Nếu bạn còn trẻ hãy mong khủng hoảng kinh tế xảy ra

“Vận nước ngắn dài đều do ý trời, không có loạn thế làm sao có anh hùng. Tướng quân nghĩ xem, nếu trong thời thái bình thịnh thế, huynh chỉ là người may giày, bện chiếu. Còn ta, chỉ là một viên hiệu úy giữ thành. Chỉ khi thiên hạ này đại loạn, ta với huynh mới có thể tạo lập công danh muôn đời. Sinh ra trong thời loạn là bất hạnh, nhưng nếu trị được loạn thế, chẳng phải chính là may mắn trong bất hạnh?" Tào Công luận về thiên hạ.

Thời gian qua, tôi, cũng như hàng triệu người trên thế giới, không thể rời mắt khỏi cách Tổng thống Donald Trump điều hành nền kinh tế Mỹ. Có người lo lắng về những bất ổn, có người đặt niềm tin vào những lời hứa táo bạo, và không ít người chỉ xem mọi thứ như một chương trình thực tế đầy drama. Với tôi, hành trình cảm xúc bắt đầu từ những ngày ông Trump sôi nổi vận động tranh cử, tiếp tục qua khoảnh khắc ông đắc cử, và kéo dài đến những chính sách kinh tế gây tranh cãi hiện tại.

Đã có và sẽ có nhiều bài phân tích về ván poker mà cụ Trump và cụ Tập là hai player lớn đang chơi hiện tại. Ở bài viết này, tôi sẽ tập trung vào việc tôi sẽ phản ứng như thế nào khi mà cách kịch bản tệ nhất xảy ra, điều duy nhất mà tôi có thể chủ động được.

Nếu bạn còn trẻ, có thu nhập ổn định nhưng đang chật vật với giấc mơ về một cuộc sống đủ đầy, có lẽ bạn sẽ đồng cảm với tôi: Tôi thầm mong một cuộc khủng hoảng kinh tế xảy ra, có thể trong 1-2 năm tới, khi ông Trump vẫn còn tại vị. Nghe có vẻ nghịch lý, thậm chí điên rồ, nhưng tại sao một người trẻ như tôi lại khao khát một cơn bão kinh tế trong thời kỳ đầy bất định này?

Chúng ta, những người trẻ, luôn mang trong mình ngọn lửa khát vọng về một cuộc sống trọn vẹn. Nhưng mỗi lần lướt mạng xã hội, bắt gặp hình ảnh "con nhà người ta" với nhà lầu, xe sang, hay những câu chuyện về người trẻ thành công sớm, chúng ta không khỏi chạnh lòng. Thực tế, nhiều người trong chúng ta khởi đầu với hai bàn tay trắng, đối mặt với áp lực từ chủ nghĩa tiêu dùng, tín dụng dễ dãi và lối sống "mua trước, trả sau". Những điều mà thế hệ cha mẹ chúng ta từng đạt được nhờ chăm chỉ và tích lũy – một căn nhà, một công việc ổn định, một gia đình hạnh phúc – giờ đây dường như là giấc mơ xa xỉ với thế hệ millennials và Gen Z.

Hãy nhìn vào thực trạng tại Việt Nam, tôi và các bạn có gì ở trong thế giới hiện tại:

+ An cư: Với thu nhập trung bình khoảng 9,5 triệu đồng/tháng tại TP.HCM, một người trẻ cần đến 26 năm tích lũy để mua một căn hộ 60m² giá 3 tỷ đồng. Đó là chưa kể chi phí sinh hoạt, nuôi con, hay những khoản nợ tín dụng cá nhân ngày càng chồng chất.

+ Lập nghiệp: Phần lớn người trẻ dưới 30 tuổi chật vật tìm một công việc đúng đam mê và mang lại thu nhập đủ sống. Mức lương khởi điểm sau tốt nghiệp thường dao động từ 7-10 triệu đồng/tháng, trong khi chi phí sinh hoạt tại các thành phố lớn không ngừng tăng. Trong khi đó, trào lưu chạy theo các công việc sáng tạo như KOL, YouTuber hay influencer chỉ mang lại thành công cho một thiểu số. Nhiều bạn trẻ dần mất động lực, rơi vào trạng thái "nằm thẳng", từ chối tham gia vào guồng quay cạnh tranh khốc liệt.

