Một Vấn Đề Trong Thuyết Tương Đối Hẹp
Vào cuối thế kỷ thứ 19, các nhà khoa học đương thời nhận thấy rằng vận tốc ánh sáng là bất biến trong không gian. Phát hiện này như...
Vào cuối thế kỷ thứ 19, các nhà khoa học đương thời nhận thấy rằng vận tốc ánh sáng là bất biến trong không gian. Phát hiện này như một cơn địa chấn làm rung chuyển mạnh mẽ một lý thuyết cơ học đã tồn tại vững chắc trên 200 năm, cơ học Newton. Và chuyện gì đến đã đến. Đầu thế kỷ 20, khoa học gia Albert Einstein đã làm thay đổi tận gốc một nhận thức lâu đời của loài người về không gian và thời gian qua hai lý thuyết tương đối hẹp và rộng. Quan điểm tuyệt đối về không gian và thời gian đã sụp đổ và được thay thế bởi quan điểm cho rằng không-thời-gian là tương đối. Kể từ khi được công bố vào cuối năm 1905, thuyết tương đối đã vượt qua rất nhiều thử nghiệm và đã trở thành một kỳ quan sáng chói trong vật lý hiện đại. Không phải chỉ có ánh hào quang rực rỡ, thuyết tương đối hiện đang là một thành trì bất khả xâm phạm trong khoa học. Giáo sư Brian Koberlein đã viết một bài tham luận có tựa đề là “Why Einstein Will Never Be Wrong”[1].
Nếu như trong kiến trúc, người ta cần phải có gạch, đá, xi-măng,… để xây lên những tòa lâu đài nguy nga, lộng lẫy, thì trong khoa học, các lý thuyết cũng phải được thiết lập từ các nền tảng nhất định. Cơ học Newton là một bằng chứng rất mạnh với các khái niệm cơ học cơ bản được định nghĩa rõ ràng. Thuyết tương đối hẹp cũng thế, các định nghĩa về vận tốc, gia tốc, lực, động lượng, v.v. đều được xác định như là các tứ-vector trong không-thời-gian bốn chiều [2], ngoại trừ một khái niệm căn bản, khối lượng. Thế nào là khối lượng của một vật thể?
Mặc dù thuyết tương đối là một công trình kỳ vĩ đã được thành hình và phát triển hơn một thế kỷ dài, câu trả lời của các nhà khoa học ủng hộ lý thuyết này đối với câu hỏi đơn giản ở trên lại không được đồng nhất. Trong bài “Khối Lượng và Phương Trình của Thế Kỷ”, giáo sư Phạm Xuân Yêm dứt khoát: “Khối lượng m mang tính chất nội tại của một vật, nó không phụ thuộc vào bất kỳ hệ quy chiếu nào. Khối lượng m phải là một bất biến (như vận tốc ánh sáng c, hay điện tích e của electron), trong bất kỳ hệ quy chiếu nào nó phải như nhau. Không có khối lượng của vật chuyển động m(v) hay khối lượng của vật đứng yên m_o = m(v = 0), nó không thay đổi với vận tốc, chỉ có một khối lượng duy nhất m = √(E²–|p|²c²)/c².”[3]. Trong khi đó, giáo sư Stephen Hawking, trong tác phẩm “Lược Sử Thời Gian”, đã phát biểu hoàn toàn khác: “Khối lượng cũng có thể thay đổi. Tốc độ càng nhanh thì khối lượng của vật thể càng tăng. Nhiều cuộc thí nghiệm đã chứng tỏ rằng vật thể bắn lên không gian với tốc độ lên tới 86% tốc độ ánh sáng, sẽ cân nặng gấp đôi so với khi còn nằm yên dưới đất.”[4]. Hai vị giáo sư vật lý hàng đầu trên thế giới có hai câu trả lời khác hẵn nhau về khối lượng!?
Hai người khác nhau có quan điểm khác biệt nhau là chuyện bình thường trong xã hội loài người muôn màu, vạn sắc. Nhưng một lý thuyết khoa học thì khác, nó phải có sự xác định rõ ràng cho các khái niệm vật lý cơ bản. Thuyết tương đối hẹp bắt buộc phải có một quan điểm duy nhất về khối lượng. Ngày nào lý thuyết này còn chưa thống nhất được về khối lượng, thì ngày đó, thuyết tương đối hẹp vẫn chưa phải là một lý thuyết khoa học.
Nguyễn Giang Thành

