Những món bảo vật của hoàng gia Nhật Bản

Ngày 22/11/2019, toàn dân Nhật Bản chứng kiến thời khắc chuyển giao niên đại khi Nhật Hoàng Akihito thoái vị và truyền lại ngôi báu cho thái tử Naruhito. Niên đại Bình Thành (Heisei) chính thức kết thúc và kèm theo đó là sự khởi đầu của niên đại Lệnh Hòa (Reiwa). Trong buổi đăng quang của thái tử, chúng ta có thể thấy những món đồ được bọc kín được dâng lên trước vị vua mới. Ẩn trong dó là 3 món báu vật thiêng liêng của hoàng gia Nhật Bản. Đây không phải lần duy nhất những món bảo vật này xuất hiện, chúng luôn được truyền lại mỗi khi một vị Nhật Hoàng mới đăng cơ. 

Ba món bảo vật hoàng gia bao gồm thanh kiếm “Kusanagi no Tsurugi”, chiếc gương “Yata no Kagami” và viên bảo ngọc “Yasakani no Magatama”. Chúng biểu trưng cho 3 đức tính cần có của con người, với thanh kiếm là biểu trưng của lòng dũng cảm, chiếc gương là trí tuệ, còn viên ngọc là sự nhân từ. Không ai biết người làm ra những món bảo vật này là ai, hay xuất xứ thực sự của chúng như thế nào. Tất cả câu chuyện của chúng hiện giờ chỉ có những truyền thuyết của đạo Shinto được truyền miệng từ thế hệ này tới thế hệ khác. 

Vị thần sáng tạo Izanagi-no-Mikoto cưới chị gái của mình là vị thần Izanami-no-Mikoto sinh ra 3 người con, được gọi là “ba đứa trẻ thần thánh”, gồm thần mặt trời Amaterasu, thần mặt trăng Tsukuyomi và vị thần bão tố Susanoo. Theo như “Kojiki”, cả 3 đứa trẻ ra đời sau khi Izanagi tắm mình trên một dòng sông để thanh tẩy bản thân sau khi xuống địa phủ Yomi để cứu vợ mình nhưng thất bại. Sau đó, Izanagi chỉ định Amaterasu cai quản Takamagahara, tạm hiểu là Thiên Đàng, Tsukuyomi cai quản màn đêm, còn Susanoo cai quản biển khơi. Nhưng Susanoo, vì thương tiếc mẹ mình mà không ngừng khóc và hú cho tới khi râu mọc dài ra, khiến núi thì khô héo còn sông thì cạn nước. Bởi vậy mà Izanagi trở nên giận giữ với đứa con ngỗ ngược, từ đó mà trục xuất Susanoo.

Trước khi Susanoo rời đi, ông đến Takamagahara để nói lời từ biệt với chị gái Amaterasu. Nhưng ông đi tới đâu, trời đất rung chuyển tới đó. Amaterasu cảm thấy nghi ngờ về mục đích của Susanoo, nên đã giả trang thành nam và mặc giáp để gặp đứa em trai. Buồn lòng vì sự nghi ngờ của chị gái, Susanoo sau đó đã mong muốn có một nghi thức “Ukehi” để bày tỏ sự chân thành của mình. Trong nghi lễ này, cả 2 vị thần phải nhai rồi nhả vật phẩm mà người còn lại mang theo. Amaterasu lấy thanh kiếm “totsuka no tsurugi” của Susanoo, nhai nó và nhả ra 3 vị nữ thần. Susanoo thì lấy chiếc vòng cổ magatama mà Amaterasu đang đeo, nhai nó rồi nhả ra 5 vị nam thần. Từ đó mà Susanoo tuyên bố chiến thắng cuộc đấu, sau đó trả đũa Amaterasu vì đã dám nghi ngờ thiện ý của mình bằng cách phá nát cánh đồng của chị gái, phóng uế lên trong cung điện, lột da con ngựa thần Ame-no-fuchioka, sau đó ném bộ da thần vào khung dệt của Amaterasu gây nên cái chết của một trong những thiếu nữ dệt vải. Quá bất bình với hành động của Susanoo, Amaterasu dỗi và tự nhốt mình ở trong hang động Ama-no-Iwato. Còn Susanoo thì bị quẳng ra khỏi Takamagahara. Thiếu đi Amaterasu, trời đất rơi vào bóng tối bao trùm. 

Để dụ Amaterasu ra khỏi hang, nữ thần Ame-no-Uzume-no-Mikoto đã nhờ thần Ishikoridome rèn ra “Yata no Kagami”, rồi treo chiếc gương và viên bảo thạch “Yasakani no Magatama” lên một cái cây Sakaki trước cửa hang. Bởi vậy mà Amaterasu đã nhìn thấy hình ảnh phản chiếu của chính mình, sau đó hoảng loạn và khiến cho các vị thần có thời gian để trích xuất ánh sáng từ cô để trao trả lại cho thế gian. 

