Staff Meal

Bạn đã bao giờ đi làm với cái bụng đói vì quá vội nên chưa ăn gì? Hay có khi nào giữa giờ làm việc bạn lại thấy đói? Hoặc khi hết ca bạn vội vã đi về nhà để có thể ngồi ăn một bữa cơm? Mỗi khi nghĩ tới chuyện này mình lại nghĩ tới những bữa Staff meal tại Ngoặm - một nhà hàng mình từng làm việc.

Theo Wikipedia, Staff meal là “ bữa ăn theo nhóm mà nhà hàng phục vụ cho nhân viên ngoài giờ cao điểm.” Và sẽ thường miễn phí và như là một đặc quyền cho nhân viên của nhà hàng. Nói đơn giản hơn thì staff meal sẽ là một bữa ăn dành cho nhân viên trong nhà hàng bao gồm cả Back-of-house and Front-of-house thường thì là sau khi hết giờ phục vụ khách vào ca sáng và tối tùy thuộc theo giờ hoạt động của nhà hàng đó. Đây là một văn hóa vô cùng phổ biến tại nhiều nơi trên khắp thế giới. 

Đối với cá nhân mình, văn hóa "staff meal” là một thứ vô cùng đẹp, một điều mình vô cùng yêu thích. Vào năm đầu đại học, mình đã đưa ra một quyết định mà tới tận bây giờ mình vẫn nghĩ là một trong những quyết định sáng suốt nhất và nó đã thay đổi cả cuộc đời mình, chính là apply vào làm bếp part-time tại một nhà hàng mà mình thấy khá là thú vị vào thời điểm đó, nhà hàng Ngoặm. Vì chưa bao giờ đi làm tại một nhà hàng nên mình cũng rất bỡ ngỡ và không có hiểu biết gì về những văn hóa tại một nhà hàng, ở đây chính là “văn hóa staff meal” tại Ngoặm. Ngày đầu đi làm, mình vô cùng ngạc nhiên khi thấy sau khi hết service, mọi người cùng đem một khay đồ ăn xuống tầng 1 của nhà hàng và ngồi xuống ăn cùng nhau, cùng nói chuyện, hỏi han, và cả giới thiệu nhân viên mới là mình vào lúc đó. Thú thật là mặc dù lúc đó mình mệt rã rời và không hề có một chút cảm hứng ăn uống nào, nhưng cái cảm giác mà bạn vừa vật lộn sau một ca làm việc mệt mỏi thì được ngồi xuống và ăn một bữa ăn ngon nó là một cảm giác gì đấy vô cùng tuyệt. Đây là lần đầu tiên mình được biết tới thứ gọi là “staff meal” tại một nhà hàng. Cho tới tận bây giờ khi đã nghỉ làm, thì mình vẫn thi thoảng chạy qua Ngoặm chơi và ăn ké staff meal. Theo thời gian thì mình cũng biết tới một vài nơi khác cũng có văn hóa staff meal, nhưng vài nơi thì không, và mình thấy điều đó thật buồn. Vậy tại sao mình lại thích “văn hóa staff meal” này tới vậy?

Theo Bếp Trưởng của Bestia - một nhà hàng vô cùng nổi tiếng tại Los Angeles nói về Staff meal: “đó là việc tạo ra một môi trường giống như một gia đình, nơi mọi người ngồi lại với nhau, đùa giỡn, cười nói và nói chuyện. Tôi đã từng làm việc tại các nhà hàng mà không có bữa cơm gia đình (family meal - tên gọi khác của staff meal), và mọi chuyện không giống như vậy. Khi ca làm việc của tôi kết thúc, tôi chỉ muốn ra khỏi đó ”.

Theo suy nghĩ cá nhân của mình thì sẽ có vài lý do chính cho chính cho việc một nhà hàng nên có Staff meal, lý do mà mình lại thích nó tới vậy:

