Tây Du Ký, một trong tứ đại danh tác của Trung Quốc (4 tác phẩm vĩ đại nhất của văn hoc Trung Quốc trung đại) được sáng tác vào thế kỷ XVI, đời vua Gia Tĩnh của triều Minh- những năm tháng chính sự nhà Minh đang ngày càng khủng hoảng và suy yếu. Tác phẩm đã hư cấu chuyến tây du thỉnh kinh của 4 thầy trò Đường Tăng dựa trên một sự kiện lịch sử có thật ở Trung Quốc vào thế kỷ thứ VII, thời nhà Đường, nhà sư Trần Huyền Trang đã thực hiện một chuyến du hành sang Ấn Độ đất Phật để thỉnh kinh, ông xuất phát từ kinh đô của Trường An năm 629, mất 10 năm để thực hiện cuộc hành trình đến đất Phật, ở lại Ấn Độ trong khoảng 4 năm để học tập với các vị thiền sư và trở về nước năm 645, tổng cộng cả thời gian đi và về là 17 năm. Khi trở về cố quốc, ông đã dịch và mang theo một lượng lớn kinh sách đã được dịch từ Phạn ngữ sang chữ Hán, và cuốn sách Đại Đường Tây Vực Ký, viết về phong tục, tập quán, văn hóa của các quốc gia Tây Vực và khu vực Trung Á mà ông đi qua trên đường tới Ấn Độ, là một nguồn tư liệu phong phú quan trọng giúp người Hán mở mang hiểu biết về những dân tộc ở phía tây đất nước.
Tây Du Ký
Tây Du Ký
Bên cạnh những triết lý nhân sinh thâm sâu được gửi gắm qua những chi tiết về chuyến thỉnh kinh của 4 thầy trò, tác phẩm đã khéo léo mượn các yếu tố thần thoại huyền ảo để châm biếm, đả kích những tệ nạn ngang trái xảy ra trong xã hội chính sự nhà Minh mà thể hiện qua những con yêu quái trong 81 kiếp nạn mà thầy trò Đường Tăng phải vượt qua trên đường thỉnh kinh, mỗi con yêu quái được tác giả khéo léo xây dựng với những nét tính cách rất riêng, những câu chuyện riêng ẩn giấu thông qua các hành động của chúng. Bài viết sau đây sẽ đánh giá xếp hạng một cách tổng quan tất cả các con yêu quái đã xuất hiện trong Tây Du Ký, theo 4 hạng: Hạng C (bản lĩnh tầm thường); Hạng B (bản lĩnh vừa phải, không quá nguy hiểm); Hạng A (bản lĩnh cao cường, tàn nhẫn); Hạng S (thâm độc, tài phép, bản lĩnh siêu quần). Bảng xếp hạng dựa trên bản lĩnh, tà thuật, độ mưu mô nhan hiểm và câu chuyện thông điệp ẩn giấu gửi gắm sau hình tượng mỗi con yêu quái. Thứ tự các yêu quái mỗi hạng được sắp xếp theo dòng thời gian trong nguyên tác.
I. Yêu quái hạng C
1. Hỗn Thế Ma Vương
Con yêu quái thuộc động Thủy Tang, núi Khảm Nguyên gần Hoa Quả Sơn, là con yêu quái đầu tiên mà Tôn Ngộ Không đánh bại sau thời gian học phép với Bồ Đề Tổ Sư, hắn nhân khi Tôn Ngộ Không vắng nhà đã kéo đến đánh đám khỉ con tan tác, chiếm cứ Hoa Quả Sơn làm địa bàn mới. Nhìn chung con quái này khá yếu vì đã bị Tôn Ngộ Không đánh bại dễ dàng, không có pháp bảo lợi hại cũng không có người chống lưng, là loại tiểu yêu quái làng nhàng, nhỏ lẻ
2. Tam Quái Song Xoa Lĩnh
Tam Quái Song Xoa Lĩnh bao gồm Dần Tướng Quân (con hổ thành tinh), Đặc Xử Sĩ (con trâu rừng thành tinh) và Hùng Sơn Quân (con gấu ngựa thành tinh), ba con yêu quái đầu tiên mà Đường Tăng phải đối mặt trên đường tây tiến khi chưa thu phục được Tôn Ngộ Không, âu cũng là số Đường Tăng còn thọ mệnh, khi bọn chúng mới ăn thịt hai người tùng giả trước và may mắn được Thái Bạch Kim Tinh cứu thoát. Nhìn chung ba con quái này không có bản lĩnh cao thâm, chỉ là loại tiểu yêu bén rễ nơi rừng núi
3. Bạch Cốt Tinh
Bạch Cốt Tinh là bộ xương trắng đã chết khô nhờ hấp thụ tinh khí đất trời mà tu luyện thành yêu quái, về bản lĩnh cũng như tà thuật con quái này không có gì đặc biệt khi chỉ biết một số phép biến hình để lòe bịp người trần mắt thịt như Đường Tăng, chỉ cần trúng một gậy của Tôn Ngộ Không là chết lộ nguyên hình
Tuy nhiên mưu trí của Bạch Cốt Tinh thuộc hàng cao thâm bậc nhất trong đám yêu quái khi nó đã thành công thực hiện kế ly gián 4 thầy trò Đường Tăng, khiến cho Tôn Ngộ Không bị đuổi đi, và Đường Tăng rơi vào tay Hoàng Bào Quái sau đó
Hình tượng Bạch Cốt Tinh cũng mang nhiều thông điệp ẩn dụ của tác giả, tượng trưng cho sự giả dối, ảo ảnh, mưu mô xảo quyệt và những cám dỗ phù phiếm trong cuộc sống, những cái bẫy tinh vi ẩn giấu dưới những sự việc rất bình thường khiến con người dễ bị đánh lừa bởi vẻ bề ngoài, nhằm thử thách lòng kiên định, sự tỉnh táo và khả năng phân biệt thật giả.
4. Đà Long Quái
Đây là con quái có lai lịch và câu chuyện khá phức tạp trong Tây Du Ký, hắn là con út của Kinh Hà Long Vương và chị gái của Tây Hải Long Vương Ngao Thuận, Kinh Hà Long Vương vì cố ý làm sai lượng mưa nên bị thiên đình xử án chém, được Đường Thái Tông hứa cứu mạng nhưng không thành, hắn xuống âm phủ kiện cáo vua Đường, vua Đường phải xuống âm phủ hầu kiện để đối chất, được Thôi phủ quân sửa sổ sinh tử cho sống lại về trần gian, từ đó mới phát tâm khấn nguyện mà dẫn đến sự việc lệnh cho Đường Tăng sang Tây phương thỉnh kinh.
Sau biến cố cha chết, mẹ mất, Đà Long được cậu là Tây Hải Long Vương dung dưỡng chống lưng, cho ra ở sông Hắc Thủy, hắn đánh đuổi thần sông chiếm cứ sông làm địa bàn riêng, âm mưu bắt cóc Đường Tăng để ăn thịt, Tôn Ngộ Không tới gọi Tây Hải Long Vương đưa thái tử Ngao Ma Ngang đến dẹp yêu nghiệt
Hình tượng Đà Long Quái là một cách khéo léo tác giả châm biếm những tên công tử quyền quý trong xã hội phong kiến được sự nuông chiều của gia đình mà trở nên hư hỏng, càn quấy, phản ánh thông điệp “Con hư tại gia đình”.
5. Hổ Lực- Lộc Lực – Dương Lực đại tiên
Ba con yêu quái hổ, hươu và dê núi thành tinh trá hình đạo sĩ ở Xa Trì Quốc, ba con yêu này là những loài thú rừng thành tinh tu tập được một vài phép lạ, chúng cải trang thành đạo sĩ đến nước Xa Trì lòe vua, dối dân, đồng thời xàm tấu vua rằng hòa thượng, sư sãi là những kẻ vô dụng, không có ích lợi gì cho xã tắc, nên dẹp bỏ đền chùa bắt hòa thượng đi lao dịch khổ sai.
Ba con quái này nhìn chung chỉ là loại yêu quái thành tinh nơi hạ giới, tu tập được một vài phép mọn, nhưng lại ếch ngồi đáy giếng và hiếu thắng không biết “núi cao còn có núi cao hơn”, chúng liên tục ép Tôn Ngộ Không thi thố tài năng để trả thù vì bị chơi xỏ uống nước thánh rởm (nước tiểu) dù Ngộ Không đã có ý mở lòng hiếu sinh không muốn lật tẩy thân phận của chúng vì thiết nghĩ chúng cũng chưa làm gì tổn hại đến hoàng gia và dân chúng, nhưng vì thói ganh đua, chúng đã tự chết bởi chính những trò ảo thuật chúng đặt ra để thi thố với Tôn Ngộ Không.
Ba con quái này phản ánh thói đạo đức giả và sự tha hóa của Đạo giáo khi bị yêu ma hóa, đại diện cho những kẻ cậy quyền thế tà ác, lừa dối vua chúa để hại dân. Chúng cũng phản ánh hình tượng các gian thần, đạo sĩ ngu muội, triều đại suy vi. Cụ thể, Hổ Lực đại tiên là sự cường bạo của sức mạnh cơ bắp, cuối cùng bị tiêu diệt bởi trí thông minh trong màn thi chặt đầu, Lộc Lực đại tiên là sự gian trá, giả tạo khi bị con đại bàng quắp hết lục phủ ngũ tạng trong màn thi mổ bụng moi gan, bị sự gian trá hại ngược. Dương Lực đại tiên là thói tham lam cuồng vọng khi thách Tôn Ngộ Không tắm trong vạc dầu sôi mà không chết, kết quả là khi thủ thuật của hắn bị Long Vương bắt mất cũng là lúc hắn đền mạng vì thói ngạo mạn
6. Như Ý Chân Tiên
Em kết nghĩa của Ngưu Ma Vương, chú của Hồng Hài Nhi, vì căm giận Tôn Ngộ Không lừa bắt Hồng Hài Nhi làm đầy tớ cho Quan Âm Bồ Tát, hắn đến động Phá Nhi, núi Giải Dương Nữ Nhi Quốc nơi có con suối phá thai cho ai uống nhầm nước sông Tử Mẫu, chiếm cứ con suối này, ai muốn có nước suối giải thai, phải cống nạp lễ vật cho hắn, hắn không cho Tôn Ngộ Không nước suối giải thai cho Đường Tăng và Bát Giới, nhìn chung hắn không có bản lĩnh gì đặc biệt, chỉ chơi trò móc câu liêm kéo ngã đối phương rồi bỏ chạy vào động, sau trúng kế giương đông kích tây của Tôn Ngộ Không nên thua chạy, câu liêm bị bẻ gãy.
