Sử dụng phương pháp CODE dành cho bộ não thứ hai

Tiếp tục với series về "Bộ não thứ hai". Thì bài viết trước tôi đã giải thích bộ não thứ hai là gì? Cũng như là lí do tại sao chúng ta nên sử dụng bộ não thứ hai trong thời đại thông tin bùng nổ.

Ở bài viết này, tôi sẽ cố gắng và cực kì tập trung để viết về quy trình sử dụng Bộ não thứ hai. Vì đây chính là khung sườn và nền tảng để cho hệ thống hoạt động trơn tru, hiệu quả.

Nhưng trước khi chúng ta bước vào CODE. Chúng ta sẽ bắt đầu với mô hình IPO.

Tại sao lại là mô hình IPO?

Mô hình IPO là mô hình tư duy đơn giản nhất hầu như lĩnh vực nào cũng áp dụng chứ không riêng gì các ngành lĩnh vực về máy tính hay công nghệ thông tin lẫn bộ não thứ hai.

Mô hình này gồm có 3 bước: Input - Process - Output. Quy trình hoạt động của mô hình sẽ lấy ví dụ về cách làm ra 1 ly nước mía.

1. Input: Bạn mua hoặc trồng những cây mía để sử dụng chúng.

2. Process: Bạn cho mía vào máy ép để chiết suất ra nước mía. Bạn đổ nước mía vào 1 cốc đá.

3. Output: Bạn đã có 1 ly nước mía mát lạnh thơm ngon.

Nói cách khác:

1. Input: Bạn đưa nguyên liệu vào

2. Process: Bạn xử lý nguyên liệu

3. Ouput: Bạn tạo ra sản phẩm

Mô hình IPO

Mô hình chỉ đơn giản vậy thôi. Nhưng đây chính là tiền đề cho phương pháp CODE mà trong tài liệu hoặc mọi người viết về Bộ não thứ hai chưa đề cập đến (hoặc là tôi chưa đọc thấy có người viết về nó haha).

Vậy tại sao chúng ta lại cần quy trình sử dụng cho bộ não thứ hai?

1. Quy trình sử dụng giống như 1 tấm bản đồ

Khi bạn sử dụng bộ não thứ hai, việc có 1 quy trình cụ thể sẽ cho bạn biết bạn đang đứng ở đâu trong hệ thống. Từ đó, khi bạn muốn quay lại hệ thống để tiếp tục làm việc thì bạn cũng sẽ biết bạn đang dừng ở bước nào trong quy trình.

2. Giúp bộ não hoạt động trơn tru và hiệu quả

Việc có 1 quy trình hoạt động như 1 nhà máy sẽ giúp bạn hoạt động trơn tru và hiệu quả hơn. Nó sẽ liên tục liên tục theo flow (dòng chảy), sẽ không có đứt đoạn trong quá trình làm. Điều đó làm cho công việc của bạn dễ dàng và sẽ làm bạn chăm chỉ hơn trong công việc.

Mô hình IPO thì liên quan gì với phương pháp CODE?

Mô hình IPO chính là nền tảng của phương pháp CODE. Nhưng tôi sẽ giới thiệu về CODE trước rồi mới giải quyết câu hỏi này.

Sau đây tôi sẽ giới thiệu về phương pháp CODE của tác giả Tiago Forte.

Phương pháp CODE là gì?

Phương pháp CODE là 1 quy trình 4 bước gồm:

1. C - Capture (Thu thập)

2. O - Organize (Tổ chức)

3. D - Distill (Chưng cất)

4. E - Express (Biểu đạt)

Ứng dụng:

Tôi dùng nó như 1 quy trình học tập, tập luyện, khung sườn cho các kiến thức khác chứ không đơn thuần là chỉ sử dụng cho bộ não thứ hai. Và chúng ta sẽ đi sâu vào từng chữ cái của CODE

1. Capture - Thu thập

Thu thập là gì?

Thu thập là hành động lấy hoặc gom các thông tin, dữ liệu, vật phẩm hoặc tài nguyên từ nhiều nguồn khác nhau để chúng ta sử dụng hoặc phân tích trong tương lai.

Ví dụ: (Ví dụ này sẽ xuyên suốt với 3 chữ còn lại)

Bạn thích đọc sách và bạn mua hoặc được người khác cho tất cả các cuốn sách mà bạn nhìn thấy được. Bạn chưa đọc chúng, bạn chỉ đơn giản là đem chúng về nhà cất thôi.

