“Cả một đời rất dài… chọn sai người là dày vò. Một đời rất ngắn… chọn đúng người, một đời vẫn không đủ.”
Pride and Prejudice là một trong những cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất của văn học Anh. Hôm nay mình muốn bàn một chút về góc nhìn hôn nhân gia đình trong truyện.
Cuốn sách xoay quanh tình yêu, hôn nhân và địa vị ở nước Anh thế kỷ 19 - thời mà phụ nữ không được đến trường, không có cơ hội làm việc, không được quyền thừa kế tài sản. Nếu gia đình không đủ giàu có, thì một “tấm chồng tốt”, có gia sản và địa vị gần như là con đường ổn định nhất cho tương lai của nhiều cô gái.
Trong truyện có khoảng 6 cuộc hôn nhân tiêu biểu, mà nghĩ kỹ thì đến giờ vẫn còn đáng để suy ngẫm.
1.     Ông bà Bennet (cha mẹ Elizabeth, tầng lớp trung lưu) Vì sự trẻ trung và hoạt bát của bà Bennet, ông Bennet đã cưới bà. Nhưng sau hôn nhân, ông mới nhận ra đằng sau vẻ ngoài ấy là sự thiển cận, thiếu hiểu biết và không biết quán xuyến gia đình. Từ đó, ông dần chán nản, né tránh trò chuyện với vợ và thường trốn vào phòng sách mỗi khi có thể.
Một cuộc hôn nhân bắt đầu bằng cảm xúc và sức hút bề ngoài, nhưng lại thiếu sự đồng điệu trong tư duy và tính cách.
2.     Charlotte và Collins (bạn thân và anh họ của Elizabeth) Sau khi ngỏ ý với Jane - cô chị cả xinh đẹp, dịu dàng, nhưng biết không còn cơ hội, Collins nhanh chóng chuyển sang Elizabeth, cũng xinh đẹp, thông minh, sắc sảo và hoạt bát. Mục tiêu của Collins khá rõ ràng: tìm một người vợ “đúng chuẩn”, biết vun vén và phù hợp với vị trí của mình.
Bị Elizabeth từ chối, chỉ vài ngày sau anh lập tức cầu hôn Charlotte - bạn thân của Elizabeth và nhanh chóng chốt hôn sự.
Charlotte hiểu rất rõ Collins là kiểu người thích khoe mẽ, xu nịnh và lấy lòng người có quyền thế. Dù khôn ngoan nhưng không có nhan sắc nổi bật, không nhiều của cải, tuổi cũng không còn trẻ, lại sợ trở thành gánh nặng cho gia đình, cô đồng ý.
Nghe hơi thực dụng, nhưng ở một khía cạnh nào đó, đây vẫn là một cuộc hôn nhân “ổn” với Charlotte: cô có mái nhà, sự ổn định và một vị trí an toàn trong xã hội. Tuy vậy, sự chênh lệch trong suy nghĩ và tính cách cũng cho thấy cuộc sống vợ chồng của họ khó mà vui vẻ thật sự.
3.     Wickham và Lydia Wickham ăn chơi, nợ nần khắp nơi, nhưng nhờ vẻ ngoài lịch lãm, đẹp trai và khéo ăn nói nên luôn tìm cách tiếp cận những cô gái có của hồi môn.
Còn Lydia - em út nhà Bennet, được mẹ nuông chiều từ nhỏ nên sống khá bốc đồng, hời hợt và thích được chú ý. Cô bỏ nhà đi theo Wickham vì mê vẻ ngoài lãng tử của anh ta. Trong khi đó, Wickham thực ra không yêu Lydia, cũng chẳng có ý định cưới cô; anh chỉ muốn một cuộc vui và một người đồng hành tạm thời.
Cuộc hôn nhân này chỉ thành nhờ sự dàn xếp và hỗ trợ tài chính của Darcy cùng nhà Gardiner. Nhưng điều đáng nói là Lydia dường như vẫn không nhận thức được vấn đề, vẫn vô tư sống dựa vào sự giúp đỡ của gia đình và người thân. Nhưng chắc chắn trong tương lai, cô phải hứng chịu hệ quả từ hành động nông nổi đó của mình.
4.     Jane và Bingley Jane được xem là người đẹp nhất nhà Bennet: dịu dàng, học thức, cởi mở và luôn nhìn mọi người theo hướng tốt đẹp - đôi khi tốt đẹp đến mức hơi ngây thơ.