Như Ý Chân Tiên tượng trưng cho đám sai nha, bổ đầu ở công đường xưa hay nhũng nhiễu, vòi vĩnh dân chúng giữa thanh thiên bạch nhật, đúng với chân lý “Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan”
7. Mộc Tinh
Đám cây thành tinh ở núi Kinh Cát, Am Mộ Tiên, nhìn chung chỉ muốn bắt cóc Đường Tăng để thưởng cảnh, ngâm thơ chứ không có ác ý hãm hại. Chúng tượng trưng những ham muốn, chấp niệm và cám dỗ về vật chất, danh lợi hay tình cảm dịu dàng, cản trở con người trên con đường tu luyện tâm linh, muốn Đường Tăng buông bỏ việc thỉnh kinh để hưởng thụ cuộc sống an nhàn, sự chấp niệm giả tạo khi tu luyện lâu năm mà vẫn không thoát khỏi ái tình nhục dục, quan hệ xác thịt khi Hạnh Tiên muốn kết duyên với Đường Tăng
8. Mãng Xà Tinh
Con trăn thành tinh ở Đà La Trang, Núi Thất Tuyệt, chuyên bắt người và gia súc ăn thịt. Nhìn chung, con quái này tu vi còn kém, vẫn phải ở trong dạng thú chứ chưa biến hóa thành người được, mặc dù cũng có một vài phép hô mưa, kéo mây, biến hai sợi râu thành hai ngọn giáo, cuối cùng bị Ngộ Không chui vào bụng quấy phá đục thủng một lỗ chui ra ngoài mà chết
9. Thất Nhện Tinh
Bảy con nhện thành tinh ở suối Trạc Cấu, động Bàn Tơ, bọn này ngoài cái món phóng tơ trói người ra thì không có bản lĩnh gì đặc biệt, Bát Giới Sa Tăng cũng dễ dàng hàng phục chúng, về sau chúng bị Tôn Ngộ Không một gậy đánh chết cả bảy con ở quán Hoàng Hoa, nhưng hình tượng của chúng lại ẩn chứa nhiều ý nghĩa thâm sâu của tác giả gửi gắm
Bảy con nhện thành tinh tượng trưng cho thất tình nhục dục, những cảm sắc thái tình cảm phức tạp, mê muội của con người, gây ra những "kiếp nạn" cho tâm tính. Sự vây khốn của tơ nhện tượng trưng cho tấm lưới tơ tình, sự quyến rũ, vướng bận vật chất vây chặt, trói buộc con người, làm cho họ bị mê mẩn, không thoát ra được như Trư Bát Giới, mà phải có sự giúp sức của Tôn Ngộ Không.
10. Bạch Lộc Quái
Vốn là con hươu trắng thú cưỡi của Nam Cực Tiên Ông (Thọ Tinh), hắn kết đôi với một con hồ ly xạ hương biến hóa thành đạo sĩ dâng con gái cho vua nước Tỳ Khưu dùng nhan sắc mê mẩn dẫn dụ vua nước Tỳ Khưu vào con đường tửu sắc mà lâm trọng bệnh, bản thân mình trở thành Quốc Trượng, dù ngoài mặt đóng giả là quan hệ cha với con gái nhưng thực tế sau lưng bọn chúng là một cặp phu-phụ mèo mả gà đồng.
Tên này về bản lĩnh chiến đấu cũng như tà thuật không có mấy đặc sắc, nhưng mưu mô và độ độc ác phải nói là cực kỳ bá đạo, hắn xàm tấu vua nước Tỳ Khưu bắt 1111 đứa trẻ con để moi tim làm linh dược trường sinh, âm mưu hủy hoại tương lai của cả một quốc gia (vì trẻ em là tương lai của đất nước), một đất nước bị già hóa không còn thế hệ trẻ thì hậu quả sẽ khủng khiếp như thế nào, nếu nhóm bốn thầy trò Đường Tăng không đến kịp và lật tẩy chân tướng của hắn.
Bạch Lộc Quái tượng trưng cho sự mê tín, tham lam, ngu muội của giai cấp thống trị, đôi khi sự thối nát lại nằm ngay trong tâm tính của những kẻ tri thức mũ cao áo dài chứ không phải ở những kẻ cường đạo trong dân gian bên ngoài, bên cạnh đó là những động cơ tàn bạo được ngụy trang dưới lớp vỏ nhân văn như kiếm thuốc chữa bệnh
11. Địa Dũng Phu Nhân- Bạch Thử Tinh
Nguyên là con chuột lông trắng ở Linh Sơn, nghe Phật giảng kinh mà tu hành cũng được hơn 300 năm, nhưng lại ăn sáp nến và dầu trên bàn Phật, bị Như Lai sai cha con Thác Tháp Lý Thiên Vương và Na Tra đánh đuổi, sau cha con Thiên Vương mở lượng hiếu sinh không giết, nó cảm kích nên nhận xằng làm cha nuôi và anh nuôi, còn lập linh vị để thờ tự. Nó âm mưu bắt cóc Đường Tăng thành thân với nó. Nhìn chung con quái này không có gì đặc biệt, biết phép hoán thân chạy trốn, lợi dụng hang sâu để cố thủ (do loài chuột có tập tính đào hang sâu dưới đất)
Địa dũng phu nhân tượng trưng cho những dục vọng ngầm, khó phát hiện, âm thầm quấy nhiễu sự tâm tịnh của người tu hành.
II. Yêu Quái Hạng B
1. Hắc Hùng Tinh
Là con gấu đen thành tinh có tu vi và võ nghệ khá giỏi, dù không có pháp bảo, cũng như không chủ nhân máu mặt chống lưng, hắn biết luyện đan chế thuốc, có học thức về pháp thuật và Phật pháp khá tốt. Nó không quan tâm đến việc ăn thịt Đường Tăng, chỉ muốn chiếm đoạt chiếc cà sa báu vật của Đường Tăng làm của riêng. Hắn chính là kẻ chỉ dạy cho Kim Trì Trưởng Lão các phép vận khí để sống lâu. Chính vì nhận thấy bản lĩnh cao cường, tài trí và duyên ngộ Phật pháp của hắn, nên Quan Âm Bồ Tát đã thu nhận hắn làm đệ tử, cho thấy cả yêu quái cũng có thể tu thành chánh quả nếu có tâm hướng thiện.
Hắc Hùng Tinh tượng trưng cho lòng ham muốn vật chất, cái "cà sa" quý giá được xem là biểu tượng của Phật giáo mà hắn khao khát sở hữu. Cũng cần chú ý đến chi tiết tình bạn giữa Kim Trì trưởng lão và Hắc Hùng Tinh- chúng ta không chỉ thấy trong Tây Du Ký những tên đạo sĩ lươn lẹo tha hóa biến chất, mà ngay cả chuyện này cũng xảy ra ở nơi cửa Phật thiêng liêng, phản ánh hiện thực “cướp-cảnh cấu kết”, những kẻ trông bề ngoài đạo hạnh, kẻ cầm quyền thực thi công lý nhưng bên trong lại ngấm ngầm bắt tay với bọn vô lại bất lương để làm bậy.
2. Linh Cảm Đại Vương- Kim Ngư Tinh
Nguyên là con cá vàng sống trong ao sen của Quán Thế Âm Bồ Tát, ngày thường ngóc đầu nghe giảng kinh mà tự tu luyện thành yêu quái rồi nhân khi nước biển tràn vào, nó luyện một cành sen trong ao thành chiếc chùy đồng làm binh khí rồi trốn đến sông Thông Thiên tác oai tác quái.
Sông Thông Thiên này nước sâu không thấy đáy, lại rộng đến 800 dặm, hầu như không có người qua lại. Dưới đáy sông có một tòa thủy phủ, vốn là nơi ở của một con rùa hơn ngàn năm tuổi là thần sông. Con cá chép kia theo thủy triều đến cướp thủy phủ, đuổi rùa già đi, rồi tự xưng là Linh Cảm Đại Vương, chiếm đóng nơi này suốt 9 năm.
Gần sông Thông Thiên có một thôn gọi là Trần gia trang. Linh Cảm Đại Vương cũng có ít nhiều bản lĩnh, biết điều khiển thời tiết, hô mưa gọi gió dễ như trở bàn tay. Hắn yêu cầu Trần gia trang mỗi năm phải dâng một bé trai và một bé gái cho hắn ăn thịt, lại phải lập miếu thờ hắn như thần linh, đổi lại hắn sẽ giúp cho vùng này mưa thuận gió hòa, vừa đúng lúc 4 thầy trò Đường Tăng đến nương nhờ Trần gia trang và tình nguyện đóng giả hai bé trai gái đánh lừa hắn.
Con yêu quái này biết điều khiển thời tiết và biết tận dụng yếu tố thủy chiến để làm khó Tôn Ngộ Không, nhưng những gì thể hiện trong nguyên tác không thực sự nổi bật, bị Quan Âm Bồ Tát giăng lưới tóm dễ dàng.