Bạn lấy 1 thứ gì hoặc 1 gom thứ gì về cho mình thì hành động đó chính là thu thập. Bạn chưa biết chúng sẽ có tác dụng gì cả, bạn chỉ đơn giản là đem chúng về thôi.

2. Organize - Tổ chức

Tổ chức là gì?

Tổ chức là một tập hợp con người được sắp xếp có cấu trúc, phối hợp hoạt động theo quy tắc nhất định để đạt một mục tiêu chung. (Khái niệm được viết trong bối cảnh con người)

Nhưng đại khái bạn có thể hiểu như sau:

Tổ chức là một tập hợp sắp xếp có cấu trúc nhằm đạt được một mục tiêu chung.

Ví dụ:

Sau khi bạn đã thu thập những cuốn sách. Chúng bày bừa đầy khắp nhà bạn, làm cho nhà bạn trở nên chật chội cũng như là bạn không tìm thấy cuốn sách mà bạn mong muốn. Lúc này chúng ta sẽ tổ chức lại chúng.

Bạn sẽ sắp xếp chúng lên trên kệ sách, sau đó phân loại chúng theo từng mục như: Kinh tế, chính trị, xã hội, truyện tranh, tiểu thuyết,... Mục đích là để bạn dễ dàng tìm kiếm chúng và làm cho nhà bạn trở nên gọn gàng và đẹp hơn.

Đó chính là tổ chức.

3. Distill - Chưng cất

Chưng cất là gì?

Chưng cất là một khái niệm trong hóa học (học hóa học 8 hay là xem series Breaking Bad) là phương pháp tách chất dựa trên sự khác nhau về nhiệt độ sôi, bằng cách đun bay hơi rồi ngưng tụ lại.

Ví dụ:

Bạn thu thập cả đống sách như vậy.

Bạn cũng tổ chức xong cả đống sách lên kệ rồi.

Nhưng khi bạn mở sách ra đọc thì bạn nhận ra 2 điều:

1. Quyển sách đấy bạn đọc không hợp.

2. Có cuốn khác hay hơn bạn cần phải mua nhưng mà nhà hay kệ sách thì cũng có giới hạn và không đủ chỗ để bạn đem thêm về.

Giống như nước vậy:

Trong 1 giọt nước có cả đống tạp chất. Nhưng nếu bạn muốn thứ nước tinh khiết nhất thì tất nhiên là bạn phải lọc bỏ đống tạp chất đó.

Và hiện tại ví dụ này cũng vậy:

Bạn cần đọc sách và tìm xem quyển nào bạn thích nhất, quyển nào phù hợp với bạn và quyển nào có ích với bạn.

Những cuốn khác không phù hợp sẽ được dùng để quyên góp hoặc bán lại chúng.

Đó chính là chưng cất.

4. Express - Biểu đạt

Biểu đạt là gì?

Biểu đạt là quá trình thể hiện ý nghĩ, cảm xúc hoặc thông tin của chúng ta ra bên ngoài thông qua một hình thức cụ thể (như ngôn ngữ, ký hiệu, hình ảnh hoặc hành động) để người khác có thể hiểu được hoặc cảm nhận được.

Ví dụ:

Sau khi bạn đã đọc xong những cuốn sách đó thì thứ tồn đọng trong đầu bạn chính là tri thức. Là quá trình mà bạn đã ngồi đọc từng quyển sách đó. Thì thứ tri thức đó sẽ được bạn sử dụng trong giao tiếp, giúp đỡ, làm việc,... Nó giúp cho bạn tốt lên và cũng giúp cho bạn giúp đỡ được người khác hoặc là giúp cho bạn kiếm tiền.

Đó chính là biểu đạt.

Chúng ta đã đi qua ý nghĩa, ví dụ của 4 chữ cái trong CODE rồi. Vậy thì quay lại câu hỏi khi nãy:

Mô hình IPO thì liên quan gì với phương pháp CODE?

Mối liên hệ giữa IPO và CODE

Như bạn có thể thấy trong mô hình mà tôi vừa vẽ thì:

IPO chính là nền tảng của CODE.

Nếu chúng ta hiểu được mối liên hệ này, chúng ta có thể tùy biến CODE thêm hoặc rút gọn lại từng bước. Tôi sẽ cho ví dụ về việc thêm bước:

Mô hình nâng cấp

Tại Process, tôi đã thêm vào 2 bước đó là bước bảo mật và bước kiểm định:

- Bảo mật: Tránh bị tuồn sách ra bên ngoài và giữ cho sách được an toàn tránh bị mất cắp.

- Kiểm định: Kiểm tra thông tin của những cuốn sách mà bạn đã dọc xem đã đúng sự thật chưa trước khi biểu đạt ra bên ngoài để tránh bị mất uy tín không đáng có.