Điều đầu tiên ảnh hưởng tới suy nghĩ của mình về Staff meal, đấy chính là nó có thể giúp gắn kết nhân viên trong nhà hàng. Đối với mình, những bữa staff meal cũng là thời gian để trò chuyện, chia sẻ với những người bạn ở Ngoặm làm cùng với mình vào ca đó. Staff meal còn được gọi là “family meal” - một bữa ăn gia đình, mình vô cùng đồng ý với điều này. Trong thời gian mình làm việc tại Ngoặm, chính những bữa ăn staff meal đã giúp mình gắn kết, trở nên thân thiết hơn với các bạn đồng nghiệp, tạo cho mình những mối quan hệ mình vô cùng trân trọng và coi như gia đình thật sự, đến mức mà tới giờ sau 2 năm nghỉ làm mình vẫn chơi cùng và vô cùng yêu quý họ. Ở nơi làm việc nào thì cũng có mâu thuẫn, khúc mắc, và tất nhiên ở một nhà hàng cũng không phải ngoại lệ, phần nào đó thời gian ăn staff meal cũng giúp bọn mình tạo ra một bầu không khí nhẹ nhàng, vui vẻ hơn và có thể giúp giải quyết những vấn đề đó. Nó sẽ không có bầu không khí như bạn đang phải nói chuyện một cách nghiêm túc với quản lý, cấp trên của bạn, thay vào đó thì bầu không khí sẽ cởi mở và thoải mái hơn. Khoảng thời gian này thường giúp bọn mình tạo ra sự kết nối, thấu hiểu nhau hơn, mình nghĩ điều này ảnh hưởng vô cùng lớn tới môi trường làm việc tại Ngoặm, khi mọi người vui vẻ, sẵn sàng giúp đỡ, làm việc cùng nhau chứ không theo kiểu “việc ai người đó làm” như một vài nơi mình đã từng làm việc trước đó và thậm chí là cả sau này. Có lẽ cũng một phần tại vì trong một nhà hàng thì sự hợp tác, làm việc cùng đồng nghiệp là vô cùng quan trọng nên Staff Meal cũng đóng một vai trò không nhỏ. Thời gian Staff meal cũng giúp liên kết các bộ phận của một nhà hàng với nhau, giữa quản lý và các bạn nhân viên, hay giữa các bạn thuộc Back of house và Front of house khi trong thời gian phục vụ thường sẽ không có quá nhiều sự kết nối. 

Đối với mình, một người không hề có một background thích nấu nướng, không có một chút hiểu biết gì về nấu ăn thì những buổi làm Staff meal không phải là thứ gì quá dễ dàng. Mình nhận thấy là nấu Staff meal cũng là một thứ giúp cải thiện kĩ năng nấu nướng của một người đầu bếp, khi bạn sẽ cần phải căn chỉnh số lượng, khẩu vị, lựa chọn những món ăn sao cho phù hợp với tất cả mọi người trong nhà hàng. Ở Ngoặm, bọn mình thường phân ra 2 người trong 1 ca để nấu staff meal cho mọi người, và thường sẽ được báo từ đầu tuần để có thời gian suy nghĩ và chọn xem nên nấu gì. Việc nấu Staff meal giúp mình tăng khả năng sáng tạo, ứng biến với những món ăn. Staff meal có thể vô cùng đa dạng từ những món mới lạ như taco, meatball, lasagna, cà ri, hay thậm chí là những món cơm gia đình như thịt kho, thịt luộc với mắm tôm chua, và bất cứ thứ gì phù hợp với sở thích của bạn nhưng vẫn phải theo quy chuẩn của nhà hàng. Ví dụ như bọn mình sẽ không thể lấy những thứ đắt đỏ như thịt bò Wagyu tại Ngoặm ra để nấu Staff meal, hay nấu những món mà giá nguyên liệu quá đắt, thường thì bọn mình sẽ có một budget (ngân sách) nhất định cho việc nấu Staff meal, mặc dù thi thoảng bọn mình cũng vượt ngân sách một chút. Ngoặm theo tiêu chí “zero waste” nói nôm na là không lãng phí, điều này cũng được áp dụng vào việc nấu Staff meal. Bọn mình thường sẽ ưu tiên sử dụng những nguyên liệu “thừa” từ việc chuẩn bị cho service, có thể là những miếng bánh mì bị móp, không được đẹp, hay những miếng cà chua bị cắt quá xấu, những phần gân bò tồn đọng lại sau khi lọc những tảng thịt bò to đùng, đại loại là những nguyên liệu bọn mình cho rằng không phù hợp để phục vụ khách hàng. 

Những khi nấu Staff meal cũng có thể là lúc để bọn mình thử nghiệm những món ăn mới, những món mà bọn mình thấy thích mà ít có cơ hội để làm. Như tại Ngoặm, mình luôn tự hào nói rằng là một trong những nhà hàng có Staff meal đa dạng và thú vị nhất mà mình biết. Mình đã từng được ăn vô cùng nhiều món ăn thú vị qua những bữa Staff meal tại Ngoặm mà nếu bây giờ mình ngồi kể thì không biết bao giờ mới hết. Không chỉ là món ăn mà đôi khi bọn mình cũng được hiểu, biết thêm những điều thú vị qua những nét văn hóa của trong những món ăn từng xuất hiện trong Staff meal của Ngoặm. 

Có một điều thú vị là mình có một người em đã từng nói với mình là bạn ý muốn làm ở Ngoặm vì nhìn Staff meal trông ngon. Cá nhân mình thấy ở một nhà hàng thì cực kì nên có đầu tư vào Staff meal, còn bạn thì sao? Bạn nghĩ thế nào về văn hóa Staff meal? Liệu Staff meal có nên tồn tại ở cả những nơi khác không phải nhà hàng?