Nhà Umber – Lưỡi kiếm tiên phong Phương Bắc

Quân tiên (tiên phong doanh) trong binh pháp là lực lượng tinh nhuệ, dũng mãnh nhất đi đầu, có nhiệm vụ phá vỡ trận tuyến, tạo thế trận hoặc thăm dò lực lượng địch. Và mặc dù trong quân đội, quân tiên phong thường là vị trí nguy hiểm và dễ hi sinh nhất thì vẫn sẽ luôn có những người sẵn sàng hi sinh mở đường cho những trận đánh lớn. Trong thế giới của ASOIAF, có một gia tộc dường như được sinh ra để trở thành mũi giáo tiên phong tiêu biểu của Phương Bắc. Và hôm nay hãy cùng mình - Elior - Tìm hiểu và phân tích kĩ hơn về gia tộc Umber, những kẻ khổng lồ tiên phong của Phương bắc nhé.

Nhà Umber thành Last Hearth là một trong những gia tộc lớn và trung thành nhất của Phương Bắc, lâu đài của họ - Last Hearth nằm vị trí xa nhất về phía Bắc của lục địa (trừ các trạm gác trên Tường Thành). - Về vị trí địa lí: Người nhà Umber kiểm soát vùng đất dọc theo Vịnh Hải Cẩu, phía Nam của New Gift và kéo dài về phía tây đến Vương Lộ. Vùng đất của họ bao gồm Sông Cuối ở phía Bắc và Đồi Cô Đơn. Vương Lộ chạy dọc theo biên giới phía tây của lãnh thổ nhà Umber trong khoảng một trăm dặm. Hầu hết đất đai của họ nằm ở phía đông Vương Lộ, nhưng người Umber chăn thả cừu của họ trên những đồng cò cao của dãy núi phía Bắc vào mùa hè. Toà thành Last Hearth nằm giáp ranh với vùng đất The Gift của Đội Tuần Đêm và gần sát với Tường Thành. Vậy nên ngay từ vị trí địa lý, họ đã luôn là những người đầu tiên giáp mặt với Man Tộc nếu dân ngoại lai ấy có vượt qua được Tường Thành.

Gia huy của họ là một người khổng lồ gầm thét trong bộ da gấu, tay cầm những chiếc xích sắt bị đứt đoạn trên nền đỏ rực như lửa, khác hoàn toàn với gia huy trên phim của gia tộc này với chỉ đơn giản là 2 sợi xích vắt chéo nhau tạo thành hình chữ X làm gia huy của gia tộc này bị bình thường hóa và mất đi độ hoang dại vốn có của người nhà Umber. Mặc dù không có khẩu hiệu được chính thức ghi lại trong sách nhưng theo một nguồn bán chính thức, khẩu hiệu của gia tộc họ là "Thà chết chứ không chịu xiềng xích" hay "Death Before Chains". - Về đặc điểm văn hoá: Thành viên nhà Umber nổi tiếng với vóc dáng khổng lồ, thường cao trên 2m, vai rộng và sức mạnh cơ bắp phi thường. Họ thường để râu tóc rậm rạp và mặc áo da gấu. Với tính cách đặc trưng là sự nóng nảy, bộc trực, đồng thời là sở thích uống rượu và cực kì coi thường những nghi lễ rườm rà của phương Nam. Nhắc đến đây ta không thể nào không nghĩ tới nhân vật đại diện cho nhà Umber - Greatjon Umber, một con người có đầy đủ những mô tả thường thấy của sự hoang dã của gia tộc này, đồng thời là người mà ta cũng sẽ phân tích kỹ hơn trong bức tranh toàn cảnh về gia tộc Umber. - Về lịch sử trước những sự kiện của GOT: Gia tộc Umber là một trong những dòng họ cổ xưa của phương Bắc, từng giữ ngôi vị vương giả với tư cách là những vị vua của Tiền Nhân. Trải qua nhiều cuộc xung đột và biến động lịch sử, họ dần mất đi địa vị tối cao và trở thành chư hầu trung thành của Nhà Stark – những vị Vua Mùa Đông. Thậm chí, trong dân gian còn lưu truyền một giả thuyết rằng Vua Đêm có thể mang huyết thống của nhà Umber. Trong quá khứ xa xưa, cách đây khoảng ba nghìn năm, nhà Umber đã sát cánh cùng nhà Stark để đánh bại hai anh em Gendel và Gorne – những Vua Bên Ngoài Bức Tường khét tiếng.