Thanh kiếm “Kusanagi no Tsurugi” thì lại là cả một câu chuyện khác. Trong một lần, Susanoo gặp được một gia đình là thần cai quản của một vùng đất, được dẫn đầu bởi Ashinazuchi. Anh này kể cho Susanoo về việc gia đình bị một con mãng xà 8 đầu Yamata no Orochi đe doạ. Con rắn đã ăn thịt mất 7 trên 8 đứa con gái của gia đình, và nó đang săn lùng đứa cuối cùng, có tên là Kushinada-hime. Ashinazuchi cầu xin sự giúp đỡ của Susanoo, nhưng đổi lại, Kushinada-hime phải trở thành vợ của Susanoo. Vị thần đồng ý, và bắt đầu lên kế hoạch đánh bại con quái vật. Susanoo yêu cầu chuẩn bị 8 vại rượu Sake đặt phía sau 8 cái cổng sắt để đánh lạc hướng Yamata no Orochi. Trước khi vào trận chiến, Susanoo còn hoá hình cho Kushinada-hime trở thành một chiếc lược để thần mang theo. Kế hoạch thành công, những cái đầu của con rắn theo các vại Sake mà chui qua cổng, tạo cơ hội cho Susanoo chặt từng cái một. Sau đó, Susanoo cắt từng cái đuôi của con rắn, đến cái đuôi thứ 4 thì phát hiện ra bên trong có một thanh kiếm và đặt tên nó là “Ame-no-Murakumo-no-Tsurugi”. Sau này, để tạ lỗi với Amaterasu sau những gì mình đã làm, Susanoo đã dâng thanh kiếm này lên cho chị gái mình. 

Hàng thế hệ sau, trong thời kì của Nhật Hoàng thứ 12 Keiko, thanh kiếm được trao cho vị anh hùng Yamato Takeru bởi dì của mình, Yamatohime-no-mikoto, một tu nữ tại đền Ise. Thanh kiếm phát huy tác dụng khi giúp Yamato Takeru thoát chết trong một lần bị mắc bẫy kẻ địch. Trong một lần, anh bị lùa vào một vùng cỏ khô, lãnh chúa phe đối địch đã ra lệnh bắn tên lửa nhắm thiêu cháy vị anh hùng, thậm chí giết ngựa của anh từ trước để triệt đường chạy trốn. Nhưng nhờ vào thanh kiếm mà Yamato Takeru có thể cắt được hết cỏ, nhưng một cách tình cờ, anh phát hiện ra thanh kiếm có thể điều khiển được sức gió và sử dụng một thanh kiếm khác có thể điều khiển lửa, khiến lửa cháy to hơn và bén sang hướng của quân địch. Thanh kiếm sau đó thanh kiếm được đổi tên thành “Kusanagi no Tsurugi”, tạm dịch là “kiếm cắt cỏ”. Sau này Yamato Takeru vẫn mất mạng trong cuộc chiến với một con quái vật, chỉ vì anh không nghe lời vợ mình mang theo thanh kiếm thần để lâm trận.

Quay lại với truyền thuyết về 3 món bảo vật, chúng được truyền lại cho Ninigi-no-Mikoto, cháu trai của thần Amaterasu, vị thần được coi là tổ tiên của dòng dõi hoàng tộc. Các món bảo vật được thần mang xuống hạ giới khi Ninigi tuân theo ý chỉ của Amaterasu xuống cai quản vùng đất là Nhật Bản ngày nay, sau đó được truyền xuống Jimmu - hoàng đế Nhật Bản đầu tiên. Cũng bởi vậy mà Jimmu và các hậu duệ về sau được coi là con cháu của thần, từ đó mà có cơ sở để các Nhật Hoàng đời sau tự xưng mình là “Thiên Tử” cho đến đời của vua Hirohito. 

Sau cuộc chiến Genpei năm 1185, hoàng đế Antoku khi đó mới 6 tuổi và các bảo vật được nằm dưới sự kiểm soát của gia tộc Taira. Nhưng sau đó, gia tộc này bị đánh bại bởi gia tộc đối địch Minamoto. Bà nội của hoàng đế khi đó đã tự gieo mình cùng cháu trai, thanh kiếm Kusanagi và viên ngọc Yasakani xuống biển để tránh bị bắt giữ. Chiếc gương Yata no Kagami được bảo toàn, nhưng theo như sử sách ghi lại, một quân lính của nhà Minamoto đã cố mở hộp đựng chiếc gương đã bị ánh sáng hắt ra làm cho mù mắt. Viên bảo thạch thì được tìm lại bởi các thợ lặn. Còn thanh kiếm Kusanagi đã thất lạc. Tới nay, chưa ai biết được tung tích của thanh kiếm thực sự đã ở đâu. Thanh kiếm còn tồn tại cũng mang theo nhiều giả thuyết xung quanh nó. Có nguồn nói rằng đó là một bản sao được rèn lại không lâu ngay khi thanh kiếm gốc bị mất, có nguồn lại nói rằng đó chính là thanh kiếm thực sự, còn có người lại bảo rằng thanh kiếm bằng một sức mạnh siêu nhiên nào đó mà trở lại với đất liền. Nhưng dù thế nào đi chăng nữa, các món bảo vật hoàng gia vẫn có tầm quan trọng nhất định đối với hoàng tộc Nhật Bản. Minh chứng là trong thời kì thế chiến thứ 2, hoàng đế Hirohito đã ra lệnh cho Koichi Kido, người nắm giữ và quản lý con dấu hoàng gia, là “hãy bảo vệ các món bảo vật bằng mọi giá”. 

