Sau đây là chia sẻ của tôi về vấn đề xu hướng việc làm của giới trẻ. Bài viết chia sẻ góc nhìn về vấn đề công việc và các xu hướng, phong trào tạo nên.
Đối với thế hệ người trẻ, theo tôi là thế hệ Gen Z, Gen Y – họ có lợi thế trong việc học tập và phát triển công việc cá nhân từ sự thừa hưởng của Cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ Tư. Ngoài ra, người trẻ là thế hệ khát khao. Tôi nghĩ người trẻ ở từng thời kỳ, từng giai đoạn, từng thời điểm đều có khát vọng ấy, ít nhiều khác nhau. Điều này được thống kê và nghiên cứu trong Tháp nhu cầu của Maslow: ngoài nhu cầu sinh học thông thường của con người, thì việc người trẻ có nhu cầu tinh thần (nhu cầu tự khẳng định bản thân) là điều tất yếu nên xảy ra. Vậy, công việc, thành tích cá nhân cũng là một trong những minh chứng rõ rệt cho nhu cầu khẳng định ấy của con người. Khi “nhảy việc” còn là hành trình tìm kiếm bản sắc nghề nghiệp – tìm nơi họ được công nhận và phát huy năng lực.
Về xu hướng “ôm việc” – nó xuất phát từ nhu cầu “muốn hơn nữa” của con người. Chưa thể gọi là tham lam hay tham vọng, bởi trong xã hội nhập nhằng giữa tiền bạc – quyền lực – con người như hiện nay, ta không thể chỉ sống trong “một túp lều tranh hai trái tim vàng” được. Con người cần tìm kiếm một công việc có mức thu nhập cao hơn, cơ hội phát triển nhiều hơn – đó là điều tốt. Vừa nâng cao chất lượng cuộc sống của họ, vừa giúp các công ty, cơ quan tuyển được nguồn lao động chất lượng, dồi dào. Nhưng liệu điều đó có trở nên bão hòa hay không, khi giới trẻ dần xuất hiện tâm lý FOMO (nỗi sợ bị bỏ lỡ) – có thể phản tác dụng?
Thế hệ cha ông “an cư lạc nghiệp”; thế hệ trẻ “lạc nghiệp mới an cư”. Qua các khảo sát cho thấy, nhiều người chỉ gắn bó với một công ty từ 1–2 năm trước khi kiếm tìm cơ hội mới. Có nhiều nguyên nhân như mong muốn học hỏi, phát triển bản thân, tìm cơ hội thăng tiến; thị trường việc làm biến động nhanh, nhiều nghề mới liên tục xuất hiện; Gen Z, Millennials kỳ vọng môi trường tích cực, cân bằng công việc – cuộc sống; mong muốn lương, phúc lợi tốt hơn; ít chấp nhận gắn bó lâu dài trong môi trường không phù hợp. Một bộ phận khác chọn khởi nghiệp, làm tự do nên thường xuyên thay đổi việc làm.
Nhảy việc – hay lang thang nghề nghiệp? Song, nó lại tạo ra hệ quả lớn: cảm giác bất ổn trong sự nghiệp; khó xây dựng nền tảng tài chính và sự ổn định lâu dài; nhiều nhà tuyển dụng coi lịch sử “nhảy việc” dày đặc là dấu hiệu thiếu cam kết, thiếu kiên trì; thiếu thời gian rèn luyện kỹ năng chuyên sâu trong một lĩnh vực, hạn chế phát triển sự nghiệp dài hạn; liên tục thích nghi với công việc mới tạo áp lực, căng thẳng về tài chính và môi trường; và đặc biệt là khó xây dựng lộ trình thăng tiến dài hạn cũng như uy tín trong tổ chức.
Có lẽ không có một câu trả lời mang tính định hướng nào cho người trẻ rằng liệu có nên “nhảy việc” hay không. Nhưng bản thân người trẻ cần có định hướng rõ ràng hơn, chuyển việc một cách chủ động, làm sao vừa tận dụng được lợi thế, đồng thời hạn chế rủi ro.
- ymtra09-