Chúng ta thường chứng kiến các chính sách kinh tế tưởng chừng mâu thuẫn nhau của các quốc gia:
- Fed lại tăng lãi suất khi lạm phát có dấu hiệu tăng - Nga phát hành trái phiếu bằng đồng NDT -Việt Nam giảm thuế VAT từ 10% về 8% để kích thích nền kinh tế hay gần đây thử nghiệm hoán đổi ngoại tệ
Có phải giữ lãi suất thấp là tốt cho nền kinh tế hay thâm hụt ngân sách là xấu không?
Các chỉ số hay chính sách kinh tế được đánh giá tốt hay không phải đặt trong bối cảnh phù hợp.
Thâm hụt ngân sách có thể được xem là dấu hiệu tốt khi nền kinh tế bị suy thoái, chính phủ phải chi nhiều hơn thu để kích cầu, tạo việc làm hay cứu doanh nghiệp. Nhưng nợ công tăng quá nhanh và kéo dài sẽ dẫn đến tăng áp lực trả nợ trong tương lai của chính phủ, dẫn đến có thể sẽ tăng thuế hoặc hoặc phá giá đồng tiền.
Để có được góc nhìn tổng quát về sức khỏe của một nền kinh tế ta cần quan tâm đến các yếu tố sau:

1. Ổn định giá và kiểm soát lạm phát:

Lạm phát cao phá hủy sức mua và niềm tin thị trường, suy giảm giá trị các tiết kiệm và đầu tư. Do đó, ôn định giá là nền tảng của mọi chính sách vĩ mô. Các chỉ số cần theo dõi - Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) hoặc - Chỉ số giá tiêu dùng cơ bản (CPI không gồm giá lương thực, thực phẩm, năng lượng và các mặt hàng có giá do Nhà nước quản lý)

2. Tăng trưởng:

Một nền kinh tế không tăng trưởng sẽ không thể tạo thêm việc làm, không thể tăng thu nhập và không thể thu ngân sách. Tăng trưởng là yếu tố sống còn của một nên kinh tế. Đo lường tăng trưởng dựa trên: - Tổng sản phẩm quốc nội( GDP) và GDP bình quân đầu người (GDP per capita) - Tăng trưởng GDP (GDP Growth)

3. Cân đối ngân sách:

Niềm tin thị trường dựa vào niềm tin chính phủ, trong đó, việc điều hành ngân sách quốc gia là một yếu tố sống còn. Sẽ không có một nhà đầu tư nào muốn đầu tư vào một quốc gia mà ở đó việc thâm hụt ngân sách do việc tham nhũng của chính phủ, hay chính phủ đối mặt với nguy cơ vỡ nợ do mức nợ công tăng cao và không được kiểm soát. Một vài chỉ số đánh giá ngân sách chính phủ như: - Nợ công / GDP - Mức độ thâm hụt ngân sách của chính phủ - Cấu trúc của khoản nợ

4. Ổn định hệ thống tài chính:

Hệ thống tài chính có mối quan chặt chẽ với hệ thống kinh kết. Hoạt động tín dụng và thanh toán len lõi vào từng giao dịch kinh tế. Chỉ một cú hắc hơi của hệ thống ngân hàng, nên kinh tế cũng bị chao đảo. Một vài yếu tố đánh giá tính ổn định của hệ thống tài chính: - Lãi suất cơ bản/ Lãi suất liên ngân hàng - Dư nợ tín dụng của toàn hệ thống - Tỷ lệ nợ xấu tại các ngân hàng

5. Năng lực sản xuất và chuỗi cung ứng:

Nền kinh tế muốn tăng trưởng bền vững phải có năng lực sản xuất thực, không thể chỉ dựa vào việc tiêu dùng và đầu tư. Tối ưu được giá trị chuổi cung ứng sẽ giúp hàng hóa có giá rẻ hơn khi đến tay người dùng. Đánh giá năng lực sản xuất của một quốc gia dựa vào: - Dòng vốn đầu tư trực tiếp - Chỉ số hiệu quả logistics quốc gia (Logistics Performance Index) - Giá năng lượng và năng lực cung ứng năng lượng

6. Việc làm và cấu trúc, chất lượng nguồn nhân lực:

Lực lượng lao động là nguồn lực tăng trưởng dài hạn. Do đó, tạo việc làm và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực không chỉ là bài toán kinh tế mà còn là bài toán về xã hội. Một quốc gia có tỷ lệ thất nghiệp cao sẽ có nguy cơ xảy ra các bất ổn xã hội hơn. Một vài chỉ số cần quan tâm: - Tỷ lệ thất nghiệp - Năng suất lao động - Chi tiêu cho giáo dục

7. Niềm tin thị trường:

Bản chất của kinh tế và tiền tệ đều xuất phát từ niềm tin, nếu niềm tin sụp đổ thì chi phí để phát sinh một giao dịch tăng gấp nhiều lần. Khi không còn niêm tin thì sẽ người dân sẽ không muốn tiêu dùng và sẽ tìm cách bảo vệ tài sản. Một số chỉ số đo lường niềm tin: - Xếp hạng tín nhiệm của một quốc gia (Credit Rating) - Chỉ số niềm tin người tiêu dùng/ doanh nghiệp - Chỉ số thị trường chứng khoán

8. Cấu trúc nền kinh tế:

Mỗi quốc gia có nguồn lực khác nhau. Nền kinh tế cần tối ưu hóa quanh các ngành có giá trị cao giúp tăng năng suất & thu nhập; Một vài chỉ số theo dõi - Tỷ trọng ngành trong nền kinh tế (Nông nghiệp/ Công nghiệp/ Dịch vụ) - Mức độ thâm dụng lao động của nền kinh tế

9. Mức độ mở cửa và biến động tỷ giá:

Nền kinh tế càng mở cửa với các nước khác càng tối ưu được lợi thế của các thành viên. Tuy nhiên, điều đó làm gia tăng mức độ phụ thuộc lẫn nhau. Một động thái của nước này có thể ảnh hưởng đến nhiều các quốc gia khác. Để đánh giá có thể xem một số các chỉ số sau: - Cán cân thượng mại và thanh toán - Sự ổn định của Tỷ giá hoái đối - Dòng vốn đầu tư ra/ vào nền kinh tế
Các yếu tố này tương tác lẫn nhau, tạo thành một hệ thống thống nhất. Mỗi sự kiện xảy ra nên được đánh giá khác nhau tùy vào mục tiêu và bối cảnh thực tế của nền kinh tế.
Bài viết là quan điểm cá nhân của tác giả, nếu có bất kỳ thảo luận nào vui lòng để lại bình luận phía bên dưới
Kinh tế xã hội