Nhà Mormont – Gấu đen ngoan cường

Kiên cường là một phẩm chất tốt đẹp của con người, thể hiện sự kiên trì, mạnh mẽ, quyết tâm và sẵn sàng đối mặt với khó khăn trong cuộc sống để thành công. Người kiên cường không bao giờ đầu hàng trước những thử thách và luôn tìm mọi cách để chiến thắng và vượt qua trở ngại. Nhắc đến sự kiên cường, chắc hẳn trong chúng ta lại có một hình tượng điển hình khác nhau, với bản thân mình có lẽ hình tượng ấy sẽ thuộc về Gia tộc Mormont – một trong những gia tộc trung thành nhất với Lãnh chúa tối cao thành Winterfell – Gia tộc Stark. Và chào mừng các bạn đến với bài viết về gia tộc Mormont do Little Elior thực hiện.

Gia tộc Mormont thành Mormont Keep là một gia tộc nhỏ của Phương Bắc, nằm ở Đảo Gấu ngoài khơi bờ biển phía Tây Bắc của lục địa Westeros. - Về vị trí địa lí: Nằm biệt lập giữa những làn sóng dữ của Vịnh Băng (Bay of Ice), Đảo Gấu hiện lên như một pháo đài tự nhiên đầy khắc nghiệt tại cực Tây Bắc của lãnh thổ phương Bắc. Vị trí địa lý của hòn đảo này vô cùng đặc thù: phía Đông nhìn về phía Rừng Sói (Wolfswood) bạt ngàn, trong khi phía Bắc lại nằm đối diện với Bờ Biển Băng Giá (Frozen Shore) - nơi trú ngụ của những bộ tộc Dân Du Mục hung hãn. Cảnh quan nơi đây không có những cánh đồng trù phú mà chỉ có những rặng núi đá dựng đứng và những rừng thông, rừng sồi rậm rạp, nơi loài gấu đen làm chủ. Chính sự cô lập giữa biển khơi lạnh giá, xa rời mọi tuyến đường giao thương huyết mạch, đã buộc nhà Mormont phải thích nghi với một lối sống tự cung tự cấp vô cùng đạm bạc. Gia huy của họ là một con gấu đen đứng trên một khu rừng xanh một hình ảnh không chỉ là biểu tượng của sức mạnh cơ bắp, mà còn đại diện cho sự hoang dã, bền bỉ và quyền làm chủ vùng đất Đảo Gấu đầy hiểm nguy. Khác với sự kiêu ngạo của sư tử nhà Lannister hay nét vương giả của hươu nhà Baratheon, con gấu của nhà Mormont mang vẻ lừng lững, lầm lì nhưng sẵn sàng nghiền nát bất cứ kẻ thù nào xâm phạm bờ cõi. Đi cùng với hình ảnh đầy uy lực đó là khẩu hiệu: "Here We Stand" (Nơi đây ta đứng vững). Khẩu hiệu này không chứa đựng những tham vọng viển vông hay lời đe dọa sáo rỗng; nó là một lời khẳng định đanh thép về lòng trung thành và sự kiên định tuyệt đối. Giữa dòng chảy đầy biến động của lịch sử Westeros, khi các gia tộc khác có thể vấp ngã, đổi thay phe phái hay lụi tàn vì tham vọng, nhà Mormont vẫn luôn "đứng vững" tại nơi họ thuộc về - một chốt chặn can trường của phương Bắc. Sự kết hợp giữa hình tượng con gấu lẫm liệt và lời thề thủ vững đã khắc họa nên chân dung một gia tộc coi danh dự và sự tồn tại của mảnh đất quê hương cao hơn mọi vinh hoa phú quý.