Linh Cảm Đại Vương tượng trưng cho sự tha hóa của tín ngưỡng và những cám dỗ, tà niệm có thể làm lu mờ sự tu hành, là sinh vật hằng ngày nghe Quan Âm Bồ Tát giảng kinh truyền dạy được điều tốt đẹp nhưng khi tuột xích ra nhân gian thì nó lập tức bắt trẻ con để ăn thịt, thể hiện ma tính nếu không có vòng kiểm tỏa sẽ dễ biến tướng thành những hành vi đồi bại . Việc yêu cầu dân làng Trần gia trang cúng tế con người để đổi lấy mưa thuận gió hòa, cũng là sự châm biếm của tác giả cho những hủ tục mê tín dị đoan, nỗi sợ hãi thiếu trí tuệ của con người trước sức mạnh thiên nhiên.
3. Trại Thái Tuế- Kim Mao Hống
Là con kỳ lân lông vàng thú cưỡi của Quan Âm Bồ Tát, đóng hang ổ ở núi Giải Trãi, nước Chu Tử, hắn bắt chính cung hoàng hậu của vua nước Chu Tử về để cưỡng bức và còn dọa nếu không giao nộp hoàng hậu thì sẽ giết sạch con dân nước này, nhà vua lúc đó tinh thần hoảng loạn lo buồn mà ăn uống không tiêu, cơ thể đau ốm suốt ba năm nay. Hắn bắt Kim Thánh nương nương về nhưng không thể nào chạm được vào người nàng, bị Tử Vân đạo sĩ đã ban cho nàng chiếc áo gai, nếu có kẻ đàn ông nào sàm sỡ bà, sẽ bị gai vô hình đâm vào tay đau nhói. Vì không thể thỏa mãn dục vọng ân ái của mình, nên hằng tháng hắn lại sai đám tiểu yêu tới hạch sách vua nước Chu Tử phải cống nạp cho hắn một cung nữ để vui vầy
Trại Thái Tuế sở hữu một thứ bảo bối cực kỳ đáng sợ là Tử Kim Linh, là ba cái chuông nhỏ màu vàng tím do Thái Thượng Lão Quân luyện được trong lò bát quái. Hễ lắc cái chuông thứ nhất thì phóng ra lửa xa 300 trượng, lắc cái chuông thứ hai thì nhả ra làn khói cũng xa 300 trượng, nhưng hung hiểm nhất là cái chuông thứ ba, phun ra thứ cát vàng có thể lấy mạng người trong phút chốc, nhưng con quái này lại khá ngốc nghếch chỉ biết phụ thuộc vào bảo bối, còn bản lĩnh giáp chiến không có gì nổi bật, cuối cùng bị Ngộ Không nghĩ kế đánh tráo bảo bối, dùng chính thứ bảo bối này đốt cho hắn chạy chối chết, sau cùng Quan Âm Bồ Tát vẩy nước trong tịnh bình dập lửa cứu mạng hắn.
 Trại Thái Tuế tượng trưng cho sự sa ngã, biến tướng của đạo hạnh khi bị dục vọng che lấp, đồng thời phản ánh sự tàn bạo của kẻ cậy quyền thế để thỏa mãn ham muốn cá nhân, nhưng lại bất lực trước nhân quả, khi hắn không có cách gì chạm vào người Kim Thánh nương nương bởi chiếc áo gai đã cản trở hắn.
4. Nam Sơn Đại Vương
Là con báo hoa mai thành tinh, đóng hang ở núi Ẩn Vụ, nước Diệt Pháp, quanh năm yêu khí sương mù bao phủ, tu vi cũng mấy trăm năm, tuy bản lĩnh võ nghệ và phép thuật không nổi bật lắm, nhưng mưu mô thì tuyệt luân, hắn sử dụng kế chia cánh hoa mai để đánh lạc hướng chia rẽ 4 thầy trò, làm cho đầu đuôi không cứu ứng được cho nhau, rồi dùng kế giấu trời qua biển, biến một khúc cây thành đầu Đường Tăng giả lừa được cả Tôn Ngộ Không rằng sư phụ đã bị ăn thịt. Sau cùng bị Ngộ Không dùng phép ru ngủ mê man rồi bị Bát Giới dùng đinh ba bổ chết, trận này cả team tự lực cánh sinh không cần phải nhờ thần tiên nào đến cứu viện.
Nam Sơn đại vương tượng trưng cho sự gian trá, mưu mô xảo quyệt và thói đa đoan nhưng nhiều khi thông minh quá lại bị thông minh hại, sự thông minh khiến cho hắn phút chốc trở nên chủ quan, ngớ ngẩn, và kết quả là bị tiêu diệt.
5. Hoàng Sư Tinh
Một trong sáu con sư tử thành tinh ở động Cửu Khúc Bàn Hoàn, châu Ngọc Hoa, cháu nuôi của Cửu Linh Nguyên Thánh, sống tử tế không làm hại ai, không cướp của giết người, mua vịt còn trả tiền đầy đủ, chỉ vì tham mấy món binh khí của 3 huynh đệ Tôn Ngộ Không, âm mưu mang về triển lãm cho huynh đệ thưởng thức, chỉ vì một chút lòng tham đáng tiếc mà báo hại các anh em và chính bản thân mình diệt môn.
Câu chuyện về Hoàng Sư Tinh không chỉ là một chi tiết nhỏ trong kiệt tác của Ngô Thừa Ân, mà còn là bài học sâu sắc về sự lương thiện giữa chốn hỗn mang, là sự nhắn nhủ rằng ngay cả trong một thế giới yêu ma cặn bã chỉ biết làm hại người khác cũng vẫn người tốt, kẻ xấu dù số lượng đó rất hiếm hoi, có thể có những kẻ tuy bề ngoài mang hình dạng cổ quái nhưng sâu thẳm vẫn còn trái tim lương tri.
6. Ngọc Thố Tinh
Nguyên gốc là con thỏ ngọc giã thuốc trên cung Quảng Hàn của Hằng Nga, nó trốn khỏi cung trăng và mang theo một cái chày giã thuốc, cái chày này cũng khá lợi hại, người thường bị nó đập trúng chắc cũng toi mạng, cũng cự được với Ngộ Không vài chiêu tuy không đáng kể. Theo lời kể của Thái Âm Tinh Quân, con thỏ này trốn xuống trần để trả thù một cô nàng Tố Nga trên cung Quảng Hàn khi trước đã ngược đãi nó, về sau nàng Tố Nga này xuống trần đầu thai thành công chúa nước Thiên Trúc, nhưng con thỏ thì vẫn ghim mối thù đó, nó biến ra một trận cuồng phong cuốn bay công chúa thật đến chùa Bố Kim, công chúa thật vì sợ nhiều tay nam nhân sàm sỡ nên giả điên giả dại, may được sư trụ trì chùa Bố Kim cưu mang, che chở.
Trong truyện mô tả con thỏ này không chỉ muốn kết duyên với Đường Tăng để thỏa mãn ân ái, nó muốn hút tinh khí của Kim Thiền Tử để trở thành Thái Ất Thượng Tiên.
Ngọc Thố Tinh tượng trưng cho ái tình lệch lạc, khi tình yêu không đến tự sự chân thành mà đến từ dục vọng thao túng, kiểm soát đối phương, cho những cảm xúc yêu đương lãng mạn nhưng mù quáng và những khó khăn về tâm lý mà người tu hành phải vượt qua.
III. Yêu Quái Hạng A
1. Hoàng Phong Quái
Là con chuột lông vàng ở Linh Sơn, nghe Phật giảng kinh mà đắc đạo, lén ăn trộm dầu đèn ở Linh Sơn, sợ bị các Kim Cương Hộ Pháp truy bắt nên trốn xuống trần gian làm yêu quái. Hắn sở hữu cơn gió cát vàng Tam Muội Thần Phong cực kỳ lợi hại, suýt nữa làm mù đôi mắt Hỏa Nhãn Kim Tinh của Ngộ Không nếu không được Già Lam Bồ Tát cứu chữa kịp thời. Trong truyện mô tả, khi Hoàng Phong thổi cơn gió này, thần tiên hay ác ma có pháp lực cao thâm thế nào cũng phải bỏ chạy nếu muốn toàn mạng
Hoàng Phong Quái vốn không có ý định sinh sự với thầy trò Đường Tăng, chỉ do tên tiểu yêu bị Bát Giới đánh chết, nên hắn mới cất quân trả thù, thiết nghĩ không có hai bảo vật Như Lai giao cho Linh Cát Bồ Tát là viên định phong đơn và cây phi long trượng thì chẳng có thần tiên nào hàng phục được hắn.
Hoàng Phong Quái và cơn gió độc của hắn tượng trưng cho sự ảo vọng, mất phương hướng của người tu hành, khi dị tâm của con người thường khởi nguồn từ hững suy nghĩ lén lút, bất giác mê mờ trong tâm chân thật của con người, khiến họ nhất thời mờ mắt không phân biệt được đúng sai
2. Hoàng Bào Quái
Vốn là Khuê Mộc Lang, một trong Nhị Thập Bát Tú có thân phận cao quý, trốn xuống trần làm yêu quái, vì một lời hẹn ước từ 13 năm trước với tiên nữ hầu cận của Tây Vương Mẫu, theo đó vì sợ luật trời nghiêm ngặt, cô tiên nữ này xuống trần đầu thai làm công chúa Bách Hoa Tu của nước Bảo Tượng, còn hắn xuống sau giả làm yêu quái để che mắt người dân hạ giới và thần tiên trên trời, nhưng điều tai hại là công chúa Bách Hoa Tu không hề nhớ gì về lời hẹn tiền kiếp trước đó, thành ra Hoàng Bào biến thành tội đồ bắt cóc cưỡng bức công chúa =)))
Hoàng Bào không những võ nghệ thiện chiến, bản lĩnh pháp thuật cao cường khi hắn đánh nhau 60 hiệp với cả Ngộ Không, Bát Giới, Sa Tăng bất phân thắng bại, lại tự bản thân luyện được viên kim minh châu có thể chữa bách bệnh, kể cả tâm bệnh, hắn cũng rất mưu mô xảo quyệt khi chơi trò gắp lửa bỏ tay người, vừa ăn cướp vừa la làng, dùng phép hoán thân biến Đường Tăng thành yêu quái, còn hắn thành nghiễm nhiên là người hùng diệt ma trong mắt hoàng gia nước Bảo Tượng. Sau khi chân tướng bị lộ tẩy, hắn buộc phải ra trình diện Ngọc Hoàng, thú nhận toàn bộ chuyện tình yêu vụng trộm, bị phạt đi coi lò cho Thái Thượng Lão Quân ở cung Đâu Suất. Sau này khi cải tả quy chính, chính Khuê Mộc Lang còn giúp Ngộ Không đánh bại 3 con tê giác thành tinh Tỵ Hàn- Tỵ Thử- Tỵ Trần ở phủ Kim Bình, nước Thiên Trúc.