+ Kết hôn và lập gia đình: Chi phí sinh hoạt đắt đỏ khiến nhiều người trẻ e ngại kết hôn và sinh con. Một đám cưới đơn giản, từ sính lễ, chụp ảnh cưới đến tiệc cưới, có thể tiêu tốn hàng trăm triệu đồng – một gánh nặng tài chính lớn đối với những người trẻ không có sự hỗ trợ từ gia đình. Không ngạc nhiên khi tỷ lệ kết hôn giảm và khủng hoảng dân số già đang trở thành vấn đề nhức nhối ở nhiều quốc gia, từ châu Âu đến châu Á.

+ Tích lũy tài sản: Giá vàng hiện tại đã chạm mốc 120 triệu đồng/lượng, nghĩa là một chỉ vàng tương đương cả tháng lương trung bình. Với mức thu nhập như vậy, việc tích trữ vàng hay các tài sản có giá trị để dành cho tương lai gần như là điều bất khả thi.

Nhưng tại sao một cuộc khủng hoảng kinh tế lại có thể là lối thoát? Lịch sử đã chứng minh rằng các cuộc khủng hoảng, dù đau đớn, thường kéo theo sự điều chỉnh giá trị tài sản. Bất động sản, chứng khoán, và các tài sản đầu tư khác thường giảm mạnh, tạo cơ hội cho những người ít vốn tích lũy được với mức giá hợp lý hơn. Với những người trẻ như tôi, một cuộc khủng hoảng có thể là cơ hội hiếm hoi chia lại tài sản toàn xã hội, xây dựng nền tảng tài chính mà trong điều kiện bình thường, chúng ta khó lòng chạm tới.

Nếu một cuộc khủng hoảng thực sự ập đến, tôi hiểu rằng những người thuộc tầng lớp trung lưu và nghèo như tôi sẽ chịu nhiều tổn thất. Công việc có thể bấp bênh, thu nhập giảm, và áp lực tài chính gia tăng. Nhưng trong khó khăn luôn ẩn chứa cơ hội. Đây sẽ là thời điểm những người cần cù, kiên nhẫn và có chiến lược đầu tư phát huy thế mạnh.

Tôi sẽ sống giản dị như một nhà tu, từ bỏ cám dỗ của chủ nghĩa tiêu dùng: không mua sắm xa xỉ, không chạy theo hàng hiệu, và hạn chế tối đa các khoản chi không cần thiết. Mỗi tháng, khi lương về, tôi sẽ đầu tư vào những tài sản bị định giá thấp trong thời kỳ khủng hoảng, như cổ phiếu của các công ty blue-chip, quỹ ETF, hoặc bất động sản ở những khu vực tiềm năng. Tôi sẽ áp dụng chiến lược DCA (Dollar-Cost Averaging) – mua đều đặn để bình quân giá, bất kể thị trường lên hay xuống. Khi thị trường càng lao dốc, người khác hoảng loạn bán tháo, tôi sẽ càng mạnh dạn mua vào, thậm chí bán cả vàng cưới hay các tài sản cá nhân để dồn vốn.

Để chuẩn bị, tôi đang tích cực học hỏi về đầu tư giá trị, quản trị bản thân và theo dõi sát sao các chỉ số kinh tế toàn cầu. Tôi cũng dự định xây dựng một quỹ khẩn cấp tương đương 6-12 tháng chi tiêu để bảo vệ bản thân trong trường hợp mất việc hoặc thu nhập bị gián đoạn. Dù biết rằng trong ngắn hạn, danh mục đầu tư của tôi có thể lỗ nặng, tôi đặt niềm tin vào quy luật chu kỳ kinh tế: sau khủng hoảng luôn là giai đoạn phục hồi và tăng trưởng mạnh mẽ. Khi đó, các tài sản tôi tích lũy sẽ tăng giá, mang lại một vị thế tài chính vững chắc hơn.

Tôi không muốn bất kỳ bất hạnh nào đến với bất kỳ ai, mà là nhìn thấy cơ hội trong nghịch cảnh. Một cuộc khủng hoảng, nếu xảy ra, sẽ là thử thách khắc nghiệt nhưng cũng là bàn đạp để những người trẻ như tôi và bạn vươn lên. Sau cơn bão, bầu trời sẽ sáng, và tôi hy vọng mình sẽ đứng đó, không chỉ sống sót mà còn mạnh mẽ hơn, với một nền tảng tài chính vững chắc và tâm trí tự do để theo đuổi những giấc mơ lớn lao hơn. Hành trình này không dễ dàng, nhưng tôi tin rằng với sự chuẩn bị và lòng kiên nhẫn, chúng ta có thể biến khủng hoảng thành cơ hội để định hình một tương lai tốt đẹp hơn.