- Về đặc điểm: Do việc đảo Gấu thường xuyên phải chống lại sự cướp phá của Quần Đảo Sắt nên ngay cả những đứa trẻ và phụ nữ cũng đã biết cầm vũ khí chiến đấu. Mặc dù quân số không quá đông (nếu không muốn nói là cực kì ít so với các gia tộc khác) nhưng bù lại sức chiến đấu của một người dân Đảo Gấu có thể ngang bằng 10 người ở đất liền, nơi đây cũng là nơi sản sinh ra nhiều nữ chiến binh nhất cả lục địa. Ngoài ra Gia tộc Mormont là một trong số ít gia tộc sở hữu vũ khí gia truyền bằng thép Valyrya: một thanh bảo kiếm có tên Longclaw. Sảnh của Mormont keep được làm bằng những khúc gỗ lớn, được bao quanh bởi hàng rào đất. Trên cổng có một bức chạm khắc hình một người phụ nữ mặc da gấu, một tay bế một đứa trẻ đang bú sữa mẹ, tay kia cầm một chiếc rìu chiến. Một biểu tượng tượng trưng cho chính gia tộc này lầm lì, ngoan cường và bất khuất. - Về lịch sử trước các sự kiện của GOT: Lịch sử của gia tộc Mormont là một hành trình dài của lòng trung thành và sự kiên cường, bắt đầu từ khi Vua Phương Bắc Rodrik Stark trao tặng Đảo Gấu cho họ sau một trận đấu vật thắng "Vua Gỗ Trôi" của người Sắt. Suốt nhiều thế kỷ, gia tộc này đã đứng vững trong sự nghèo khó và lạnh lẽo, nơi những người phụ nữ Mormont buộc phải học cách cầm vũ khí tự vệ trước dân du mục và hải tặc. Họ không chỉ góp thuyền hỗ trợ Aegon Chinh Phục mà còn kết thân với nhà Stark qua những cuộc hôn nhân danh giá, điển hình là phu nhân của Alaric Stark – người đã tự tay giết sói làm áo choàng từ năm mười hai tuổi.

Khi Jorah Mormont còn khá trẻ, cha của anh là Lãnh chúa Jeor Mormont đã sắp xếp cho anh một cuộc hôn nhân với một cô gái đến từ Nhà Glover. Mặc dù cuộc hôn nhân này kéo dài mười năm, nhưng cặp đôi lại không có con cái. Vợ của Jorah cuối cùng đã qua đời sau khi không thể hồi phục từ những biến chứng của lần sinh nở thứ ba. Vào thời điểm bà qua đời, Lãnh chúa Jeor đã gia nhập Đội Tuần Đêm. Tại đây, ông nhanh chóng thăng tiến qua các cấp bậc và được bầu làm Chỉ huy trưởng vào năm 288 AC. Có khả năng Jeor đã gia nhập Đội Tuần Đêm từ trước cuộc Biến loạn của Robert (diễn ra từ năm 282 AC đến 283 AC). Khi Lãnh chúa Eddard Stark triệu tập quân đội phương Bắc, Jorah đã gia nhập phe nổi dậy và tham gia chiến đấu trong Trận chiến Trident vào năm 283 AC. Jorah cũng tham gia vào việc dập tắt cuộc Biến loạn Greyjoy vào năm 289 AC. Anh đã giành được danh tiếng vang dội trong cuộc vây hãm Pyke và vinh dự được Vua Robert Baratheon đích thân phong tước hiệp sĩ. Sau đó, tại giải đấu ở Lannisport được tổ chức để kỷ niệm chiến thắng của Robert trước Quần đảo Sắt, Jorah đã gặp và đem lòng yêu Lynesse Hightower. Sau khi giành chiến thắng trong cuộc đấu thương, Jorah đã phong Lynesse làm "Nữ hoàng Tình yêu và Sắc đẹp" của mình. Anh đã cầu hôn cha cô là Lãnh chúa Leyton Hightower và được ông chấp thuận.

Tuy nhiên, thực tế cuộc sống khắc nghiệt trên Đảo Gấu khác biệt đáng kể so với sự xa hoa ở Oldtown. Jorah đã tiêu tán toàn bộ gia sản của mình chỉ để cố gắng giữ cho Lynesse được hạnh phúc. Cuối cùng, vào năm 293 AC, trong nỗ lực tuyệt vọng để tăng thu nhập, Jorah đã cố gắng bán những kẻ săn trộm cho một tên buôn nô lệ người Tyroshi. Khi biết tin Lãnh chúa Eddard Stark của Winterfell đang trên đường đến Đảo Gấu để thi hành phán quyết của nhà vua, Jorah đã cùng vợ chạy trốn khỏi phương Bắc đến các Thành phố Tự do. Jorah và Lynesse sống lưu vong tại Lys. Sau nửa năm, khi họ hoàn toàn hết tiền, Jorah buộc phải trở thành lính đánh thuê. Tuy nhiên, trong lúc anh đi chiến đấu trên sông Rhoyne, Lynesse đã trở thành thiếp của một thương gia hoàng tử tên là Tregar Ormollen. Khi trở về Lys, Jorah bị trục xuất khỏi thành phố và phải tiếp tục hành trình đến Volantis. Sau khi Jorah chạy trốn khỏi Bảy Vương quốc, Maege Mormont (dì của Jorah và là em gái của Jeor) đã kế vị tước hiệu Lãnh chúa và quyền cai trị Đảo Gấu. Người thừa kế của bà là con gái lớn nhất, Dacey Mormont. Thanh bảo kiếm Longclaw mà Jorah để lại đã được Phu nhân Maege gửi trả lại cho Jeor Mormont tại Tường Thành.

