Lúc này đây, ta đang chứng kiến một xu hướng bùng nổ, nỡ rộ trên hầu hết tất cả các nền tảng mạng xã hội.
Chúng ta bắt đầu lên youtube để xem những video như "Top 5 cách kiếm tiền hiệu quả", "cách để tán gái", ... và xem không đếm xuể nhưng video hashtag #Learnontiktok.
Dẫu ta biết rằng ta chẳng thể thay đổi điều gì khi xem một đoạn clip vỏn vẹn 1 phút thế nhưng ta vẫn nghiện xem chúng. Không chỉ các nền tảng chia sẻ video, trên các trạng mạng xã hội, con người ta đua nhau chia sẻ những câu quote mạng đậm triết lý, khoe ra những lớp học mình ta đã từng trải qua. Có một nghịch lý rằng, ta vẫn miệt mài xem những video về kĩ năng sống, cách ăn uống lành mạnh dù chưa mảy may ý định áp dụng chúng vào thực tế.
Liệu phải chăng ta đang nghiện cảm giác tiến bộ?
Cảm giác này là khi ta có ảo tưởng rằng bản thân sẽ giỏi hơn chỉ thông qua nghe vài câu nói triết lý hay học cả video. Thậm chí những trang thảo luận như Spiderum và những cuốn sách cũng tạo cho ta cảm giác này. Chúng thúc đẩy ta tiêu thụ và lấp đầy trí nhớ bằng những lý tưởng rất cao đẹp, những tầm nhìn dài "thênh thang". Điều đáng sợ ở đây là nó khiến ta bị nghiện cảm giác ấy và không thể nhận ra rằng mình thật ra vẫn y như mình của những ngày trước.
Kì lạ rằng việc ảo tưởng về sự tiến bộ lại chính là nguyên nhân ngăn chặn sự tiến bộ.

Cách nhận biết.

Để biết được một cá nhân có đang tốt hơn mỗi ngày hay không, ta hãy nhìn vào hành động mà người đó làm. Và để biết mình có đang bị ảo tưởng hay không, hãy xem lịch sử tìm kiếm của bản thân. Một người mong muốn và thực sự bắt tay vào hành động là người có lịch sử tìm kiếm cho thu hẹp vào đúng lĩnh vực mà họ quan tâm, họ chỉ nghiên cứu thật sâu và rất kĩ vào một vài điểm cực cụ thể. Không những thế, bản thân họ có những câu hỏi rất cá nhân cho một vấn đề. Vì chỉ có người trải qua tập luyện thì mới tìm hiểu làm sao khi bị chấn thương, các cách khởi động hiệu quả? Những thông tin mà thông thường chẳng mấy ai quan tâm. Qua quá trình tự nhìn nhận lỗi sai và sửa đổi, họ tìm hiểu sâu và trở nên tiến bộ.
Còn với những người ngộ nhận mình phát triển, ta dễ dàng nhận thấy họ có một danh sách dài về mọi chủ đề trong cuộc sống. Đó là làm giàu, kinh tế, cách giao tiếp, cổ phiểu, crypto, chứng khoán, đầu tư, tiếng Anh, tiếng Trung Quốc, các cách ứng xử và đạo lý làm người. Họ không và không thể gói gọn và hỏi những câu hỏi rất cụ thể về vấn đề mình bắt gặp. Bởi họ không thực hành và không thật sự trải nghiệm hay tò mò muốn tiềm hiểu sâu. Ta còn nhận thấy nhiều người chỉ thấy nhấn vào những video đề xuất, có tiêu đề gây kích thích như "Cách để... trong 10 phút" mà không chủ động tìm hiểu.
Thông thường, thời gian để họ tìm hiểu một thông tin thường rất ngắn so với người đã thực sự bắt tay vào hành động.
Với sự bùng nổ về số lượng các nội dung về chủ đề "Productivity và self-help", nó tự tao ra nhu cầu ta muốn cải thiện. Ví dụ một người đang rất hạnh phúc với gia đình và rất muốn ở nhà trông lo cho con cái bỗng đọc tin tức về nữ quyền, về việc phụ nữ hiện đại phải ra có công việc riêng, không phụ thuộc vào chồng. Để rồi từ một cuộc sống rất hạnh phúc, họ tự thấy bản thân có vấn đề và tìm đến các sản phẩm self-help. Một lý do nữa là từ việc so sánh với các bạn đồng trang lứa hay việc tự ti về bản thân cũng dễ đẩy người ta đến những sản phẩm self-help để nhằm thỏa lấp đi nỗi sợ mình thua kém người khác.

Vậy ta phải làm gì?

Sau khi nhận biết rằng mình bị ảo tưởng về sự tiến bộ, ta hãy tự đặt câu hỏi rằng điều gì khiến mình khó chịu, không hạnh phúc trong cuộc sống hiện tại. Hãy thành thật và chú tâm vào giải quyết những vấn đề cá nhân mình đang gặp phải thay vì nói chung chung rằng bản thân phải tốt lên hằng ngày.
Chính vì việc học hỏi xuất phát từ nhu cầu muốn khắc phục nhược điểm mình có hiện tại, ta dễ có cơ hội để áp dụng vào chính cuộc sống thay vì xem và vứt kiến thức ở đó. Nhiều bạn đọc một quyển sách, hay học một khóa học chỉ vì lý do sau này kiểu gì cũng cần? Xin đừng như thế mà hãy tập trung vào hiện tại, vào cái có thể áp dụng ngay.
Và điều tôi mong muốn nhắn gửi đó chính hãy cụ thể càng tốt, càng đặt ra những mục tiêu dù nhỏ nhưng phải rõ ràng, cụ thể. Ta biết chắc rằng đọc quyển sách về làm giàu chung chung thì chẳng có hiệu quả gì. Nhưng tìm hiểu cụ thể về các chiến lược tiêu dùng, đầu tư sẽ vô cùng hiệu quả. Hãy cắt nhỏ những vấn đề chung thành vấn đề càng cụ thể càng tốt. Thay vì hỏi tập thế nào để có 6 múi thì hay xem những video về cấu tạo cơ bụng, các động tác hay phương pháp ăn uống, nghỉ ngơi.