Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối là tiểu thuyết nhà văn người Pháp – Patrick Modiano. Đêm qua, tôi lại ra ngoài và cà phê một mình đọc lại cuốn tiểu thuyết này.
Trang đầu của Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối
Ở lưng chừng cuộc đời thực sống, quanh ta phủ xuống một tấm màn u sầu tăm tối, nó được diễn tả bằng bao lời lẽ nhạo báng và buồn thiu, ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối. (Guy Debord).
Đây là trang đầu tiên của tiểu thuyết “Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối” của nhà văn Patrick Modiano. Tác giả đã lấy những lời cuối trong một câu nói của một triết gia để làm tựa đề cho cuốn tiểu thuyết của ông. Những lời trên đã diễn tả tâm trạng và số phận của Louki – nữ nhân vật chính trong tiểu thuyết này.
Mỗi khi đến quán cà phê nào, tôi đều nhớ đến cuốn tiểu thuyết này của Patrick Modiano. Tôi đã đọc đi đọc lại cuốn tiểu thuyêt này nhiều lần. Tôi chẳng còn trẻ hay lạc lối như nhân vật Louki và các nhân vật khác trong tiểu thuyết. Nhưng tôi giống Louki, đã nhiều lần ra đường vào ban đêm để đến một quán cà phê nào đó như tối hôm qua.
Ở một nơi xa lạ, không quen biết ai, tôi cùng cốc đen đá không đường như nhân vật Louki cặm cụi đọc sách và không quan tâm đến ai. Đây là một cách giảm stress và cân bằng tâm trí tốt nhất của tôi mỗi khi cuộc đời phủ đám mây đen u tối.
Cuộc sống không giống cuộc đời. Để duy trì cuộc sống, ta chỉ cần thức ăn và nước uống. Nhưng trong cuộc đời, ta bị ràng buộc những trách nhiệm, nghĩa vụ, mối quan hệ….cùng những việc khác mà ta không thể chối từ.
Nếu cuộc đời hanh thông, những nghĩa vụ và trách nhiệm kia cũng dễ dàng. Nhưng không phải ai cũng may mắn khi đời luôn đẹp như tranh vẽ hay đúng như định của cá nhân đó. Nhiều người với đường đời, có quá nhiều ổ gà, nhiều dốc cao thăm thẳm, chướng ngại vật giăng đầy khắp lối. Nên có những thời điểm, họ không đủ sức đi tiếp. Họ phải tạm nghỉ mệt và có thể thiếp đi chốc lát. Đến khi tỉnh dậy, họ lại vác ba lô chất đầy : trách nhiệm, nghĩa vụ, lời hứa hẹn, hoài bảo, lợi ích, sự kỳ vọng.....để tiếp tục bước trên đường đời.
Nhưng sức người có hạn, tâm trí bị bào mòn quá sâu, hơi thở mệt nhọc nên họ bắt buộc phải bỏ bớt những thứ chất đầy trong “ba lô” kia, để đội chân thanh thoát và hơi thở nhẹ nhàng hơn như Louki đã quyết định rũ bỏ tất cả và sinh mạng. Nhưng quyết định bỏ gì ra khỏi ba lô, đôi khi họ không chủ động quyết định và phụ thuộc vào tâm trạng lúc đó như thế nào. Ai biết cuộc sống ngày sau ra sao, tương lai luôn bất định chẳng thể đoán được. Louki trong tiểu thuyết này với cuộc đời được phơi bày qua những thông tin của một thám tử có tên là Caisley. Đó là cuộc đời của một người với tuổi thơ bất ổn, hôn nhân thất bại, khát khao được sống thật nhưng luôn bị cuốn vào vòng xoáy hư vô, cuối cùng tìm đến cái chết.
Đời tôi, thì chẳng ai khám phá được và chẳng ai bước vào nếu tôi không cho phép. Nói như Holden Caulfield trong tiểu thuyết “Bắt trẻ đồng xanh” của nhà văn J. D. Salinger
“Nếu bạn thực tình muốn nghe câu chuyện tôi sắp kể, hẳn bạn sẽ muốn biết tôi sinh ra ở đâu, tuổi nhỏ thơ dại của tôi diễn ra thế nào… Tóm lại, là toàn bộ cái mớ lai lịch vớ vẩn kiểu như của David Coperfield, đúng thế không? Nhưng nói thực, tôi chẳng thích bới những thứ ấy ra.”
Tôi đã ngồi đây, cho đến khi quán cà phê đóng cửa vào lúc 12h đêm. Đường phố Sài Gòn về đêm không còn nóng nực và ngột ngạt. Từng cơn gió mát mơn man và xoa dịu khuôn mặt nhăn nheo của tôi. Một ngày đã hết, một ngày mới đã bắt đầu. Tôi trở về nhà mặc chiếc áo trách nhiệm và nghĩa vụ của một người trưởng thành và không trốn chạy như Louki trong tiểu thuyết “Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối”.
Càng lớn tuổi, cuộc sống của bạn lại càng nhiều trách nhiệm và nghĩa vụ, cái ba lo bạn mang ngày càng nhiều thứ. Tôi vẫn hy vọng bạn và tôi đủ sức lực và sáng suốt để gánh vác. Nhưng nếu một ngày bạn đã mệt mỏi, hạy cứ bỏ ra một vài món nếu những thứ đó làm bạn không vui cũng như mệt mỏi. Đừng hành động như Louki trong tiểu thuyết, vì cuộc đời vẫn còn đẹp lắm. ------------ Triệu Dương
Tản văn