Hoàng Bào Quái là ẩn ý của tác giả về thứ tình cảm sâu nặng nhưng mù quáng, phá vỡ giới luật và kiếp nạn của "Tình" trong quá trình tu hành, ngay cả bậc tiên thánh cũng vẫn tồn tại sự mâu thuẫn giữa tình cảm và lý trí
3. Kim Giác- Ngân Giác
Hai con yêu quái ở động Liên Hoa, núi Bình Đỉnh, vốn là hai tên tiểu đồng coi lò vàng bạc cho Thái Thượng Lão Quân, bọn chúng không tự tiện trốn xuống trần làm yêu quái mà là được đặc phái đi làm nhiệm vụ. Quan Âm Bồ Tát đã ba lần hỏi mượn Thái Thượng Lão Quân, đưa hai tên tiểu đồng thác sinh xuống trần để thử thách thầy trò Đường Tăng.
Hai tên yêu quái này về bản lĩnh chiến đấu và trí tuệ không có gì nổi trội, thậm chí cả hai tên cho đến lũ tiểu yêu nhiều lần mắc bẫy Ngộ Không lừa mất bảo bối rồi bị hút vào hồ lô và tịnh bình theo đúng cái cách mà chúng mô tả về bảo bối này, bị hút vào trong rồi dán bùa phong ấn của Thái Thượng Lão Quân lên thì muôn đời không thể thoát, sau một giờ ba khắc thân thể sẽ nhão thành nước hết, 5 thứ pháp bảo của chúng rất lợi hại: hồ lô và tịnh bình hút người rồi giam cầm cho đến khi thân thể nhão thành nước, cây kiếm thất tinh chém sắt như chém bùn, cây quạt ba tiêu có thể quạt ra lửa trên mặt đất, sợi dây kim tuyến có thể tung ra trói bất kỳ ai mà người đó không thể thoát được nếu không biết bài chú cởi dây trói.
Kim Giác- Ngân Giác tượng trưng cho những cám dỗ về tiền tài vật chất cản trở người tu hành, bằng chứng khi đoạt được những thứ bảo bối này, Ngộ Không đã có ý giữ làm của riêng mà không muốn trả lại cho Thái Thượng Lão Quân, ngoài ra còn là ẩn ý cho sự lạm dụng tri thức, thành tựu khoa học thể hiện với những bảo bối cho những việc xấu xa như hại người.
4. Hồng Hài Nhi - Thánh Anh Đại Vương
Con trai độc nhất của Ngưu Ma Vương và Thiết Phiến Công Chúa, đóng bản doanh ở động Hỏa Vân, núi Sơn Đầu, tu vi được hơn trăm năm nhưng vẫn mang hình hài một đứa trẻ con, lợi dụng lòng thương người của Đường Tăng để lừa bắt ăn thịt
Trước khi hành tẩu giang hồ, Hồng Hài Nhi đã tu luyện nhiều năm với gia đình ở Hỏa Diệm Sơn và luyện được Tam Muội Chân Hỏa cực kỳ lợi hại, nước mưa của Long Vương cũng không dập được, vốn dĩ Ngộ Không không sợ lửa vì đã được tôi luyện bảy bảy bốn chín ngày trong lò bát quái của Thái Thượng Lão Quân, nhưng lại rất sợ khói, khói từ lửa bay vào làm hỏng đôi mắt hõa nhãn kim tinh, hơi lửa chạy vào tim lâm vào trạng thái chết lâm sàng, nếu không có sự giúp đỡ của Bát Giới thì chắc thầy trò đứt gánh giữa đường từ lâu. Không những thế, Hồng Hài Nhi rất thông minh, dễ dàng phát hiện ra kế đóng giả Ngưu Ma Vương của Ngộ Không và phản gián kế giả trang Quan Âm để tóm gọn Bát Giới. Sau cùng Ngộ Không phải tới Nam Hải mời Quan Âm Bồ Tát sử dụng nước trong chiếc tịnh bình để vô hiệu hóa Tam Muội Chân Hỏa, dùng đài sen giả để lừa Hồng Hài Nhi ngồi lên mới hàng phục được nó, Hồng Hài Nhi chấp nhận quy y đi theo Bồ Tát, trở thành Thiện Tài Đồng Tử.
Hồng Hài Nhi là biểu tượng cho sự ngây thơ nhưng tàn ác, đại diện cho bản ngã bướng bỉnh, sự kiêu ngạo và tâm ma chưa được thuần hóa hoàn toàn của con người, còn Tam muội chân hỏa tượng trưng cho ngọn lửa nội tâm thiêu đốt, đại diện cho nóng giận (sân hận) và dục vọng mãnh liệt. Nó mạnh đến mức thiêu đốt cả "yêu ma hay thần phật" nếu còn tâm ma, nước thường không dập tắt được, chỉ có nước Tịnh thủy của Quan Âm mới thu phục được, người tu hành dù đạt đến cảnh giới cao thâm đến đâu vẫn có thể bị ngọn lửa nội tâm hủy diệt, nếu không biết kiềm chế, tu tâm dưỡng tính
5. Bọ Cạp Tinh
Là con bọ cạp thành tinh ở động Tỳ Bà, núi Độc Địch thuộc Tây Lương Nữ Quốc, khi xưa nghe Phật giảng kinh ở chùa Lôi Âm mà tu luyện đắc đạo, Phật tổ trông thấy không vừa ý, lấy tay đẩy nó ra liền bị nó quay đuôi đốt một phát, đến bậc chí thánh chí tôn như Như Lai còn đau đớn không chịu nổi, sau cùng vì sợ các Hộ Pháp Kim Cang truy sát nên nó lẩn trốn xuống trần gian ở Tây Lương Nữ Quốc bí mật theo dõi hành tung của bốn thầy trò Đường Tăng, thậm chí còn lên sẵn kế hoạch hành thích nữ vương Tây Lương Nữ Quốc và bắt cóc Đường Tăng về làm chồng.
Bọ Cạp Tinh sử dụng cây cương xoa đánh nhau với cả Ngộ Không, Bát Giới không hề nao núng, dùng phép, ho một tiếng, mũi tóe ra lửa, miệng thở ra khói, trên người mọc thêm rất nhiều tay, cầm xoa ba chạc đánh loạn lên, nhưng thực ra đó chỉ là đòn phân tâm, kỳ thực vũ khí lợi hại nhất của nó là cái đuôi chứa nọc độc, Ngộ Không không cẩn thận bị nó dùng đuôi trích chúng đầu, Bát Giới thì bị đốt trúng môi, mặc dù không thấy vết sưng tấy, nhưng hai huynh đệ đau đớn rên rỉ suốt mấy ngày trời
Sau cùng, nhờ sự chỉ dẫn của Quan Âm Bồ Tát, Ngộ Không phải cầu cứu Mão Nhật Tinh Quân mới chữa được vết thương và vô hiệu hóa được yêu quái
Có thể thấy, Bọ Cạp Tinh là hình ảnh tượng trưng cho dục vọng, mỹ sắc và sự quyến rũ chết người, là những cửa ải về cám dỗ tình ái, sắc dục cản trở người tu hành.
6. Cửu Đầu Trùng
Là giống trùng chín đầu, phò mã của Vạn Thánh Long Vương đầm Bích Ba thuộc nước Tế Trại, nguyên nước Tế Trại này chỉ là một nước bình thường ở Tây Vực vốn chẳng có binh hùng tướng mạnh hay nhân tài kiệt xuất gì, nhưng ngọn tháp ngôi chùa Kim Quang trấn quốc lại có viên ngọc xá lỵ lấp lánh tỏa sáng cả bầu trời, các nước lân bang thấy đó làm điềm lạ nên tôn nước Tế Trại lên làm quốc chủ, hằng năm xưng thần triều cống, cho đến một đêm ba năm trước, bỗng có một trận mưa máu đổ xuống làm tháp vấy bẩn, viên ngọc xá lỵ cũng không cánh mà bay, hóa ra trận mưa máu đó là do Cửu Đầu Trùng hóa phép để lấy cắp viên ngọc xá lỵ. Các nước lân bang thấy thế cũng không còn đến triều cống như trước. Triều đình nghi cho là các hòa thượng trong chùa Kim Quang đã ăn trộm bảo vật, bèn bắt hết đem tra khảo. ⅔ số đó đã chết vì cực hình, chỉ còn lại 1 phần được tha chết nhưng bị phạt đeo gông xích
Vợ của Cửu Đầu Trùng là Vạn Thánh Công Chúa còn lên điện Linh Tiêu ăn cắp 9 lá linh chi của Tây Vương Mẫu. Hạt xá lỵ được bảo bọc bởi tiên khí của lá linh chi thì ngàn năm không nát, muôn thuở sáng tươi.