Đến năm 58 AC, Nữ hoàng Alysanne Targaryen cùng con rồng Silverwing đã ghé thăm gia tộc Umber tại thành trì Last Hearth, đánh dấu một sự kiện đáng chú ý trong lịch sử của họ.

Về sau, Lãnh chúa Harmond Umber đã hợp sức cùng Lãnh chúa Willam Stark và Artos Stark để đánh bại Vua Raymun Râu Đỏ trong trận chiến tại Hồ Dài. Tuy nhiên, không phải lúc nào gia tộc này cũng tránh khỏi bi kịch: một người em họ của Greatjon Umber – con gái của Mors Umber – đã bị người man tộc bắt cóc trong một cuộc đột kích.

Trong thời kỳ Biến loạn của Robert, nhà Umber tiếp tục trung thành với phương Bắc khi theo Lãnh chúa Eddard Stark ra trận. Dù vậy, cái giá phải trả là vô cùng đắt đỏ khi các con trai của Mors Umber đã ngã xuống trong Trận chiến sông Trident.

Điểm đặc biệt đầu tiên về nhà Umber đó là vị trí tiên phong của họ trong quân đội Phương Bắc, Đặc điểm "luôn đòi đi tiên phong" (vanguard) không chỉ là một sở thích, mà là niềm kiêu hãnh tối thượng và là truyền thống quân sự sắt máu của nhà Umber. Trong văn hóa phương Bắc, vị trí tiên phong là vị trí nguy hiểm nhất nhưng đồng thời cũng là vị trí vinh quang nhất, và nhà Umber coi đó là quyền ưu tiên của họ nhờ vào vóc dáng khổng lồ và sự hung hãn vô song. Còn nhớ trong sự kiện triệu binh của Sói Trẻ Robb Stark, Greatjon Umber đã đe dọa sẽ dẫn quân về nhà nếu ông không được trao vị trí chỉ huy đội tiên phong:

Để có thể hiểu cho câu nói này ta cần biết rằng đối với một người Umber, việc phải hành quân ở phía sau hoặc hai bên sườn là một sự sỉ nhục. Họ tin rằng sức mạnh của mình là để đập tan hang mọi phòng ngự đầu tiên của kẻ thù. Và nếu như ta xét về những đặc điểm nổi bật của nhà Umber đã nhắc ở trên thì việc nhà Umber đảm nhiệm vị trí tiên phong là hoàn toàn phù hợp khi họ có sức mạnh thể chất áp đảo, với chiều cao và sải tay vượt trội, một chiến binh Umber cầm đại kiếm có thể quét sạch một vòng cung kẻ thù chỉ bằng một nhát chém. Họ cũng có sự lì lợm và sức bền đáng kinh ngạc khi sống ở vùng đất khắc nghiệt sát Tường Thành, nhà Umber có ngưỡng chịu đau và sức bền cực cao. Họ có thể trúng vài mũi tên mà vẫn tiếp tục vung rìu. Và cuối cùng chính là khả năng gây khiếp sợ (Psychological Warfare), hãy tưởng tượng bạn là một binh lính phương Nam lần đầu ra trận và thấy một hàng ngũ những gã khổng lồ cao 2 mét, râu tóc bờm xờm, gầm thét như thú dữ đang lao tới. Sự hoảng loạn sẽ làm tan rã đội hình địch trước khi cả hai bên chạm kiếm. Và trong truyện những lợi thế ấy đã được thể hiện rõ trong trận Rừng Thì Thầm (Whispering Wood), nhà Umber đóng vai trò là "mũi khoan" phá vỡ hàng ngũ kỵ binh Lannister, trực tiếp biến một cuộc phục kích thành một thảm họa diệt vong cho quân đội miền Tây. Với vóc dáng khổng lồ và sức mạnh cơ bắp thiên bẩm, Greatjon Umber cùng các chiến binh Last Hearth được Robb Stark tin tưởng xếp vào hàng ngũ tiên phong, chịu trách nhiệm va chạm trực tiếp với đội hộ tống tinh nhuệ của Jaime Lannister. Tầm quan trọng của họ nằm ở khả năng áp chế tâm lý và vật lý: khi kỵ binh phương Nam đang hoảng loạn, sự xuất hiện của những gã khổng lồ nhà Umber vung những thanh đại đao nặng nề đã đập tan ý chí kháng cự của đối phương. Chính Greatjon là người đã dẫn dắt một nhóm chiến binh hung hãn nhất xuyên thủng vòng bảo vệ cuối cùng, tạo điều kiện để các lãnh chúa khác vây bọc và bắt sống Jaime. Nếu không có sức mạnh càn quét không thể ngăn cản của nhà Umber ở mũi nhọn tấn công, cuộc phục kích có thể đã kéo dài và cho phép Jaime Lannister tổ chức lại đội hình hoặc phá vây thoát thân. Nhà Umber trong trận đánh này không chỉ cung cấp quân số, mà họ cung cấp sức mạnh hủy diệt thuần túy để kết thúc trận chiến một cách chớp nhoáng và tàn khốc nhất.

