Nguồn: Hats were film's best supporting actor of 2023 | British GQ (gq-magazine.co.uk)
Năm 2023, điện ảnh đã quay trở lại một cách mạnh mẽ. Không những khiến người ta xách mông đặt vào ghế ngồi trong rạp chiếu phim (lời cảm ơn đến Tom Cruise), mà phim ảnh còn định nghĩa nhiều mặt trong các cuộc thảo luận văn hóa trong năm: Barbenheimer, những giá trị về tính chính xác trong lịch sử, liệu bạn có nên bị bỏ lỡ điều gì chỉ vì lánh đi chút để giải quyết nỗi buồn trong thời lượng bốn tiếng phim.
Nhưng ngoài những các cuộc tranh luận kết nối một số bộ phim thành công đình đám trong năm, có một dấu hiệu thời trang đã liên kết chúng với nhau: những chiếc mũ. Bây giờ hãy thử nhìn lại những bộ phim nổi bật được công chiếu trên màn hình lớn trong năm nay và nghĩ xem chúng có gì giống nhau. Oppenheimer: quả bom khổng lồ (và mũ), Napoleon: vị vua lùn nóng nảy (và mũ), Killers of the Flower Moon: đàn áp thế hệ (và mũ), Wonka: sô-cô-la (và mũ), Barbie: chế độ trọng nam (và mũ).    
Quả là thời đại của những chiếc mũ. Mũ cạ rộng, mũ cao bồi, mũ lưỡi trai, mũ bicorne: chúng ta đã thấy qua tất thảy. Nhưng, có vẻ bạn đang hỏi, thế thì có gì đặc sắc ở đây vậy? Mũ ấy à, tựu chung lại cũng chỉ là một món quần áo. Còn quần thì sao? Ai cũng mặc để xuất hiện trên màn ảnh trong năm nay đấy, ta có cần thông báo cho mọi người cùng biết không nhỉ? Tổ chức một buổi tiệc luôn không? Mời cả Harry Styles cho oách xà lách? =))))))
Điểm đáng nói ở đây là, ngoài dùng để bảo vệ chiếc đầu quý giá của những quý ông của chúng ta, những chiếc mũ chúng ta thấy trong năm nay đã trở thành nhân tố kể chuyện quan trọng ngay từ chính bản thân nó.
Lấy Oppenheimer làm ví dụ, bộ phim mang tính “mũ” nhất trong năm. Trong bộ phim mà hầu hết những nam diễn viên Hollywood đều tham gia như thể đây là cuộc tuyển quân bắt buộc đến từ Christopher Nolan, dĩ nhiên, rất nhiều cái đầu cần bảo vệ. Giống như Robert J Oppenheimer, mái tóc của Cillian Murphy hầu như không bao giờ thiếu chiếc mũ xám tròn của ông ta trong suốt phần lớn bộ phim, đóng vai trò bảo vệ khỏi cái nắng gay gắt của sa mạc Los Alamos lẫn những ánh mắt đề phòng từ chính phủ Mỹ. Oppenheimer sử dụng chiếc mũ tựa như tấm khiên chắn, đặc biệt là khi ông bước ra từ vùng tối của vật lý lý thuyết tiến vào trong lĩnh vực công khai nhất của cải cách tiến bộ trong thời chiến. Một món đồ quần áo nhưng nó lại mâu thuẫn với chính nó - một bên là để che đậy đi, bên kia là để bước ra ngoài - cũng chính nó cuối cùng dẫn đến sự sụp đổ của ông.
Mặc dù ông khép mình lại trong khuôn khổ đạo đức khỏi những mối nguy tiềm tàng của sự phá hủy hạt nhân, nhưng ông cũng không thể tránh khỏi bị cuốn vào sự chú ý từ cộng đồng bởi tính cách thiên tài. Chiếc mũ trở thành lời tuyên bố về sự ngạo mạn của ông, dấu ấn của của nhân vật lịch sử khó đoán mà ngay cả dưới góc nhìn lịch sử cũng là vấn đề nan giải để xác định. Nhà thiết kế trang phục, Ellen Mirojnick, từng nói cái bóng không thay đổi rọi xuống từ chiếc mũ của Oppenheimer là một nhân tố có tính chủ đích khắc họa chủ nghĩa khắc kỷ kiêu hãnh: “Từ khi ông trở nên quyền lực tại Berkeley, điều đó chưa bao giờ bị xê dịch qua từng ấy thập kỷ”.