Sau khi bắt được tên cá trê tiểu yêu của Vạn Thánh Long Vương và tra khảo, biết chắc là đầm Bích Ba là thủ phạm, Ngộ Không và Bát Giới tìm đến khiêu chiến để đòi lại hạt xá lỵ. Cửu Đầu Trùng giao chiến với cả Ngộ Không và Bát Giới hơn 30 hiệp không hề chùn tay, về sau truyện mô tả nó hiện nguyên hình: “ Cánh lông tựa gấm, mình mẩy như bông. Đầu đuôi dài đến một trượng hai, hình thể giống kỳ đà. Hai chân móng sắt như lưỡi câu, chín cái đầu tụm lại một chỗ, giương hai cánh rất giỏi liệng bay… tiếng kêu xa mãi tận chân trời… mắt lóng lánh hào quang, ngạo nghễ không như loài phàm điểu”.Trư Bát Giới nhìn thấy bản tướng của Cửu Đầu phò mã thì thất kinh: “Từ khi tôi làm người, chưa từng trông thấy con ác vật như thế!” Bát Giới luống cuống bị Cửu Đầu Trùng bắt sống, Ngộ Không phải lặn xuống đầm Bích Ba để cứu sư đệ
Trong lúc hỗn chiến, Ngộ Không đã đánh chết được Vạn Thánh Long Vương, nhưng vì không quen thủy tính nên không dám lặn xuống khiêu chiến lần nữa, bất ngờ lúc này lại gặp Nhị Lang Thần và sáu anh em Mai Sơn đi qua, Nhị Lang Thần ở lại hỗ trợ Ngộ Không đuổi bắt yêu quái, Nhị Lang giương cung bắn trúng cánh của yêu quái, yêu quái bị bắn vỡ cánh, sà xuống gần, trên lưng mọc ra một cái đầu, há to miệng định cắn Nhị Lang nhưng con chó Hao Thiên Khuyển nhảy lên cắn đứt cái đầu đó, tha đi. Chỗ cái đầu bị đứt máu chảy xối xả, yêu quái đau đớn bay thẳng về phương bắc. Bát Giới toan đuổi theo nhưng Ngộ Không và Nhị Lang cản lại, nói thác là đi lấy bảo vật quan trọng hơn. Kết cục của nó về sau cũng không được nhắc đến
Có lẽ phải phân tích thêm về hình tượng Cửu Đầu Trùng để hiểu vì sao mà cả Ngộ Không lẫn Nhị Lang đều không dám đuổi cùng giết tận nó, thực sự nó không phải là yêu quái bình thường. Sách Sơn Hải Kinh mô tả: “ở vùng đại hoang ở phương bắc, có núi Bắc Cực Thiên Cử, là nơi ở của vị quái thần 9 đầu, mặt người mình chim, tên là Cửu Phượng”. Trong Tây du ký cũng kể khi Cửu Đầu phò mã thua trận thì bỏ chạy về phương bắc, có lẽ là gắng sức bay về tổ của mình.
Sau này khi đánh nhau với tam quái Sư Đà Lĩnh, Như Lai có kể cho Ngộ Không nghe thuở hồng hoang, Phượng Hoàng là loài chim cao quý nhất, Phượng Hoàng sinh ra Khổng Tước và Đại Bàng, Khổng Tước rất hung ác nuốt Như Lai vào bụng, Như Lai rạch xương sườn của nó chui ra, nhưng không giết nó mà phong làm Phật Mẫu (như mẹ của Đức Phật), như vậy rất có thể Cửu Đầu Trùng ở đây chính là Cửu Phượng, có mối liên hệ với Phượng Hoàng, Ngộ Không và Nhị Lang biết vậy nên cũng không dám đuổi giết nó.
Ở đây chúng ta thấy một sự chơi chữ rất thâm thúy của tác giả, Vạn Thánh Công Chúa là Long kết hợp với Cửu Đầu Trùng là Phượng, đôi phu phụ Long Phượng toàn giống loài cao quý, nhưng lại làm chuyện trộm cắp đê tiện rồi hàm oan cho người khác phải chịu tội nghiệt thay mình, quả là một sự mỉa mai đối với những kẻ thân phận quyền quý trong xã hội xưa, nhưng bản tính xấu xa đê tiện. Chín cái đầu tượng trưng cho sự thông thái nhưng lại đi sai đường lạc vào tà đạo.
7. Bách Nhãn Ma Quân
Nguyên bản hắn là con rết thành tinh, sư huynh của thất nhện tinh ở động Bàn Tơ, đóng giả đạo sĩ tu hành ở đạo quán Hoàng Hoa, hắn hạ độc vào trà táo đỏ lừa Đường Tăng và Bát Giới uống. Phải nói thứ thuốc độc của hắn rất ra gì và này nọ,  người thường thì uống 1 ly là chết ngắc, thần tiên thì cũng chỉ 3 ly là tuyệt mạng, xương cốt thối rữa.
Ngộ Không vung gậy đánh hắn, nhưng có thất nhện tinh đến trợ chiến, phun tơ rào rào, Ngộ Không may mắn thoát được. Ngộ Không trổ thần thông, nhổ ra 70 sợi lông tơ, hóa thành 70 Hành Giả nhỏ, lại dùng gậy Như Ý, biến ra 70 cái gậy nhỏ có lưỡi liềm. Đám khỉ con cầm gậy lưỡi liềm xông vào cắt tơ nhện, lôi cho kì được bảy con yêu quái ra khỏi tổ. Giờ đây chúng đã hiện nguyên hình là bảy con nhện to như cái đấu.Ngộ Không định dùng bảy con yêu này làm con tin để buộc Bách Nhãn Ma Quân thả sư phụ mình, nào ngờ tên này đã có ý muốn ăn thịt Đường Tăng, mặc kệ sự sống chết của đám sư muội, thế mới nói độ hiểm độc của tên này, sẵn sàng bán đứng huynh đệ, đồng minh nếu không còn giá trị lợi dụng với hắn.
Ngộ Không điên tiết vung gậy đập nát bét bảy con nhện, rồi xông vào đánh Bách Nhãn Ma Quân, hắn kháng cự được khoảng 60 hiệp thì đuối sức, bèn cởi áo để lộ hàng trăm con mắt trên người, từ những con mắt đó phóng ra những luồng sóng ánh sáng rất hung hiểm, Ngộ Không trúng phải luồng sáng vàng đó thì cảm thấy rất đau đớn, sờ lên đầu thấy mềm nhũn cả ra. Chạy đông chạy tây đều không thoát ra khỏi vòng ánh sáng đó, sau cùng phải hóa thành con tê tê chui xuống đất chạy xa 20 dặm mới thoát, quả thật ghê gớm
Sau cùng được Lê Sơn Lão Mẫu chỉ dẫn, Ngộ Không đến cầu cứu Tỳ Lam Bồ Tát (mẹ của Mão Nhật Tinh Quân) giải độc cho Đường Tăng và Bát Giới, dùng cây kim thêu do Mão Nhật Tinh Quân luyện từ mặt trời ra, vô hiệu hóa luồng hào quang và làm mù mắt tên yêu quái. Sau cùng hắn phải hiện nguyên hình là con rết dài tám thước, được Tỳ Lam Bồ Tát mang về để làm lính giữ cổng. Đối với loại yêu quái không hề có gốc gác thiên đình, cũng không có pháp bảo trong tay mà làm cho Ngộ Không sống dở chết dở quá thực rất hiếm
Bách Nhãn Ma Quân tượng trưng cho sự u mê che lấp tâm trí, nghìn con mắt trên người hắn tỏa ra ánh sáng rực rỡ, làm choáng ngợp, mê muội, khiến Tôn Ngộ Không cũng bị khuất phục, tượng trưng cho việc ảo vọng làm mù quáng lý trí.
8. Thanh Sư Vương
Là con sư tử lông xanh thú cưỡi của Văn Thù Bồ Tát, cũng là con yêu quái duy nhất được ưu ái xuất hiện đến hai lần trong truyện khi đa phần các yêu quái chỉ xuất hiện trong một kiếp nạn duy nhất của 4 thầy trò.
Lần thứ nhất hắn được cử đi “công cán”, theo đó Văn Thù Bồ Tát bị vua nước Ô Kệ trói dìm xuống sông ba ngày ba đêm, hắn được Phật Tổ cử đi giả làm đạo sĩ kết nghĩa anh em với nhà vua, nhân lúc sơ hở đẩy vua xuống giếng lấp đất lên rồi giả làm vua suốt 3 năm, để báo mối thù thủy tai cho chủ nhân. Linh hồn vua cầu cứu Đường Tăng, 4 thầy trò đã giúp vua sống lại đánh bại hắn giành lại ngôi báu cho chính chủ.
Lần thứ hai, 4 thầy trò gặp lại hắn tại Sư Đà Lĩnh, lúc này thì hắn làm đại vương của cả dãy núi, dưới trướng còn nhị vương là Bạch Tượng Quái và tam vương là Kim Sí Điểu, bên dưới là hàng nghìn tiểu yêu lâu la, Ngộ Không nghe đám tiểu yêu nói hắn từng dùng mồm hút 10 vạn thiên binh thiên tướng vào bụng mà thiên đình không làm gì được, cho thấy có ít nhiều uy dũng
Tuy nhiên nếu xét một cách toàn diện, thì Thanh Sư Vương chỉ có uy dũng nhưng thiếu hẳn trí tuệ, bằng chứng là hắn liều mạng dùng độc thủ hút Ngộ Không vào bụng rồi bị quậy cho sống dở chết dở.
Có thể dễ thấy rằng Thanh Sư Vương tượng trưng cho tâm tính tham lam, bạo tàn và thói phàm phu tục tử cản trở tâm tịnh của người tu hành
9. Bạch Tượng Quái
Là con voi trắng thú cưỡi của Phổ Hiền Bồ Tát ở núi Nga Mi, nhị đệ của Thanh Sư Vương, uy dũng không kém gì anh cả, tuy nhiên có đầu óc hơn một chút, khi hắn bày kế cho Thanh Sư Vương lừa lúc Ngộ Không chui ra thì dùng răng cắn thật mạnh, tuy nhiên cả hai tên này đều không biết đến bản lĩnh và thân thể thần thông quảng đại của Tề Thiên Đại Thánh nên báo hại Thanh Sư Vương bị gãy mất hai cái răng cửa. Hắn cũng sở hữu một chiêu độc thủ, vươn vòi dài như con rắn cuốn chặt lấy đối thủ, nhưng bị Ngộ Không vô hiệu hóa dễ dàng, chọc cho một gậy nổ mũi đau đớn chạy về động.