Tất nhiên cái giá của việc đi đầu là không hề rẻ khi đi tiên phong đồng nghĩa với tỉ lệ tử vong cao nhất. Điều này giải thích tại sao nhà Umber luôn có số lượng thành viên nam khá ít và thường chết trẻ và dẫn đến sự suy giảm quyền lực khi nhà Umber dễ rơi vào tình trạng thiếu người thừa kế trưởng thành, dẫn đến việc những thành viên già hơn của gia tộc như Mors hay Hother phải đứng ra gánh vác gia tộc trong truyện. Điểm đặc biệt thứ hai của Gia tộc Umber đó chính là vị thế “Lá chắn đầu tiên”, như đã nhắc ở trên, nếu tính từ tường thành xuống phía Nam thì Last Hearth chính là chốt chặn chống Man tộc đầu tiên. Bất kỳ nhóm Man tộc (Wildlings) nào vượt qua được Tường Thành hoặc đi vòng qua vịnh Băng Giá đều sẽ đụng độ lính nhà Umber đầu tiên trước khi chúng kịp nhìn thấy Winterfell. Việc trở thành chốt chặn đầu tiên cũng khiến nhà Umber mang thêm một sứ mệnh cao cả đó là "Diệt trừ Man tộc". Không giống như các gia tộc phương Nam coi Man tộc là lũ trộm vặt hoặc lũ phá hoại, nhà Umber coi họ là kẻ thù sinh tồn. Đó cũng là lí do tại sao kỹ năng chiến đấu của họ khá đặc thù và hoang dại khi quân đội Umber không huấn luyện để đánh trận giả hay đấu giải. Họ huấn luyện để săn người. Họ thông thạo địa hình rừng rậm tuyết phủ, giỏi đặt bẫy và có khả năng phát hiện dấu vết cực tốt. Trong truyện, người Man tộc rất sợ rơi vào tay nhà Umber vì họ biết sẽ không có chuyện nương tay. Có thể nói quân đội Umber đại diện cho những gì người phương Nam nghĩ về phương Bắc, khắc nghiệt, hoang tàn và mạnh mẽ. Điểm đặc biệt thứ ba đó chính là lòng trung thành tuyệt đối cùa gia tộc này dành cho lãnh chúa tối cao của họ - Nhà Stark thành Winterfell. Người nhà Umber không trung thành vì sợ hãi hay vì tiền bạc. Họ trung thành vì họ tôn trọng kẻ dẫn dắt mình. Khi Greatjon Umber thách thức Robb Stark tại Winterfell, ông ta thực chất đang "thử lửa" vị lãnh chúa trẻ. Khi Robb không hề lùi bước và con sói Grey Wind cắn đứt tay ông, Greatjon đã nhận ra: “Đứa trẻ này có tinh thần của một vị Vua”. Và khi nhà Umber đã công nhận ai đó là lãnh chúa của mình, họ sẽ dâng hiến mạng sống mà không hề thắc mắc. Sự trung thành của họ mang tính nguyên thủy và trọn vẹn. Và cùng chính Greatjon Umber là người đầu tiên rút kiếm tôn Robb Stark làm Vua Phương Bắc, ông đã tạo ra một hiệu ứng dây chuyền. Nếu một kẻ cứng đầu và mạnh mẽ như Umber đã quỳ gối, các gia tộc khác không có lý do gì để từ chối. Quyền lực của họ nằm ở khả năng dẫn dắt các chư hầu khác bằng hành động tiên phong mạnh mẽ và tận tụy