Nhưng thường thì tôi chỉ xài CODE là cơ bản nhất (hoặc thậm chí là IPO thôi) và hiệu quả nhất rồi (vì tôi là người tối giản). Khi nào nhu cầu của tôi phát sinh thêm thì tôi sẽ nâng câp quy trình lên.

Ván cờ thực tế (Ví dụ thực tế của tôi)

Lý thuyết là vậy, chúng ta sẽ vào ván cờ thực tế. Tôi sẽ trình bày cách mà tôi học với quy trình CODE.

Quá trình thu thập

Tôi bắt đầu như bao con người khác, tôi nghe nhạc, xem phim, học bài, lướt mạng xã hội, chơi game,....

Và khi tôi nhìn thấy một thứ khiến tôi phải thốt lên là:

Ôi cái này hay vãi l*n (tôi là người nói tục và sau này tôi sẽ có 1 bài viết trình bày về chuyện nói tục)

Hoặc là: Cái này là gì nhỉ?

Tôi sẽ bắt đầu hỏi ChatGPT, tìm kiếm thông tin, đọc sách, hỏi bạn,... càng nhiều thông tin thu thập được càng tốt.

Quá trình xử lý (Tổ chức - Chưng cất)

Tôi bắt đầu đọc, kiểm nghiệm, phân tích, sắp xếp lại ý tưởng lẫn thông tin mà tôi có được. Sau đó tôi sẽ bổ sung thêm thông tin hoặc loại bỏ những thông tin không phù hợp hoặc sai sự thật. Tôi sẽ chỉ giữ lại những thông tin phù hợp nhất, chính xác nhất cũng như là thú vị nhất. Nó giống như quá trình ngâm rượu vậy. Càng ngâm lâu nhưng phải biết cách ngâm thì rượu sẽ càng ngon và thú vị hơn.

Quá trình Biểu đạt

Tôi dùng nó để nói chuyện, tôi ứng dụng nó vào đời sống, tôi viết về nó, tôi kiếm tiền từ nó,... Nói chung là tôi dùng nó theo ý thích của tôi.

Bài viết về cách chơi Vladimir dành cho bản Tốc chiến của tôi chính là 1 ví dụ đấy.

Ngoài việc chơi vị tướng đó ra, tôi còn nhận ra được sự kiên nhẫn và bình tĩnh cũng như cách chọn vị trí và áp dụng kĩ thuật lãi kép của tài chính vào trong lối chơi vị tướng.

Mọi thứ đều được liên kết với nhau và nó đẩy tôi tiến về phía trước.

Ưu và nhược điểm của CODE

Bảng so sánh ưu và nhược điểm của CODE

Bài viết tương đối dài rồi nên tôi đã kẻ bảng để cho các bạn tiện so sánh hơn.

Nhìn chung phương pháp này hướng tới việc phát triển dài hạn hơn là ngắn hạn. Vậy nên phương pháp này sẽ không phù hợp dành cho các bạn nào có những mục tiêu ngắn hạn hoặc cần đạt được liền.

Lời khuyên để sử dụng tốt CODE

1. Hãy đơn giản nhất, chậm nhất và đều đặn nhất

Hãy đơn giản hóa chúng, đừng phức tạp hay cầu toàn hoặc thậm chí làm chúng đến mức hoàn hảo. Cứ sai ở đâu thì mình sửa lại chỗ ấy hoặc cải tiến chúng thôi.

Lúc chưa quen thì cứ làm chậm thôi dần dần quen rồi thì bạn sẽ tăng tốc thôi.

Để nó trở thành 1 thói quen, 1 lối tư duy thì bạn hãy làm nó đều đặn nhé.

Công thức như sau:

Đơn giản + Chậm rãi + Đều đặn = Thói quan sử dụng lâu dài

2. Đừng đợi nó hoàn hảo mà hãy bắt tay vào dùng liền

Công cụ sinh ra là để phục vụ chúng ta chứ chúng ta không sinh ra để phục vụ công cụ.

Vậy nên đừng cố gắng làm nó hoàn hảo mà hãy làm nó ngay và điều chỉnh lại để phù hợp với chính bạn.

Tài liệu tham khảo

Lời kết

Bài viết đến đây thì cũng đã hết rồi. Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết này. Tôi mong là bài viết này sẽ hữu ích với bạn cũng như là mong các bạn sẽ ủng hộ bài viết sắp tới của tôi. 1 lần nữa, cảm ơn các bạn rất nhiều vì đã đọc bài viết này.