10. Tịch Hàn- Tịch Thử- Tịch Trần
Ba con tê giác thành tinh ở động Huyền Anh, phủ Kim Bình, nước Thiên Trúc, thường xuyên đóng giả Phật đi vân du để ép dân cống nạp dầu thơm, vì đó là thức ăn khoái khẩu của chúng, vì tưởng là đức Phật hiển linh thật, nên phủ Kim Bình bức ép dân chúng hằng năm đến ngày lễ phải cống nạp bạc và dầu đèn, họ mê tín mà tin rằng năm nào dầu đèn cạn, tức là Phật tổ đã nhận lễ, năm đó mùa màng sẽ tốt. Ngược lại, năm nào dầu đèn không được lấy đi thì sẽ mất mùa.Đêm đó, trời bỗng nổi gió to, quả nhiên có ba vị Đức Phật từ trên mây hạ xuống để lấy dầu đèn. Ngô Không mới nhìn đã biết ngay chúng là yêu quái giả Phật nhưng không kịp ngăn cản, Đường Tăng đã chạy đến bái lạy rồi bị chúng bắt đi đem về sào huyệt, bọn tiểu yêu dưới trướng chúng toàn lũ quỷ trâu rất hung dữ
Bọn chúng đã định đem xé thịt Đường Tăng ướp với dầu để làm món ăn nhưng còn sợ bản lĩnh của Ngộ Không nên muốn đợi bắt gọn cả đám thầy trò rồi làm thịt một thể, Ngộ Không tìm đến hang ổ kịch chiến với 3 con yêu hơn 150 hiệp không phân thắng bại, vì bọn này cũng tu hành đạo hạnh được ngót nghét nghìn năm.
Sau cùng phải được Thái Bạch Kim Tinh chỉ vẽ, Ngộ Không cầu cứu 4 vị sao Mộc trong Nhị Thập Bát Tú đến hàng yêu, bọn chúng nhìn thấy khắc tinh liền bỏ chạy thục mạng về phía biển tây rẽ nước mà đi, vì vốn dĩ bọn yêu quái này bơi rất giỏi. Thái Bạch Kim Tinh còn nói bọn quái này rất ưa sạch sẽ, đến mức cái bóng dưới nước cũng sợ bẩn nên thường xuyên thích tắm táp.
Ngộ Không cũng bốn vị sao Mộc đuổi đến tận biển tây, Tây Hải Long Vương sai thái tử Ma Ngang ra trợ chiến, kết quả là Tịch Trần bị thái tử Ma Ngang bắt sống, Tịch Thử bị Giác Mộc Giao bắt, chỉ có Tịch Hàn thì bị Tỉnh Mộc Hãn không kìm chế được mà cắn đứt cổ. Đây có lẽ là bọn yêu quái có số phận bi thảm nhất, truyện mô tả, chúng bị người dân phủ Kim Bình lột da đem phơi khô để chế tạo áo giáp, thịt thì từ quan viên đến dân chúng thưởng thức, sừng thì bị cưa để dâng Ngọc Hoàng và Phật Tổ.
Để lý giải vì sao mà ba con quái này lại bị 4 vị sao Mộc dễ dàng hàng phục, có thể áp dụng quy luật Ngũ Hành, ba con quái này thuộc hành Thổ, Ngộ Không vốn là Thạch Hầu cũng là hành Thổ nên chỉ có thể đánh nhau cầm chừng với bọn chúng, Thổ khắc Thủy, nên vì sao chúng bơi rất giỏi và thích tắm, nhưng Mộc khắc Thổ nên chúng dễ dàng bị 4 vị sao Mộc đả bại.
Ba con tê giác thành tinh tượng trưng cho 3 thói tham- sân- si của con người, ngay đến cái tên của chúng là Tịch Hàn (tránh rét), Tịch Thử (tránh nóng) và Tịch Trần (tránh bụi bẩn) tượng trưng cho ham muốn không kiểm soát của con người muốn trốn tránh thực tại khó khăn, tìm kiếm sự thoải mái, tiện nghi mà rơi vào lầm đường lạc lối.
IV. Yêu quái cấp S
1. Độc Giác Tỷ
Là con trâu xanh một sừng thú cưỡi của Thái Thượng lão quân, thừa lúc tiểu đồng ngủ quên, nó trốn xuống núi Kim Đâu gần biên giới Tây Lương nữ quốc để tác quái. Tuy có ngoại hình hung tàn nhưng Độc Giác Tỷ không phải dạng yêu quái cục súc, mà ngược lại còn rất thích dùng lý lẽ. Hắn không vô cớ bắt người qua đường, mà kỳ công bày ra một tòa nhà đẹp, quần áo đẹp bỏ không để làm mồi nhử. Những kẻ động lòng tham mà mặc trộm đống quần áo đó thì ngay lập tức bị hắn bắt, mà Đường Tăng vô tình trở thành nạn nhân
Hắn sở hữu một cây trường thương đánh ngang cơ với Ngộ Không, truyện tả rằng “Bên ấy nó múa thương gang, tinh thần phấn chấn, bên này mình đưa gậy sắt, võ nghệ cao cường, chính thực anh hùng gặp phải anh hùng…”Hành Giả thấy đường thương của yêu quái không rối loạn, đỡ tả đón hữu rất có đường lối thì cũng phải thầm khen ngợi. Vậy là hai bên lại đấu thêm 20 hiệp nữa.
Đến khi giằng co không phân thắng bại, hắn mới tung pháp bảo ra, chính là chiếc vòng kim cang trát của Thái Thượng Lão Quân năm xưa đã đả thương Ngộ Không giúp Nhị Lang Thần chiến thắng, ngay lập tức gậy như ý bị nó hút vào, Ngộ Không không còn binh khí không dám đánh tiếp, lên thiên đình tra xét lý lịch của yêu quái, đồng thời gọi thêm cứu viện.
Ngọc Hoàng bèn cử thiên binh thiên tướng xuống giúp bắt yêu. Kiếp nạn này phải huy động đến rất nhiều thần binh thiên tướng đến giúp sức như cha con Lý Thiên Vương - Na Tra, Lôi Công, Thủy Bá, Hỏa Đức tinh quân, cho đến 18 vị la hán đồ đệ của Như Lai tung các hạt kim sa xuống, đều bị cái vòng hút sạch hết, họ trở nên bất lực, luống cuống như gà mắc tóc. Đến lúc này, các vị La Hán mới nói lại cho Ngộ Không biết lời dặn của Như Lai, rằng phải tìm đến Thái Thượng Lão Quân mới hàng phục được con yêu quái, quả nhiên mới phát hiện ra yêu quái chính là con trâu xanh đã xổng chuồng. Lão Quân đọc thần chú rồi lấy quạt ba tiêu ra quạt một nhát, thu được cái vòng kim cương về, lại quạt thêm nhát nữa, tức thì yêu quái sức mềm gân yếu, hiện rõ bản tướng là sinh vật tựa như con trâu màu xanh. Lão Quân dùng vòng kim cương xỏ vào mũi yêu quái rồi bắt về trời.
Có thể thấy Độc Giác Tỷ tượng trưng cho cho tai nạn, nghiệp nợ cũ cần phải trả trong quá trình hướng Phật, Kim Cang Trát có khả năng hút mọi vũ khí, tượng trưng cho những khó khăn, bế tắc khiến con người không thể buông bỏ dục vọng hoặc sự bám víu vào quyền lực/sức mạnh bản thân.
2. Lục Nhĩ Hầu
Là một trong 4 giống khỉ không nằm trong sổ sinh tử, có nghĩa là nó đã thực sự thoát khỏi quy luật sống chết. Vốn có đến sáu cái tai nên nó đứng một chỗ có thể nghe thấy mọi sự trong trời đất, quyết việc ngoài ngàn dặm. Bản lĩnh võ nghệ, 72 phép thần thông đều không thua kém gì Ngộ Không, đến thần - tiên- Bồ Tát đều không thể phân biệt, chỉ đến khi gặp phải bậc chí minh như Như Lai, nó mới dễ dàng bị vạch trần chân tướng
Vậy rút cục Lục Nhĩ Hầu là ai ? Tại sao hắn lại xuất hiện ngay sau khi Ngộ Không đồ sát bọn sơn tặc, và bị Đường Tăng đuổi đi và cũng chỉ có Ngộ Không chứ không phải thần tiên hay Phật nào tiêu diệt được nó
Lục Nhĩ Hầu chính là một bản ngã khác của Ngộ Không, là một bản ngã khác nên tài năng của nó không kém gì chính chủ, nói cách khác nó tượng trưng những tỵ hiềm xấu xa, suy nghĩ tiêu cực sau khi Ngộ Không bất hòa với sư phụ và sư đệ, là phần yêu quái còn xót lại trong tâm can của Ngộ Không. Nó là phiên bản giả mạo hoàn hảo, đại diện cho những đố kỵ và hoài nghi luôn muốn ghen tị và có dã tâm thay thế chân thân, cần bị tiêu diệt để đạt đến sự giác ngộ chân chính trên con đường tu hành. Việc Ngộ Không dứt khoát đánh chết Lục Nhĩ Hầu tại Linh Sơn, cũng chính là sự chiến thắng của chân thân trước tâm ma, hàm ý rằng trong cuộc đời kẻ thù đáng sợ nhất không phải là yêu quái bên ngoài, mà là chính bản thân mình
3. Ngưu Ma Vương
Anh em năm xưa kết nghĩa với Ngộ Không, tự xưng Bình Thiên Đại Thánh, pháp lực thần thông quảng đại so với Ngộ Không cũng một chín một mười, 4 thầy trò Đường Tăng trên đường sang tây thì bị Hỏa Diệm Sơn chắn lối không thể vượt qua, đành phải đến mượn Thiết Phiến Công Chúa (vợ của Ngưu Ma Vương) chiếc quạt ba tiêu mới có thể dập tắt lửa, nhưng đã có thù oán từ trước do sự việc Ngộ Không lừa cho Hồng Hài Nhi bị Quan Âm Bồ Tát bắt, và thế là hai bên từ võ mồm rồi xô xát đánh nhau to, trước đó Thiết Phiến dùng quạt ba tiêu quạt bay Ngộ Không đến núi Tu Di, được Bồ Tát trao cho viên Định Phong Đơn, mới quay trở lại đánh, tha hồ cho Thiết Phiến quạt mà Ngộ Không vẫn cứ đứng vững như bàn thạch
Sau đó, Ngộ Không dùng kế đóng giả Ngưu Ma Vương để lừa lấy chiếc quạt trong tay Thiết Phiến, nhưng lại bị Ngưu Ma Vương dùng thủ đoạn tương tự biến thành Bát Giới lừa lấy lại, Ngộ Không cay cú vì gậy ông đập lưng ông nên hai bên đã đánh nhau to. Ngưu Ma Vương sau mấy lần đánh Ngộ Không không thắng, lại có Bát Giới đến trợ chiến nên chùn tay và tính kế chuồn, có vị Bát Pháp kim cang ở núi Ngũ Đài, nhận lệnh của Như Lai đến chặn đường yêu quái. Ngưu Ma Vương lại chạy bổ về hướng nam, không ngờ đã có vị Thắng Chí kim cang ở núi Nga Mi chờ sẵn. Ngưu Ma Vương mất sạch chiến ý, giờ hối cũng không kịp, chạy sang đông thì có Đại Lực kim cang ở núi Tu Di, phía tây thì có Vĩnh Trụ kim cang ở núi Côn Luân, đúng là tứ bề đều có thiên la địa võng vây lại. Ngưu vương lại bay thẳng lên trời để trốn, ngờ đâu đã có Lý Thiên vương và Na Tra dẫn thiên binh ra chờ sẵn.