Thêm một dẫn chứng cho lòng trung thành không bao giờ lay chuyển của gia tộc Umber đó chính là trong sự kiện “Đám cưới Đỏ” ở trong truyện, Smalljon Umber thay vì bỏ chạy đã nhấc bổng một chiếc bàn gỗ lớn để làm khiên chắn cho Robb khỏi làn mưa tên của nhà Frey. Anh đã chết ngay tại đó, trên vũng máu, chỉ để kéo dài sự sống cho vị vua của mình thêm vài giây ngắn ngủi, một hành động hy sinh thuần túy, không có toan tính chính trị. Và đây cũng là điểm khiến các độc giả trung thành của bộ tiểu thuyết ASOIAF cực kì khó hiểu cho hành động của Smalljon Umber trên phim khi chính anh là người giao nộp Rickon Stark - người thừa kế hợp pháp nhất bấy giờ (vì Jon vẫn là con hoang, Sansa là con gái, Bran và Arya được cho là đã chết) cho Ramsay Bolton và mỉa mai thay dẫn quân tiên phong chống lại Jon Snow. Một chi tiết cho thấy sự yếu kém và thiếu hiểu biết của bộ đôi D&D.

Ở phần trên ta đã nhắc đến những sự kiện trước và trong đám cưới đỏ, sau giai đoạn ấy thì tiếc thay (và cũng đáng nguyền rủa không kém) kịch bản phim dần xa dần với nguyên tác, làm mất đi bản chất thuần tuý của tất các nhân vật trong phim, vậy nên ta sẽ chỉ xét đến những chi tiết về nhà Umber trong nguyên tác mà cụ thể là bắt đầu từ tập “A Feast For Crows".