Điểm đặc biệt đầu tiên chính là sự ngoan cường trong ý chí đã ngấm vào trong huyết mạch của người dân Đảo Gấu. Như đã nói, người dân Đảo Gấu đã phải học cách chiến đấu, học cách tự vệ từ khi biết đi bởi đơn giản là vì đàn ông thường phải đi biển hoặc đánh trận xa nhà, phụ nữ và trẻ con nhà Mormont được huấn luyện để chiến đấu bảo vệ tổ ấm. Vậy nên đây là nơi sản sinh ra nhiều nữ chiến binh nhất, mặc dù nét văn hóa của lục địa Westeros khá xa lạ với những nữ chiến binh nhưng hoàn cảnh khó khăn cùng điều kiện địa lí khắc nghiệt đã tôi luyện lên sự cứng cỏi sắt đá cùng tinh thần mạnh mẽ không chịu khuất phục ấy. Không phải ngẫu nhiên khi trước những sự kiện cuộc chiến ngũ vương và ở thời điểm, người đứng đầu gia tộc này đều là phụ nữ. Đó là phu nhân Maege (với biệt danh Gấu cái) cùng người thừa kế Dacey hay những người thừa kế hiện tại là Alysane và Lyanna Mormont. Sự ngoan cường còn được thể hiện rõ trong tổ chức quân đội Phương Bắc. Mặc dù nếu chỉ nhìn vào quân số ước tính của nhà Mormont (với khoảng 500 quân) thì chả thấm vào đâu với lực lượng từ các gia tộc lớn khác như Karstark hay Manderly, Nhưng họ lại nắm những vị trí quan trọng trong hàng ngũ chiến binh Phương bắc như quân tiên phong cùng với gia tộc Umber hay hộ vệ cho lãnh chúa. Sức mạnh của 1 người Đảo Gấu bằng 10 người lính phương nam gộp lại, cái hệ số chiến đấu ấy không phải là một lời nói dóc mà là một lời khẳng định cho sự kiên cường và mạnh mẽ của gia tộc này. Điểm đặc biệt thứ hai cũng chính là những nữ chiến binh của họ, những con người ngày đêm cầm vũ khí để chiến đấu bảo vệ đất tổ. Hình ảnh nữ nhân nhà Mormont hiện lên với vẻ đẹp thô mộc, mạnh mẽ và đầy uy quyền, nơi sự nữ tính không được định nghĩa bằng vẻ mềm yếu mà bằng khả năng sinh tồn và lòng quả cảm. Họ là những người mẹ vừa có thể dịu dàng nuôi dạy con cái, vừa có thể trở thành những mãnh thú thực thụ trên chiến trường như Phu nhân Maege Mormont hay Dacey Mormont — những người không ngần ngại đứng chung hàng ngũ với các nam chiến binh nhà Stark trong các cuộc đại chiến. Khi Robb Stark phất cờ kêu gọi các chư hầu phương Bắc tập hợp quân đội, Phu nhân Maege Mormont đã lập tức đáp lời. Bà cùng người thừa kế của mình là Dacey Mormont và các chiến binh Đảo Gấu đã cùng hành quân về phía nam để đối đầu với nhà Lannister. Trong chiến dịch này, Maege đóng vai trò quan trọng như một thành viên trong hội đồng chiến tranh của Robb, trong khi Dacey tham gia vào nhóm đồng đội và vệ sĩ thân tín luôn cưỡi ngựa tháp tùng vị lãnh chúa trẻ. Đáng chú ý, Dacey là người phụ nữ duy nhất trong đội quân cận vệ tinh nhuệ này. Cả hai người phụ nữ kiên cường của nhà Mormont đều có mặt tại Riverrun để chứng kiến và ủng hộ khoảnh khắc lịch sử khi Robb Stark chính thức được tôn phong làm Vua phương Bắc.  Đặc điểm thứ ba chính là lòng trung thành của họ đối với những người họ phục vụ. Lòng trung thành của nhà Mormont không chỉ là một nghĩa vụ chính trị mà đã trở thành bản sắc ăn sâu vào máu thịt của những người con của Đảo Gấu. Dù sống trong cảnh nghèo khó và biệt lập, họ chưa bao giờ dao động trước những cám dỗ hay áp lực từ các thế lực ngoại bang, luôn giữ vững lời thề sắt son với nhà Stark suốt hàng thế kỷ. Từ việc Jeor Mormont tận hiến cuộc đời cho Đội Tuần Đêm đến sự quả cảm của Maege và Dacey Mormont trên chiến trường phương Nam, họ luôn là những người đầu tiên đáp lời triệu tập và là những người cuối cùng rời bỏ vị trí. Hình ảnh tiểu thư Lyanna Mormont bé nhỏ nhưng đanh thép khẳng định chủ quyền của "Vua phương Bắc" chính là minh chứng hùng hồn nhất cho một gia tộc thà hy sinh đến người cuối cùng chứ không bao giờ phản bội danh dự. Với nhà Mormont, trung thành không phải là một lựa chọn, mà là đức tin giúp họ "đứng vững" giữa những cơn bão tuyết khắc nghiệt nhất của lịch sử Westeros. Và lòng trung thành ấy sẽ được nói rõ hơn ở phần sau.