Ngưu Ma Vương lúc này không khác gì con thú dữ bị dồn vào tuyệt lộ, bèn hóa bản tướng con trâu, lao vào húc Lý Thiên Vương. Na Tra hóa ra 3 đầu 6 tay, vung kiếm chặt đứt đầu con trâu nhưng hễ cứ chặt đứt một lần thì Ngưu Ma Vương lại mọc ra một đầu khác. Na Tra bèn dùng Phong Hỏa luân đốt cháy yêu quái, Lý Thiên vương cầm gương chiếu yêu soi rõ bản tướng, khiến hắn không thể hóa thân để tẩu thoát được nữa, lúc này mới đầu hàng, chấp nhận quy y. Na Tra thái tử lấy dây xỏ vào mũi trâu dắt về trao trả cho đất Phật. Thiết Phiến phải đầu hàng, giao nộp chiếc quạt ba tiêu cho Ngộ Không
Có thể thấy trận đánh giữa Ngộ Không và Ngưu Ma Vương là một trong những trận chiến hay nhất có quy mô lớn nhất thì thần tiên chư phật tám phương phải giăng thiên la địa võng hỗ trợ Ngộ Không mới đả bại được hắn, chứng tỏ bản lĩnh và số má của Ngưu Ma Vương quả thật không thể xem thường. Ngưu Ma Vương được Ngô Thừa Ân xây dựng như một hình ảnh đối lập với Ngộ Không, khi cả hai đều có gốc gác ma quái, nhưng nếu Ngộ Không đại diện cho sự tỉnh ngộ và hướng thiện, thì Ngưu Ma Vương lại đại diện cho sự cố chấp, hoang dã của ma tính.
4. Hoàng Mi Lão Phật
Là tên tiểu đồng đánh chuông cho Phật Di Lặc, nhân lúc Phật Di Lặc đi dự lễ hội do Nguyên Thủy Thiên Tôn mời, hắn nhàn rỗi không có việc gì làm, nên ăn cắp hai pháp bảo cực kì lợi hại của Di Lặc là chiếc não bạt vàng và chiếc túi hậu thiên xuống trần gian, dựng ngôi chùa Tiểu Lôi Âm giả, hắn biến thành Như Lai, cho đám tiểu yêu biến thành La Hán, Tỳ Kheo, lừa Đường Tăng sập bẫy. Ngộ Không phát hiện ra vung gậy xông vào đánh thì bị hắn phóng chiếc não bạt vàng úp chụp lên, ai bị nhốt trong chiếc não bạt vàng này sau một thời gian thân thể dù có là kim cương bất hại cũng tan chảy thành máu dịch hết. Ngộ Không tìm đủ mọi cách nhưng vì cái não bạt làm bằng vàng nên không có cái gì xuyên thủng được, sau cùng phải cầu cứu Nhị Thập Bát Tú, một người trong số đó là Cang Kim Long dùng chiếc sừng khoan một lỗ nhỏ để Ngộ Không thu nhỏ người mà chui ra
Ngộ Không thoát được ra ngoài, vung gậy đánh vỡ tan cái nạo bạt vàng. Đám yêu quái nghe thấy động vội ùa cả lại. Yêu vương cầm cây lang nha bổng, giao đấu với Ngộ Không 50 hiệp chưa rõ được thua. Nhị Thập Bát Tú, Ngũ Phương Yết Đế cũng vác binh khí quây lại đánh. Hoàng Mi không sợ hãi, thò tay ra sau lưng cởi ra một cái túi vải trắng cũ, tung lên cao, chính là chiếc túi Hậu Thiên của Phật Di Lặc. Ngay lập tức Hành Giả và các thiên tướng đều bị hút vào bên trong túi. Tên yêu vương này không những bản lĩnh võ nghệ cao cường mà còn sở hữu hai món bảo bối vô cùng lợi hại, đến nỗi Tôn Hành Giả vốn nhanh nhạy mà liên tiếp hai lần bị hắn bắt sống, cũng giống như trận đấu với Độc Giác Tỷ trước đó, bất cứ thần tiên nào đến cứu viện cho Ngộ Không đều bị cái túi của hắn hút vào
Sau cùng Ngộ Không trong lúc khóc than tuyệt vọng, thì gặp được Phật Di Lặc đang đi tìm tên yêu quái, Di Lặc bày kế cho Ngộ Không khiêu khích xong giả thua chạy biến thành quả dưa, còn mình hóa thành ông lão trồng dưa, đưa quả dưa giả do Ngộ Không biến thành cho tên yêu quái ăn, tên yêu quái bị Ngộ Không đánh đấm cho cơ thể, đau đớn lăn lộn không chịu nổi, phải giao trả pháp bảo lấy cắp, hắn bị Di Lặc hút vào trong chiếc túi Hậu Thiên, như cách mà trước đó hắn bắt các thiên binh thiên tướng mang về.
Hoàng Mi Lão Phật chính là hình ảnh tượng trưng cho sự giả mạo chân lý và tham vọng đi quá giới hạn khi dựng lên ngôi chùa giả và đóng làm Phật giả, là sự tà đạo,  dối trá núp bóng đức tin để mê hoặc lòng người, là hình ảnh mà tác giả khéo léo phiếm chỉ đám tăng lữ buôn thần bán thánh, sử dụng tôn giáo để mị hoặc, hà lạm dân chúng trong xã hội phong kiến.
Kiếp nạn này cũng ẩn dụ cho ma chướng mà người tu hành gặp phải, khi tu hành đến một mức độ nhất định, ma tâm quỷ chướng sẽ hiện thành hình dáng Tiên, Phật để lừa ta rời xa việc tu tập chính pháp. Nhiều vị tu hành có chút thành tựu lại không qua khỏi ải này, tin là mình được Thần, Phật khải thị thành ra tự cao tự đại, nghênh nghênh ngang ngang, xuyên tạc chánh pháp, ăn nói quàng xiên, yêu ngôn hoặc chúng.
5. Kim Sí Điểu
Kim Sí Điểu (Đại Bàng) hay Vân Trình Vạn Lý Bằng, có thể là con yêu quái khó nhằn nhất trong quá trình hàng yêu diệt quái của Ngộ Không, vì hắn hội tụ đầy đủ các yếu tố: thân phận cao quý, pháp bảo xịn, độc ác và sự xảo quyệt
Tương truyền rằng, Phượng Hoàng là loài chim cao quý nhất thế gian thuở hồng hoang, Phượng Hoàng sinh ra Khổng Tước và Đại Bàng, về sau Khổng Tước hung ác nuốt Như Lai vào bụng, Như Lai rạch xương sống nó mà chui ra, toan giết nó, nhưng chư tăng khuyên giải, giết nó không khác gì lấy mạng mẹ mình, vì vậy Như Lai phong nó làm Khổng Tước Đại Minh Vương Bồ Tát, Đại Bàng thì chính là em ruột của Khổng Tước, có nghĩa là về vai vế, hắn là cậu ruột của Phật Tổ.