Sau sự kiện “Đám cưới Đỏ” Lãnh chúa gia tộc Umber đương nhiệm – Greatjon Umber hiện đang là tù binh của nhà Frey tại Song Thành, trước khi bị bắt ông vẫn kịp giết 3 người và phải mất 8 người mới có thể trấn áp được ông, trong khi con trai và người thừa kế của ông – Smalljon Umber đã chết khi hi sinh bảo vệ Robb Stark. Một nửa lực lượng của nhà Umber dưới sự lãnh đạo của Mors Umber đang phục vụ Stannis, nửa còn lại do Hother Umber hiện đang ở Winterfell và trên danh nghĩa đã theo phe Bolton. Thế nhưng ai cũng biết việc này chỉ là do lãnh chúa của họ vẫn là con tin. Và từ đây ta đến với giả thuyết “Grand Northen Conspiracy” giả thuyết về việc các lãnh chúa phương Bắc đang bắt tay nhau để ủng hộ Stannis, đâm sau lưng Bolton để dễ dàng đưa một người nhà Stark trở lại nắm quyền ở phương Bắc. Mors Umber và Hother Umber hiện đang là đồng quản thành Last Hearth, nhưng lại tách đôi lực lượng của mình để thuần phục 2 chiến tuyến đối nghịch? Vì sao lại như thế? Liệu có phải là một cuộc đấu tranh nội bộ giữa 2 người chú để giành quyền thừa kế toà thành Last Hearth hay không? Có lẽ là không bởi vì khi thuần phục Stannis, Mors Umber đã ra điều kiện là Stannis phải trao cho họ cái đầu của Mance Rayder, đồng thời hứa tha tội cho những người nhà Umber còn lại đang ở dưới trướng Bolton. Trong khi ở phe Bolton hiện tại cũng chẳng có vẻ gì trung thành, Hother Umber đã nhiều lần chửi bới những kẻ phản bội và nhà Frey ngay tại Winterfell, đủ thấy ông chẳng thiết tha gì lòng trung thành với Bolton và chỉ trực chờ cắt cổ tên phản tặc ấy. Chướng ngại duy nhất không ngăn ông làm việc đấy đấy là bởi cháu trai mình – Greatjon Umber vẫn đang là con tin và họ buộc phải nhịn nhục để chờ đợi thời cơ. Điều ấy cũng dẫn đến việc quân nhà Umber bị chia đôi và ủng hộ 2 tuyến. Mors Umber đã gửi một đạo quân gồm khá nhiều lính trẻ và già đến cho Stannis thay ông, vì đạo quân chính của họ đang ở bên ngoài Winterfell, làm nhiệm vụ quấy rối Bolton và đợi đạo quân Stannis đến để hợp sức đánh thành, trong khi đạo quân của Hother Umber ở trong Winterfell làm nhiệm vụ phá rối nội bộ. Họ phải nhịn nhục những kẻ bề trên, chịu đựng cái mác đi theo lũ phản bội, chịu đựng vết nhơ danh dự đối với một dòng họ từng kiêu hãnh, thẳng thắn và trung thành tuyệt đối với Lãnh chúa tối cao của Phương Bắc để có thể thực hiện một kế hoạch lớn hơn “Grand Northen Conspiracy” – mặc dù chưa hề có xác nhận chính thức nhưng độc giả cũng thừa biết rằng có quá nhiều dấu hiệu và động cơ của các lãnh chúa sẽ chuẩn bị và thực hiện kế hoạch này. Còn về Mors Umber, đạo quân của ông đang quấy rối và chủ ý của Mors là dụ quân nhà Frey ra ngoài. Điều này vừa vặn thay đúng ý với nhà Frey và lãnh đạo quân Frey - Ser Aenys Frey dẫn quân xông thẳng ra và như thế là rơi ngay vào bẫy của Mors Umber. Bản thân Ser Aenys Frey thiệt mạng và sau đó, Ser Hosteen Frey nắm quyền chỉ huy thay thế. Cuộc tấn công này cho phép Theon và "Arya Stark" - Jeyne Poole giả danh có thể bỏ trốn được khỏi Winterfell và chạy về hướng quân Umber. Mors Umber đã đón được cả hai ở ngoài Winterfell.

Hiện tại đó là những gì nhà Umber thể hiện trong những chương cuối cùng của A Dance With Dragons, một gia tộc của sự hoang dã, cuồng bạo và máu chiến nhưng cực kì trung thành với Lãnh chúa tối cao của họ - Nhà Stark. Không biết liệu trong tương lai, nhà Umber sẽ ra sao khi mà lãnh chúa của họ vẫn đang bị giam cầm trong khi 2 người chú chắc chắc sẽ điên cuồng va chạm trên chiến trường khốc liệt và việc thiếu thốn người thừa kế sẽ cực kì nghiêm trọng trong việc duy trì quyền lực của lá chắn của Phương Bắc. Dù có ra sao thì mình cũng mong rằng kết cục của nhà Umber sẽ không bi kịch như trên phim khi bị tuyệt diệt hoàn toàn sau rác phẩm ở season 8. Một cái kết không hề xứng đáng cho một trong những gia tộc trung thành tuyệt đối bậc nhất của Phương Bắc.