Phải chăng đỉnh cao của "Phát triển bản thân" chính là việc "Lập gia đình"?

"Phát triển bản thân" hay "Self-improvement" là một trong những cụm từ được thế hệ trẻ ngày nay ưa thích tìm kiếm, nghiên cứu cũng như dành phần lớn thời gian để thực hành. Vậy có bao giờ các bạn suy nghĩ việc "Kết hôn", hay "Lập gia đình" cũng là tiền đề cho mọi sự "Self-improvement"? Dưới đây là suy nghĩ đồng thời là chiêm nghiệm của chính bản thân mình khi đã vượt qua 1 trong những cột mốc "phát triển" quan trọng nhất trong cuộc đời.

Theo như mình học được, cốt tủy của việc "Lập gia đình" chính là việc bạn đã hoàn toàn nhận trách nhiệm của một người trưởng thành thực thụ (trên mọi phương diện), rằng việc bản thân mình đã sẵn sàng bảo vệ, chăm lo, và nâng đỡ những thành viên trong gia đình nhỏ bao gồm vợ hoặc chồng và con của bạn. Việc này vô hình chung sẽ mang đến cho bạn những thử thách mới, những vấn đề phát sinh trước giờ chưa hề có, mà không ai khác chính bạn phải là người giải quyết và cho giải pháp ngay tức khắc.

Trong thời đại "Kinh tế thị trường" hiện nay, tính cạnh tranh trong công việc tăng cao hơn bao giờ hết. Chúng ta có thể tìm thấy không ít những bài báo nói về tình trạng không có việc làm sau khi sinh viên tốt nghiệp đại học và cao đẳng. Cũng không thiếu những số liệu thống kê chỉ ra rằng sinh viên tốt nghiệp sẽ làm việc trái ngành. Vài năm trở lại gần đây, đại dịch Covid-19 còn thay đổi hoàn toàn hệ thống làm việc cũng như tuyển dụng không chỉ ở Việt Nam, mà cả những nước tiên tiến trên thế giới. Mọi việc đang xoay chuyển với một tốc độ chóng mặt, còn nhanh hơn cả thái độ của "người yêu cũ" của bạn nữa kìa. Ngoài sự cạnh tranh giữa người với người, thì ở chính thời đại công nghệ tiền 5.0, chúng ta còn phải cạnh tranh với cả AI. Công việc mỗi lúc đòi hỏi kĩ năng chuyên môn cao hơn, AI thì thông minh hơn mỗi giây, mỗi phút, vậy còn chỗ đứng nào cho những cá nhân lười biếng, hoặc an phận có một công việc chỉ kiếm được đủ tiền để sống qua ngày?

Đặt trường hợp là một người đàn ông, tức "trụ cột tài chính" trong gia đình, nếu trước giờ bạn đi làm, thu nhập dù nhiều hay ít, bạn có thể chỉ cần lo cho một nhân khẩu, là chính bạn mà thôi. Thì nay, khi có gia đình, nhân khẩu giờ không chỉ là một, mà còn là ba người (con số tối thiểu). Nghĩa là nếu công việc hiện tại không có tiến triển, tài chính hàng tháng dậm chân tại chỗ thì chỉ cần một câu than thở của vợ rằng: "Anh ơi, tháng này con mình hết sữa rồi" là bạn sẽ tự khắc áp chế bản thân vào trạng thái kiếm tiền như điên ngay thôi. Các bạn sẽ nghĩ là: "À, một hộp sữa thôi mà, có gì mà làm quá lên như vậy? Chả nhẽ sữa mà cũng tốn tiền vậy ư?" Vậy xin thưa, còn tiền nhà và tiền phí sinh hoạt hàng tháng, ai sẽ lo đây? Ấy là chưa kể thêm đủ những thứ phát sinh như tiền chi tiêu cho bản thân như shopee, tiktok shop, đi ăn hàng, du lịch, quà tặng các dịp lễ trong năm,... Nếu mà bạn nghĩ rằng những thứ tiền trên, mình bỏ đi cũng không sao, vẫn sống khỏe. Vậy còn tiền chữa bệnh? Đâu thể nói rằng 365 ngày trong năm thì cả 365 ngày khỏe mạnh, không ốm đau, không bệnh tật. Nếu như bạn chưa kết hôn, và bạn đang có một công việc ổn định với mức thu nhập khá, thì bạn có "dễ thở" hơn khi lập gia đình không? Câu trả lời là "cũng không dễ đến thế đâu". Vì theo định luật "Parkinson":