Sau đó, ta có Killers of the Flower Moon, từ vị đạo diễn Martin Scorsese trong sử thi những năm 1920 đã khắc họa chi tiết nỗi đau khắc khoải của người dân tại Osage Nation trước lòng tham của bọn người da trắng trong quận. Bối cảnh phương Tây, nên những chiếc nón cao bồi là tất yếu. Nhưng ngay cả những chiếc mũ Stetson cũng mang câu chuyện của riêng chúng, theo như nhà thiết kế trang phục Jacqueline West, đó là câu chuyện về chiến tranh, sự đồng hóa và về công lý.
Người dân của Osage mang mũ cao bồi đen, không phủ nhận chúng bảo vệ họ khỏi ngoại cảnh vùng đồng bằng rộng lớn nhưng chúng còn biểu trưng cho nỗi ngột ngạt của họ khi sống cùng với người da trắng (“Không còn chỉ là kiểu mũ cao bồi của người Mỹ da trắng cổ điển; nó trở thành mũ của người Osage”). Leonardo Dicaprio trong vai Ernest Burkhart, một vai phản diện vô dụng, hắn đội một loạt mũ ngày càng sậm màu, ngày càng nhiều họa tiết và tổng thể trông bớt đần độn hơn khi hắn ta trở nên độc ác và gian trá hơn, trong khi đó Thomas White, một đặc vụ FBI tại Jess Plemmon đội một chiếc mũ Stetson phô trương, giống như điểm sáng của công lý.
Những ẩn dụ về mặt thị giác gán vào những chiếc mũ được thể hiện khắp nơi. Ridley Scott có lẽ đã cười vào mặt của các nhà sử gia (không hẳn, theo nghĩa đen, hehe) khi đảm nhận nhân vật Napoleon nhưng thậm chí ngay cả ông cũng không thể dành cho nhân vật lịch sử bề ngoài thẩm mỹ hơn, người đàn ông mang chiều cao khiêm tốn với một chiếc mũ lớn kệch cỡm. 
(*Chỗ này theo tôi hiểu là ông này đã sửa nguyên tác rất nhiều nhưng riêng việc Napoleon lùn với cái mũ lớn thì iconic quá nên ngay cả ổng cũng không thay đổi nó).
Chiếc mũ bicorne (*mũ đen rộng biểu tượng thời kỳ Napoleon) được đội lệch sang một bên kiểu cổ điển hiện ra to lù lù và gần như đè nặng lên đôi vai chắc chắn của Joaquin Phoenix, ngày càng trở nên lố bịch khi vị tướng “nhỏ bé” dần mất phương hướng trong chính nước cờ chính trị của chính mình.
Trong bộ phim Barbie của Greta Gerwig, Ken nghiện những món đồ trang sức - ngay cả chính anh ta cũng trở thành một món trang sức. Anh ta gần như ám ảnh Barbie đến mức muốn ăn mặc giống cô ấy. Khi anh ta cùng Barbie đến thế giới con người, họ mặc những bộ trang phục cao bồi hài hước đi kèm với chiếc mũ trắng để cố gắng hòa nhập. Giống với Wonka, một bộ phim tương tự đặt những chiếc mũ là trung tâm nơi Timothée Chalamet là thợ làm sô-cô-la trẻ tuổi đội một chiếc mũ màu hạt dẻ trông có vẻ sâu hoắm như chiếc túi đựng thảm, lựa chọn của bộ phim Barbie cho Barbie và Ken đội những chiếc mũ ngộ nghĩnh là để nhấn mạnh sự ngây thơ của họ khi bước chân vào thế giới hiện thực.
Nhưng với Ken, thậm chí là với một chiếc mũ ngốc nghếch, anh ta được đối đãi tử tế. Anh ta biết về chế độ trọng nam và cưỡi ngựa trong khi đang mặc trên mình trang phục hết sức đần độn, và người ở đây vẫn đối xử với anh ta tốt hơn với Barbie. Khi quay trở về Barbieland, anh ta bỏ chiếc mũ của mình để đổi lấy một trang phục đội đầu khác: một chiếc mũ tay chơi rằn ri, thứ mà Barbie sẽ chẳng bao giờ chạm vào.
Thế nên khá rõ ràng rằng những chiếc mũ mang ý nghĩa rất lớn ở năm 2023. Chúng biểu tượng cho quyền lực cũng như sự bất lực, trên một mảnh đất toàn những người đàn ông rắn rỏi kiệm lời, bằng phương thức thị giác nó đã truyền tải đến chúng ta một số thông điệp mà trong vài trường hợp không thể diễn tả bằng lời nói. Mùa trao giải đang đến gần, chúng ta có những ứng cử viên sáng giá: Ryan Gosling (Barbie), Charles Melton (May December), Robert Downey Jr (Oppenheimer), và vị trí cuối cùng trong lá phiếu cho ngôi sao thực sự của màn ảnh năm 2023: Mũ (all).
Phim Hollywood Phân tích phim