Đảo gấu cũng giống như các nơi khác của phương Bắc, đều có một sự hoang dại nhất định trong mỗi con người và sự cứng đầu không thể lay chuyển về niềm tin và lòng trung thành của họ dành cho những điều mà họ phục vụ. Điều ấy được thể hiện rất rõ thông qua 3 tuyến nhân vật Mẹ con tiểu thư Maege và Dacey Mormont (hay sau này là Alysane và Lyanna), Tổng chỉ huy đội tuần đêm Jeor Mormont và cuối cùng là Jorah Mormont.Đầu tiên hãy nói về những con người đã và đang đấu tranh lại cho Gia tộc tối cao của phương Bắc. Như đã nhắc ở trên thì cả phu nhân Maege và tiểu thư Dacey Mormont đều đáp lại lời hiệu triệu của Sói trẻ - Robb Stark trong cuộc chiến Ngũ Vương. Và cả hai đều ở đó và tôn xưng anh thành Vị vua Phương Bắc. Cả hai đều chiến đấu anh dũng và ác liệt trong các chiến dịch của quân Phương Bắc khác và khi sự kiện đám cưới đỏ diễn ra, tiểu thư Dacey Mormont cũng chính là những tuỳ tùng ngã xuống cùng vị vua của mình trong khi đó phu nhân Maege Mormont trước đó theo lệnh Robb đã đến vùng Neck - lãnh địa của nhà Reed để làm một nhiệm vụ bí mật. Chỉ cần qua những chi tiết đó thôi ta cũng thấy được sự trung thành của Đảo Gấu khi họ luôn tuân lệnh lãnh chúa của mình và sẵn sàng hi sinh cùng vị vua mà chính họ tôn lên. Không những thế lòng trung thành ấy còn được di truyền qua những thế hệ sau chính là người thừa kế hiện tại của Đảo Gấu Alysane Mormont và Lyanna Mormont. Chắc hẳn chả ai quên được lời từ chối của Lyanna nhỏ bé dành cho Stannis Baratheon khi ông muốn chiêu quân từ các gia tộc phương Bắc.

Một câu trả lời đầy đanh thép nhưng cũng đầy danh dự và trung thành của Đảo gấu khi trong thâm tâm họ sẽ chỉ mãi chấp nhận nhà Stark là vị vua của họ, không ai khác, không phải những vị vua phương nam nhà Targaryen hay Baratheon, càng không phải lũ phản bội nghịch tặc Bolton. Thế nhưng dù có cứng đầu đến đâu, họ cũng biết rằng đơn phương độc mã chống lại bolton là bất khả thi, vậy nên khi Stannis Baratheon tái chiếm thành Deepwood Motte từ tay người Đảo Sắt, tiểu thư Alysane Mormont đã cho quân đến hợp sức cùng Stannis vì chiến thắng ấy đã thay đổi cái nhìn của những con gấu cứng đầu về vị vua phương nam kia, đồng thời còn cho họ một cơ hội không thể nào tuyệt vời hơn để trả thù lũ phản tặc Bolton một cách danh chính ngôn thuận. Thứ hai là Tổng chỉ huy Đội tuần đêm Jeor Mormont, Cuộc đời của Jeor Mormont là hình mẫu điển hình cho danh dự và lòng trung thành tuyệt đối, không phải với một vị vua cụ thể mà với chính nghĩa và lời thề của mình. Sinh ra là Lãnh chúa đảo của đảo gấu, ông từng nắm giữ quyền lực và địa vị, nhưng đã tự nguyện từ bỏ tất cả để gia nhập hội Tuần đêm lâu trước những sự kiện của biến loạn Robert, một lựa chọn cho thấy ông đặt trách nhiệm lên trên lợi ích cá nhân.