Bingley thì lịch thiệp, tử tế, dễ mến và giàu có. Nhưng anh lại khá thiếu quyết đoán, dễ bị ảnh hưởng bởi ý kiến người xung quanh. Vì nghe lời Darcy và các chị em mình, anh từng rời xa Jane vì nghĩ cô không yêu mình.
Trong khi đó, Jane vốn kín đáo nên gần như không thể hiện cảm xúc với ai ngoài Elizabeth.
May là cuối cùng họ vẫn đến được với nhau.
Jane quá dễ tin vào điều tốt đẹp ở người khác, còn Bingley lại quá dễ nghe theo ý kiến xung quanh. Hai người hiền lành như vậy, sau này hẳn cũng sẽ có những rắc rối rất riêng.
5.     Vợ chồng Gardiner (cậu mợ của Elizabeth) Truyện không nói quá nhiều về họ ngoài việc ông Gardiner là một thương nhân thành đạt và bà Gardiner là một người phụ nữ tinh tế.
Nhưng qua cách Jane Austen xây dựng nhân vật, có thể thấy đây là một cặp đôi rất hòa hợp và tử tế. Cả hai đều nhã nhặn, hiểu biết, cư xử chừng mực và thật lòng quan tâm đến con cháu.
Đây có lẽ là kiểu hôn nhân “êm” nhất truyện: không quá kịch tính, nhưng bền vững nhờ sự tương đồng trong tính cách và cách sống.
6.     Elizabeth và Darcy Và đây là cặp đôi chính😊 Elizabeth cũng có những phẩm chất tốt đẹp như Jane, nhưng thực tế hơn, sắc sảo hơn và có phần tinh nghịch, vui vẻ. Cô thông minh, tự trọng và khá kiêu hãnh về trí tuệ của mình, dù đôi lúc cũng xấu hổ vì cách cư xử thiếu tinh tế của gia đình.
Darcy thì thông minh, giàu có, xuất thân danh giá nhưng lạnh lùng và kiêu ngạo. Chính sự kiêu hãnh ấy khiến anh ban đầu trở nên khó gần và kém thiện cảm.
Darcy dần bị Elizabeth thu hút khi hiểu hơn về con người cô. Anh yêu cô đến mức không ngăn được bản thân nghĩ về cô nữa và thực hiện màn tỏ tình “đi vào lòng đất” thật sự =))). Kiểu vừa tỏ tình vừa thành thật nói luôn rằng gia đình cô không tương xứng với địa vị của anh, nhưng anh vẫn bất chấp để yêu cô. Và tất nhiên Elizabeth từ chối thẳng.
Vì những hiểu lầm trước đó, trong mắt Elizabeth, Darcy là một người cao ngạo và ích kỷ; vừa góp phần chia rẽ Jane và Bingley, vừa đối xử bất công với Wickham. Quan trọng hơn, cô hiểu rõ mình không thể bước vào một cuộc hôn nhân không có tình yêu.
Sau này, khi sự thật dần được làm rõ - qua lời giải thích của Darcy và cả những gì Elizabeth tự kiểm chứng, cô mới hiểu hơn về con người anh: không hoàn hảo, không khéo thể hiện cảm xúc, nhưng tử tế, có trách nhiệm và rất chân thành. Từ chỗ định kiến và khó chịu, Elizabeth dần chuyển sang ngưỡng mộ, tôn trọng rồi yêu anh lúc nào không hay.
Những đoạn giằng xé nội tâm, những trăn trở giữa tình cảm, danh dự và địa vị xã hội, hay màn tỏ tình vừa sến vừa cảm động... thì mọi người nên tự đọc truyện để cảm nhận trọn vẹn hơn nhé.
………….
Túm váy lại, bỏ qua chuyện bối cảnh xã hội đã khác hiện đại rất nhiều, thì những bài học về hôn nhân, gia đình và tình yêu trong truyện đến giờ vẫn còn rất thực tế.
Con người thay đổi theo thời gian, trải nghiệm cũng khiến tính cách đổi khác, nên không ai dám chắc lựa chọn hôm nay sẽ đúng mãi về sau. Nhưng ít nhất, sự tương đồng trong giá trị sống, cách suy nghĩ và bản chất tính cách vẫn là nền tảng để một mối quan hệ đi đường dài, cùng nhau trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình.
“Cả một đời rất dài… chọn sai người là dày vò. Một đời rất ngắn… chọn đúng người, một đời vẫn không đủ.”