà Việt Nam đã tham gia để xoay hướng sang những nhà tiêu thụ mới tiềm năng (EU, ASEAN, Trung Đông,..).

- Tập trung vào thị trường nội địa: Việc thông qua những dự án lớn liên quan đến đường sắt công nghệ cao và nhà máy điện hạt nhân cho thấy Đảng và Chính phủ vẫn đang giữ những quyết tâm lớn trong hoàn cảnh này. Đây chính là cơ hội để thay đổi và "vươn mình" đối với mảnh đất hình chữ S . Với thị trường hơn 100 triệu dân, Việt Nam vẫn còn nhiều nội lực để phát triển không chỉ về cơ sở hạ tầng mà cả về con người. Việc giải ngân một lượng lớn ngân sách cùng hàng loạt các cải cách, Việt Nam đã cho thấy sự sẵn sàng để chuyển mình ngay cả trong thời khắc khó khăn này.