 Trên tường thành, Jeor trở thành tổng chỉ huy, lãnh đạo một tổ chức đang suy tàn với nguồn lực cạn kiệt và kỷ luật lỏng lẻo, nhưng ông vẫn kiên định duy trì trật tự và mục tiêu bảo vệ vương quốc khỏi những hiểm họa phía Bắc. Điều đáng chú ý là lòng trung thành của ông không bị ràng buộc bởi huyết thống hay chính trị - ngay cả khi con trai ông, Jorah Mormont, bị lưu đày vì tội buôn nô lệ, Jeor không hề dung túng mà cắt đứt quan hệ, đặt danh dự lên trên tình thân. Trong những năm cuối đời, ông vẫn dẫn quân tiến sâu vào vùng đất của dân du mục để tìm hiểu mối đe dọa thực sự, chấp nhận rủi ro lớn vì nghĩa vụ. Dù kết thúc bằng cái chết trong cuộc binh biến tại Craster’s Keep, Jeor Mormont vẫn giữ trọn lời thề của mình đến phút cuối: một con người có thể mất tất cả, nhưng không bao giờ đánh mất danh dự và lòng trung thành với nơi mình phục vụ.

Cuối cùng chính là con trai của Jeor Mormont - Ser Jorah Mormont. Cuộc đời của Jorah Mormont là một hành trình đầy mâu thuẫn giữa tội lỗi, sự chuộc lỗi và lòng trung thành gần như tuyệt đối dành cho Daenerys Targaryen. Ban đầu, Jorah không hề là một người trung thành: ông bước vào phục vụ nhà Targaryen với động cơ ích kỷ, bí mật làm gián điệp cho triều đình của Robert Baratheon thông qua Varys, với hy vọng được ân xá và trở về Westeros. Tuy nhiên, chính trong quá trình đồng hành cùng Daenerys, lòng trung thành của ông dần thay đổi bản chất: từ toan tính cá nhân sang sự tận tụy mang tính cá nhân sâu sắc. Jorah không chỉ bảo vệ nàng về mặt thể chất như việc ngăn chặn âm mưu đầu độc và chiến đấu để cứu mạng nàng, mà còn trở thành người cố vấn quan trọng, giúp nàng hiểu thế giới Dothraki và chính trị khắc nghiệt của Essos. Đỉnh điểm của sự chuyển hóa này là khi Daenerys bước vào giàn hỏa thiêu của Drogo: Jorah là người duy nhất quỳ xuống trước nàng khi rồng ra đời, đánh dấu sự chuyển giao lòng trung thành tuyệt đối, không còn điều kiện. Tuy nhiên, lòng trung thành ấy không hoàn toàn “trong sạch”; nó gắn chặt với tình yêu đơn phương và sự ám ảnh cá nhân, khiến ông nhiều lần hành động theo cảm xúc, thậm chí vượt quá giới hạn của một cận thần. Khi bị phát hiện từng phản bội, ông bị lưu đày, nhưng ngay cả trong lưu đày, Jorah vẫn tìm mọi cách quay trở lại phục vụ Daenerys - minh chứng rằng lòng trung thành của ông không còn xuất phát từ nghĩa vụ, mà từ nhu cầu chuộc lỗi và khát khao được ở bên nàng. Chính điều này làm cho Jorah trở thành một trong những nhân vật phức tạp nhất: ông không phải là hiệp sĩ lý tưởng, nhưng lại là người sẵn sàng hi sinh tất cả - danh dự, tự do, thậm chí cả bản thân  chỉ để tiếp tục đứng dưới bóng của vị nữ hoàng mà ông đã chọn để trung thành.

Nếu ở trên phim, gia tộc Mormont đã hoàn toàn tuyệt tự sau cái chết của Lyanna và Jorah Mormont thì ở trong sách tình hình vẫn còn khả quan hơn nhiều khi Tiểu Gấu Cái Alysane vẫn đang trong đại chiến Winterfell cùng Stannis để lật đổ nhà Bolton, phu nhân Maege cùng 2 người con út thì đang mất tích đâu đó ở vùng đầm lầy trong khi Lyanna Mormont đang cai quản thành trì tại Đảo Gấu. Vậy nên ta vẫn hoàn toàn có lí do để tin rằng một trong những gia tộc trung thành nhất của Phương Bắc sẽ không thể nào tuyệt tự và có thể sẽ có một cái kết đẹp hơn nếu so với trên phim.