Kim Sí Điểu tương truyền vỗ cánh một phát có thể bay đến chín nghìn dặm, trong khi Cân Đẩu Vân của Ngộ Không chỉ có thể một lúc bay được mười vạn tám nghìn dặm, và hắn chỉ cần vỗ cánh hai lần là đuổi kịp tóm gọn Ngộ Không. Tuy thế nhưng bản lĩnh cận chiến của hắn lại không giỏi nếu phải đánh tay đôi với Ngộ Không, vì vậy mà hắn phải kết nghĩa liên thủ với Thanh Sư và Bạch Tượng
Điểm đáng sợ đầu tiên của Kim Sí Điểu, chính là mức độ độc ác của hắn. Yêu quái trong Tây Du Ký, đa phần thích sống ẩn mình trong sơn động, rừng núi hẻo lánh, thi thoảng bắt vài kẻ lạc đường để ăn thịt, hoặc có những tên yêu quái giả thần giả thánh, bắt dân hiến tế, có kẻ bạo gan hơn thì dùng tà thuật để thao túng một bậc quân vương để lũng đoạn triều chính. Thế nhưng ít có kẻ nào ra tay tàn độc như Kim Sí Điểu, diệt hẳn cả một nước, già trẻ lớn bé đều bị hắn ăn thịt. 500 năm trước, thành Sư Đà vốn là một tiểu quốc, giờ trở thành tòa thành chứa đấy yêu quái hung hãn do Kim Sí Điểu cai quản, truyện kể Tôn Ngộ Không khi nhìn thấy tòa thành ngùn ngụt yêu khí đó thì cũng phải sợ hãi mà ngã ra đất. Kim Sí Điểu không chỉ là một yêu vương nơi sơn động, mà trở thành vua của một vương quốc toàn yêu quái.
Điểm đáng sợ thứ hai, chính là sự nham hiểm, đầu óc mưu mô của Kim Sí Điểu. Việc kết nghĩa huynh đệ với Thanh Sư và Bạch Tượng chỉ nhằm mục đích bắt giữ Đường Tăng, đánh bại Tôn Ngộ Không trong kế hoạch lớn của hắn. Tại sao với thân phận cao quý vậy, mà hắn lại chấp nhận đứng sau Thanh Sư và Bạch Tượng chỉ là 2 con thú cưỡi của các Bồ Tát, bởi vì hắn nắm được chân lý kẻ mạnh nhất không nhất thiết phải là kẻ cầm đầu mà là kẻ đứng trong bóng tối giật dây kẻ khác thực hiện những mưu đồ bẩn thỉu thay cho mình. Hai con quái kia mang tiếng là đại ca, nhị ca nhưng kỳ thực lại phải xông ra trận tiền, thay mặt hắn đương đầu với Tôn Ngộ Không. Cái bình Âm dương lưỡng khí chuyên để bắt nhốt kẻ thù, cũng là “hàng nóng” mà Kim Sí Điểu bơm cho 2 ông anh để đánh nhau với Ngộ Không. Hắn cũng là kẻ duy nhất nhận ra Ngộ Không khi biến hình thành con đom đóm và nhanh tay tóm sống, chứng tỏ sự mưu mô giảo hoạt của hắn đã vượt xa hai ông anh và những con yêu quái khác từng xuất hiện
Sau năm lần bảy lượt thất bại trước bản lĩnh tháo vát của Tôn Ngộ Không, Thanh Sư và Bạch Tượng đã nản chí muốn thả cho thầy trò Đường Tăng đi qua nhưng Kim Sí Điểu chính là kẻ gạt đi và bày ra kế giả vờ quy hàng để lừa bắt Đường Tăng. Bắt được Đường Tăng rồi, hắn đi đằng sau lưng Tôn Ngộ Không, ngay lập tức vung kích nhằm đầu Ngộ Không mà đánh xuống, cho thấy Kim Sí Điểu ra tay rất tàn độc, không cần quang minh chính đại, miễn là đạt được mục đích. Trí tuệ của Kim Sí Điểu còn được thể hiện một lần nữa ở việc hắn còn biết lợi dụng tung tin giả, lệnh cho lũ đàn em trong thành loan tin Đường Tăng đã bị ăn thịt để Tôn Ngộ Không mất hết ý chí, chán nản mà tự bỏ cuộc, khi đó thì bọn chúng nghiễm nhiên thưởng thức thịt Đường Tăng mà không sợ ai đến quấy rối.
Điểm đáng sợ thứ ba, đó là sự liều lĩnh ngông cuồng của Kim Sí Điểu, mà có lẽ một phần do sự dung túng của Như Lai. Nước Sư Đà nằm gần Tây phương nhưng Kim Sí Điểu vẫn tác oai tác quái, chiếm cứ tòa thành suốt 500 năm. Khi bị lọt vào vòng vây của chư Phật, Thanh Sư và Bạch Tượng thấy mặt chủ nhân thì ngay lập tức quy hàng lộ nguyên hình, chỉ có Kim Sí Điểu vẫn ngông cuồng muốn tấn công cả Như Lai để cướp bảo tọa, đúng là một kẻ liều lĩnh không sợ bất cứ ai trên đời. Sau cùng hắn bị Như Lai dễ dàng hàng phục, nhưng cái kết của hắn lại vô cùng ấm êm, Như Lai dỗ ngọt hắn “- Ta cai quản bốn đại bộ châu, vô số chúng sinh thờ phượng, phàm có việc gì, ta sẽ bảo người ta cúng nhà ngươi trước.”Bấy giờ Kim Sí Điểu mới xuôi tai, vả lại biết mình cũng chạy không thoát, vậy là chấp nhận làm hộ pháp, đậu ngay trên hào quang của Như Lai.
Lời dỗ dành của Như Lai, giống như một sự thỏa hiệp của thế lực chính nghĩa với cái ác, nó tố cáo một sự thật trần trụi đôi khi trong cuộc sống cái ác không thể bị tiêu diệt hoàn toàn mà thậm chí phải chấp nhận sống chung với nó. Nói cách khác Kim Sí Điểu là hình ảnh đại diện cho đám quý tộc vương công xưa dù làm chuyện xấu xa đồi bại như thế nào nhưng nhờ thân thế khủng mà vẫn được bao che, dung thứ, lột tả sự bất công trong xã hội phong kiến.
Sau này có lẽ chúng ta đã thấy bóng dáng Kim Sí Điểu một lần nữa xuất hiện khi có một nhân vật là Đại Bàng Tôn Giả theo lệnh của Nhiên Đăng Cổ Phật bay xuống cắp hết các túi đựng kinh rồi quăng xuống đất, để lộ ra viêc 4 thầy trò bị A Nan , Ca Diếp lừa đưa cho những cuốn kinh không có chữ, có thể thấy Đại Bàng Tôn Giả chính là Kim Sí Điểu đã tu tâm dưỡng tính, và giờ hắn giúp Đường Tăng như một cách xám hối trả nghiệp cho những tội lỗi trước đó.
6. Cửu Linh Nguyên Thánh
Vốn là con sư tử chín đầu đã tu hành đắc đạo của Thái Ất Thiên Tôn ở cung Diệu Nham, nhân lúc người chăn thú do uống nhầm phải rượu do Thái Thượng Lão Quân biếu Thái Ất Thiên Tôn nên ngủ quên li bì bảy ngày không khóa xích, nó xuống trần gian đã bảy năm, trú tại động Cửu Khúc Bàn Hoàn, núi Trúc Tiết, châu Ngọc Hoa, nước Thiên Trúc, tại đây nó nhận sáu con sư tử thành tinh làm cháu nuôi, một trong số đó là Hoàng Sư Tinh
Hoàng Sư Tinh sau khi đánh cắp binh khí của ba huynh đệ Ngộ Không vốn dĩ đã mời Cửu Linh đến dự tiệc thì bị nhóm Ngộ Không đánh tới, hai bên hỗn chiến một trận to, lúc này thì Cửu Linh đến cứu đám cháu, hắn cưỡi mây áp sát cổng thành, thò 9 cái miệng lớn của mình xuống, tóm gọn một mẻ cả Tam Tạng, Ngọc Hoa vương và ba vị vương tử, đem về động Cửu Khúc Bàn Hoàn.
Ngộ Không biết là mắc mưu địch, bèn nhổ hết lông trên người, hóa ra trăm ngàn Hành Giả, vây cả lại mà đánh. Cuối cùng đánh chết Hoàng Sư, bắt sống bốn con sư tinh đem về thành Ngọc Hoa.
Cửu Linh biết Hoàng Sư bị chết thì bực bội lắm, chỉ lắc mình một cái, 8 cái đầu ở hai bên tả hữu đều há miệng lớn, trong thoáng chống đã ngoạm được Hành Giả và Sa Tăng, bắt đem về động trói nghiến lại. Cửu Linh Nguyên Thánh sai tiểu yêu lấy gậy đánh Đường Tăng nhưng Ngộ Không chịu đòn thay mà không biết Ngộ Không đã luyện được mình đồng da sắt, lũ tiểu yêu đánh từ sáng đến chiều, gãy không biết bao nhiêu gậy mà Hành Giả vẫn không hề hấn gì. Đợi lão yêu đi ngủ, Hành Giả mới tháo dây trói nhưng chỉ kịp thoát thân chứ không cứu được ai theo cùng.
Sau khi được các Lục Đinh Lục Giáp cho biết chân tướng của yêu quái, Ngộ Không đến gặp Thái Ất Thiên Tôn, Thái Ất nói “ Cái con nguyên thánh đó của tôi cũng là một chân linh tu hành lâu ngày đắc đạo: y kêu một tiếng trên thông tới tam thánh, dưới suốt đến cửu tuyền, cứ bình thường thì nó cũng không hay làm hại chúng sinh. Tôn đại thánh hãy đến trước cửa thách đánh, dẫn nó ra đây để tôi thu phục nó.” Cửu Linh Nguyên Thánh nhìn thấy chủ nhân, không dám động cựa, bốn cẳng quỳ xuống đất, dập đầu lia lịa rồi hiện bản tướng, bị bắt đem về trời.
Có thể thấy Cửu Linh Nguyên Thánh là "đệ nhất ma vương" trong thần giới, sở hữu pháp lực tự thân khủng khiếp mà không cần dùng đến các loại pháp bảo hay mưu kế, chín cái đầu của hắn tượng trưng cho sự chín điều suy nghĩ, trí tuệ uyên bác, nhưng mặt khác nó cũng ám chỉ đến định chế cửu phẩm trung chính của các triều đại phong kiến Trung Hoa, vốn đã bị biến chất dưới triều đại nhà Minh, trở thành công cụ thao túng bởi các gia đình quyền quý, tạo ra tình trạng "trong phẩm không có người bình dân, trong quý tộc không có người thấp kém"