Nghĩa là dù bạn có kiếm được nhiều tiền như thế nào đi chăng nữa lúc còn độc thân, thì khi bạn có gia đình riêng rồi, bạn cũng sẽ lấp đầy những danh mục cần phải chi tiêu cho đến khi chạm đủ ngưỡng của cái ví của bạn mà thôi!

Vậy còn động lực to lớn nào hơn cho việc "phát triển bản thân" trong công việc khi mà thành quả đạt được là gia đình bạn được ấm no, hạnh phúc chứ. Chả phải các cụ nhà mình có câu "Thời thế tạo anh hùng" đó thôi.

Có một câu chuyện mình muốn kể, đó là "Cái cây, chàng trai và người cha già"

Dù chỉ là câu chuyện ngụ ngôn cho trẻ con, nhưng nó vẫn hàm chứa những ý nghĩa để dạy cho mỗi cá nhân đã trưởng thành như chúng ta. Chắc hẳn trong mỗi chúng ta khi còn bé, đều mong muốn được ốm đúng không nào? Ốm nghĩa là sẽ được ở nhà nằm xem ti-vi, chơi điện thoại, đọc sách, đọc chuyện mà không cần phải lo lắng đến chuyện học hành, bài vở, quả nhiên là rất tuyệt vời đấy. Nhưng khi đến độ tuổi lao động để kiếm tiền, chúng ta mới dần nhận ra rằng "ốm" không tuyệt vời như hồi còn bé nữa. Lúc đó ta sẽ phải nghỉ làm, đồng nghĩa với việc không có lương trong những ngày nghỉ. Còn phải mất tiền khám bệnh, rồi là thuốc thang, đã không kiếm được tiền mà còn phải bỏ ra thêm một khoản mà bắt buộc phải chi tiêu, vậy thì quả thực "ốm" là một thảm họa. Chưa kể đến việc phải có người chăm sóc thì mới mau khỏe mạnh được, mà làm gì có ai khác ngoài vợ hoặc chồng của bạn đâu chứ, dẫn đến việc một người ốm mà 2 người “dậm chân tại chỗ”. Mà lúc này cũng không nhờ vả được ai, chả nhẽ lại gọi điện cho "người tóc bạc" đến chăm cho "người tóc xanh" hay sao. Nói một cách thẳng thắn, việc giữ gìn hay "phát triển" sức khỏe cá nhân sẽ là một trách nhiệm ưu tiên hàng đầu để bạn lưu tâm khi đã có gia đình rồi. Các bạn hãy nhớ lại hồi mình còn đang đi học, có phải cha mẹ mình rất ít khi ốm mà phải nằm nhà dưỡng bệnh không? Tất nhiên không phải là "các cụ" nhà mình là siêu nhân đâu, mà là do nếu không có trách nhiệm giữ gìn sức khỏe, thì chính bạn cũng sẽ không có tiền để ăn, học cho bằng bạn, bằng bè đâu.