Quan điểm - Tranh luận
/quan-diem-tranh-luan
Bài viết nổi bật khác
- Hot nhất
- Mới nhất
BSGP26cm
Lại tự phong ông gs của bạn ngang hành vs stephen hawking r. Đọc vs tìm hiểu k đến nơi đến chốn xong phát biểu luyên thuyên. Thuyết tg đối hẹp đưa ra 3 công thức về tương quan của 3 đại lg vs vận tốc. Chạy càng nhanh thì: càng co lại (không gian), thời gian trôi càng chậm (thời gian), m càng tăng. 1 bên đã đc kiểm chứng và 1 bên viết trong cuốn sách=)))
- Báo cáo
NguyenThanh
Theo trang wiki này, https://en.wikipedia.org/wiki/Mass_in_special_relativity
thì các nhà khoa học ủng hộ thuyết tương đối hẹp có hai quan điểm khác nhau về khối lượng, theo tỉ lệ 4/6. "Roche states that about 60% of modern authors just use rest mass and avoid relativistic mass." Quan điểm của giáo sư Stephen Hawking là quan điểm của bên thiểu số. Về các kiểm chứng gì đó, thì tôi nghĩ các nhà khoa học cả hai bên đều biết. Và kết quả là họ vẫn có hai quan điểm khác nhau.
- Báo cáo
BSGP26cm
Giống như 90% người dùng đơn vị mét và 10% dùng inh vậy. K có nghĩa là họ cãi nhau và k có nghĩa là mét sai hay inh sai
- Báo cáo
NguyenThanh
1. Không giống. Chuyện tồn tại hai quan điểm khác biệt về khối lượng trong thuyết tương đối hẹp hoàn toàn khác với chuyện có nhiều hệ thống đo lường khác nhau hay nhiều ngôn ngữ khác nhau trong xã hội loài người.
2. Không cần biết bên nào đúng, bên nào sai. Ngày nào trong thuyết tương đối hẹp vẫn còn hai quan điểm khác hẵn nhau về khối lượng thì ngày đó thuyết tương đối hẹp vẫn còn là một lý thuyết bất nhất, phi khoa học.
- Báo cáo
BSGP26cm
Mét và inh có thể tính toán và quy đổi cho nhau. Người viết báo tuỳ vào người đọc thuộc đối tượng nào để viết. Ông k thể viết đơn vị mét xong mở ngoặc công thức quy đổi từ mét qua inh cho người mỹ đọc đc. Những thứ mà mấy nhà khoa học viết cũng nhắm vào những đối tượng khác nhau. Trong cộng đồng khoa học các ông ấy thoả mái dùng khối lượng tương đối nhưng viết sách cho đại bộ phận dân chúng đọc thì k phải ai cũng hiểu khối lg nghỉ vs khối lg tương đối là gì. 1 cái xe 1 tấn thì chạy 60km/h nó cũng chỉ lệch 1 phần triệu mili gram. Chẳng nhẽ cứ môi lần nó thay đổi tốc độ ông lại ghi lại thành 1,0000000001 tấn à?
- Báo cáo

Nhật Germany
Trong khoa học không có theo ai cả, dù họ giỏi đến đâu. Muốn biết ai đúng cần biết môi trường làm việc của người đó, bây giờ không ai nghiên cứu cá nhân mà có thể tìm ra một kiến thức mới mẻ. Bây giờ cần biết xem họ có làm việc trong một tổ chức, cộng đồng gồm toàn những người chuyên ngành như họ không. Nghiên cứu của họ có qua quá trình bình duyệt, được đăng trên các tạp chí khoa học uy tin không,... Đấy theo mình là cách tốt nhất để chọn lọc học được kiến thức đúng đắn.
- Báo cáo

Huskywannafly

Mấy bài sâu vào khoa học vậy bác kiếm hình minh họa nữ dc không? Đọc chay khó quá bác O.O
- Báo cáo
NguyenThanh
Kính chào quý đọc giả,
Bài viết trên là một bài phản biện ngắn chống lại thuyết tương đối hẹp. Luận điểm
đưa ra là trong lý thuyết đó có hai quan điểm khác nhau về khối lượng. Quan điểm 1 cho rằng cái gọi là khối lượng tương đối tính (relativistic mass) là tồn tại. Khối lượng này tùy thuộc và đồng biến với vận tốc chuyển động của vật thể. Khi vận tốc vật thể bằng zero, khối lượng này có trị số nhỏ nhất, trị số này còn được gọi là khối lượng nghỉ (rest mass) của nó. Nhân vật điển hình cho quan điểm 1 là giáo sư Stephen Hawking với tác phẩm "Lược Sử Thời Gian". Quan điểm 2 là quan điểm cho rằng cái gọi là khối lượng tương đối tính là không tồn tại. Khối lượng của một vật thể là bất biến, là không tùy thuộc vào vận tốc chuyển động của nó. Nhân vật điển hình cho quan điểm này là giáo sư Phạm Xuân Yêm với bài viết "Khối Lượng và Phương Trình của Thế Kỷ".
Theo trang wiki thì số lượng các nhà khoa học đồng ý với hai quan điểm trên có tỉ lệ khoảng 4/6, với 40% đồng ý với quan điểm 1, và 60% đồng ý với quan điểm 2. Bởi vì thuyết tương đối hẹp có hai quan điểm khác nhau về khối lượng, tôi nói rằng lý thuyết đó là bất nhất và phi khoa học.
Tôi chịu hoàn toàn trách nhiệm về những gì mình viết. Nếu tôi đã viết không chính xác về hai quan điểm trên, hoặc một trong hai bên đã thay đổi quan điểm, hoặc các nhà khoa học đã thống nhất được quan điểm về khối lượng, xin người đại diện của mỗi bên vui lòng xác minh cho rõ ràng.
Nguyễn Giang Thành
- Báo cáo