Từ năm 690, việc trao các món bảo vật tới Hoàng Đế bởi các tu sĩ trong buổi lễ đăng cơ đã trở thành một thông lệ. Buổi lễ này không được tổ chức công khai, và các món bảo vật đó chỉ được nhìn thấy bởi vị hoàng đế và các tu sĩ tham gia. 

Vị trí thực sự hiện tại của các món bảo vật ấy được giữ bí mật và không được công khai. Dù vậy, người dân Nhật vẫn mặc định rằng thanh kiếm hiện đang nằm ở đền Atsuta thuộc Nagoya, viên ngọc nằm ở cung điện hoàng gia tại Tokyo, và chiếc gương thì được đặt tại đền lớn Ise thuộc tỉnh Mie. 

Kể từ sau thế chiến thứ 2 đã có 2 lần lên ngôi của Nhật Hoàng Akihito năm 1989 và Naruhito năm 2019. Trong những lần đó, các món bảo vật luôn được bọc kín trong các mảnh vải hoặc đặt trong hộp. Mikael Adolphson, giáo sư tại đại học Cambridge nhận xét rằng việc giữ bí mật các món bảo vật đó là để thêm sự kì bí và quyền uy cho chúng. Đồng thời nhấn mạnh truyền thống bảo vệ biểu tượng tôn giáo của đạo Shinto. Đã có luật không cho phép nghiên cứu lịch sử của các món bảo vật để loại trừ nguy cơ giảm độ thần thánh của chúng. 

Các học giả coi các món bảo vật là biểu tượng để thể hiện quyền uy của hoàng tộc, đồng thời giúp Nhật Hoàng kết nối và tạo dựng sự đoàn kết với các dân tộc trong quốc gia, không phân biệt đối xử với bất cứ nhóm nào. 

Cụm từ “ba bảo vật linh thiêng” đã được sử dụng để đại diện cho hình ảnh phát triển của Nhật ngay trong cả thời hiện đại. Thủ tướng Nhật Junichiro Koizumi đã sử dụng khái niệm này để ám chỉ những sản phẩm định hình kinh tế, đời sống và xã hội của đất nước. Trong thời kì 1950-1960, các “bảo vật” của đất nước là máy giặt - tủ lạnh - TV đen trắng. Còn trong thời kì 1960-1970, các món bảo vật là xe hơi - máy điều hoà - TV màu. 

Ba bảo vật thiêng đã trở thành một phần của văn hoá, từ đó mà đã lan ra và có mặt trong rất nhiều sản phẩm đại chúng của Nhật. 

Trong tựa game “The Legend of Zelda: A Link to the Past”, ba vật phẩm cần thiết để tới The Dark World là chiếc gương Magic Mirror, chuỗi ngọc Moon Pearl và thanh kiếm biểu tượng Master Sword. 

Ở “Final Fantasy XIV: Stormblood”, để có thể đánh được boss ẩn Susano, người chơi phải thu thập đủ chuỗi ngọc “Kojin of the Ruby Sea”, thanh kiếm “Ame no Murakumo”, và chiếc gương “Yata-no-Kagami”. 

Còn ở trong tựa Game NioH do Team Ninja phát triển, có hẳn 3 trang bị cùng tên với ba món bảo vật cùng tên. Nếu người chơi thu thập đủ và trang bị chúng lên nhân vật thì sẽ mở khóa danh hiệu ẩn "Holy Trinity".

Vẫn có những nghi vấn đặt ra xung quanh 3 món bảo vật hoàng gia, tuy vậy, dù có thực sự tồn tại hay không, dù có “năng lực siêu nhiên” hay không, chúng vẫn có sức nặng nhất định trong việc thể hiện quyền uy của gia đình hoàng tộc Nhật Bản, đồng thời thể hiện văn hoá tín ngưỡng trong cộng đồng người dân Nhật. 

Vậy ý kiến của các bạn ra sao? Hãy để lại trong phần bình luận bên dưới nhé. Còn nếu các bạn thích nội dung này, hãy Subscribe ngay cho Spiderum để đón xem nhiều Video hơn nữa.