Vẫn là câu chuyện trước khi kết hôn, bạn có thể sinh hoạt tùy hứng như làm việc thâu đêm, rồi sáng mang đôi mắt thâm quầng như gấu trúc đến công ty, xong chiều về nhà là bạn có thể ngủ bù một giấc thật sâu rồi sẽ khỏe mạnh lại ngay, và bạn có thể lặp đi lặp lại việc này 24/7 cũng không ảnh hưởng đến sức khỏe ngay tức thì. Nhưng khi đã có gia đình, đồng nghĩa với việc ngoài là 1 người nhân viên ưu tú, luôn hoàn thành xuất sắc mọi công việc, bạn còn phải trở thành một người chồng tốt, một người vợ đảm, là ông bố và bà mẹ biết dành thời gian cho gia đình và con cái. Với nhịp độ làm việc cường độ cao khi ở cơ quan, chưa tính đến chuyện tăng ca, mà về nhà phải đảm đương thêm trách nhiệm của làm cha, làm mẹ trong gia đình nữa thì "sức khỏe tốt" sẽ là điều xa xỉ mà bạn sẽ rất khó để có, nếu như không biết cách cải thiện. Bạn sẽ phải bớt chút thời gian lướt điện thoại mỗi đêm để có được chất lượng ngủ tốt hơn; chuyện ăn uống sẽ phải là 3 bữa mỗi ngày và thực sự đầy đủ dinh dưỡng; hay việc tập luyện thể thao tối thiểu 2 lần trong tuần để cơ thể luôn nhiều sinh lực và thật dẻo dai. Tất nhiên có hàng tỉ video trên Youtube hay vô vàn quyển sách "Self-help" có thể giúp bạn chi tiết hơn là mình nêu trên, nhưng ý của mình là nếu bạn không "phát triển" cơ thể khỏe mạnh, thì bạn chỉ có nằm mơ mới nghĩ được rằng mình lo được cho sức khỏe của vợ/chồng và con cái trên cả một chặng đường dài phía trước.

Tất nhiên, câu trên đa phần mọi người sẽ nghĩ tiêu cực, rằng là đi lấy chồng còn bị cả bà cô soi xét và để ý, muốn làm vừa lòng chồng còn phải vừa lòng cả bà cô của chồng. Nhưng nếu nhìn rộng hơn, các bạn có thể thấy rằng việc lập gia đình không chỉ là mối quan hệ về vợ-chồng, mà còn là mối quan hệ của bên nội-ngoại nữa. Khi kết hôn, ngoài những mối quan hệ sẵn có, bạn sẽ "kết nạp" thêm một danh sách dài những người họ hàng ruột thịt của đằng nội hoặc đằng ngoại. Dù bạn là người "hướng nội" (Introvert) hay là người "hướng ngoại" (Extrovert), bạn vẫn sẽ phải học cách "phát triển" mối quan hệ mới một cách tinh tế nhất, nếu như không muốn rơi và tầm ngắm của các "bà cô" khó tính. Thiết nghĩ các bạn mới cưới mà chưa biết làm gì để học cách thích nghi với những mối quan hệ mới này, thì quyển sách "Đắc Nhân Tâm" nên là quyển sách gối đầu giường của các bạn, và mình khuyên các bạn nên bắt đầu đọc luôn từ đêm tân hôn đó! Một khi bạn đã có thể đối nhân xử thế khéo léo trong gia đình nội- ngoại rồi, thì mình cam đoan với bạn rằng khả năng ngoại giao của bạn với những mối quan hệ ngoài xã hội sẽ dễ dàng rất, rất nhiều. Không tin mình ư, bạn có thể đối chứng với cha mẹ của mình để xác nhận lại những điều mình chia sẻ nhé!

Hãy đừng để những khó khăn hay lo lắng trong việc "Lập gia đình" mà cản trở mỗi bước chân giúp bạn trở thành phiên bản tốt hơn trong tương lai. Mỗi người chúng ta đều có một con đường, một hành trình riêng, và không ai muốn là kẻ bị bỏ lại phía sau cả. Nhưng trước khi bước chân vào con đường của "người trưởng thành thực thụ", bạn hãy sẵn sàng mang một tâm trí thật mở, vì có lẽ đây sẽ là chương sử mới trong sự học để "phát triển bản thân" lên một cấp độ cao nhất đó.

Trên đây là những điều mà bản thân chính mình đã được chiêm nghiệm về góc nhìn mới trong câu chuyện "Lập gia đình" và "phát triển bản thân". Nếu các bạn là người đã mở khóa được hết tất cả các kĩ năng về "Self-improvement" mà chưa kết hôn, thì còn chần chừ gì nữa mà không tiến tới để còn học và phát triển bản thân tiếp thôi!