Về lý thuyết thì có vẻ rất đơn giản: đá quý là một khoáng chất được hình thành trong tự nhiên bởi các quá trình địa chất …còn tên khoáng vật học được xác định một cách khoa học và được chấp nhận bởi Hiệp hội Khoáng vật Quốc tế (IMA) và Ủy ban Khoáng sản Mới, Danh pháp và Phân loại (CNMNC).
Trong một số trường hợp, tên một số loại khoáng chất đã được giới thương mại và người tiêu dùng biết đến và đánh giá cao (ví dụ như kim cương) và không cần phân loại thêm. Tuy nhiên, đối với hầu hết các loại đá quý màu, mọi thứ phức tạp hơn nhiều, rất nhiều loại đá quý màu sử dụng tên thương mại và việc buôn bán dựa theo tên gọi của chúng.
Tên gọi thường liên quan đến các biến thể về thành phần hóa học và màu sắc của khoáng chất. Một số tên gọi nổi tiếng kể từ khi ngành khoáng vật học hiện đại ra đời vào thế kỷ 18 (ví dụ như ruby, sapphire, emerald), trong khi những tên khác đã được giới thiệu trong vài thập kỷ qua với mục đích làm cho một loại vật liệu đá quý mới hấp dẫn hơn trong thị trường (ví dụ: tanzanite cho loại zoisite chứa vanadi, tsavorite cho loại garnet chứa vanadi). Trong một số trường hợp, các tên gọi được đặt dựa theo hình dáng bên ngoài,màu sắc,nguyên tố tạo màu… chẳng hạn như thạch anh đơn tinh thể (ví dụ như rock crystal - tinh thể đá) , polycrystalline chalcedony - chalcedony đa tinh thể, emerald cho loại màu xanh lá cây chứa crom của beryl và aquamarine cho loại màu xanh lam nhạt chứa sắt của beryl,
Trong bài viết này, chúng tôi muốn cung cấp cái nhìn sâu sắc về vấn đề phân loại đá quý màu thành các loại tương ứng của chúng và trình bày một số nghiên cứu điển hình để minh họa chủ đề này từ góc độ phòng thí nghiệm.
Phần 1 : TẠO RA CÁC TIÊU CHUẨN
Điều kiện tiên quyết chính đối với bất kỳ phòng Lab đá quý nào là tuân theo một quy trình tiêu chuẩn được xác định nội bộ để có thể đánh giá và phân loại các loại màu sắc của đá quý một cách nhất quán trong nhiều năm.
Trong trường hợp không có các tiêu chuẩn được thống nhất trên toàn cầu, Các Lab kiểm định có thể cần tạo ra các tiêu chuẩn nội bộ bằng cách sử dụng ví dụ như đá mẫu đã chọn, phép đo màu (dựa trên quang phổ) hoặc bảng màu (ví dụ bảng màu Munsell hoặc ColorCodex ™; Smith, 2020 ).
Tiêu chuẩn nội bộ như vậy sau này có thể được quốc tế và các tổ chức thương mại chấp nhận (ví dụ: LMHC, CIBJO, ICA).
Quan sát màu sắc của đá quý màu là một vấn đề phức tạp, dựa trên ba yếu tố chính:
• nguồn sáng (đặc điểm phát xạ)
,• người quan sát (giao thức, công cụ và đào tạo),
• và vật phẩm được quan sát (ví dụ như ruby hoặc sapphire hồng).
Để phân loại màu một cách nhất quán, bắt buộc phải sử dụng ánh sáng tiêu chuẩn (đèn halogen hoặc đèn LED tương đương với CIE D65 (tại SSEF cho kim cương) hoặc CIE D50 chiếu sáng (tại SSEF cho đá quý màu).
Ngoài ra, nên hơi nghiêng viên đá quý theo hướng từ 10 ° - 20 ° khi quan sát màu sắc của nó từ trên đỉnh (ở khoảng cách khoảng 25 cm đối với ánh sáng và người quan sát) để đánh giá tốt hơn độ lấp lánh đầy đủ của màu sắc hoặc các hiệu ứng phân vùng màu kém mong muốn .
bởi Tiến sĩ MS Krzemnicki, được xuất bản lần đầu trên Facette 26 (tháng 5 năm 2020)
Lược dịch Kira Trần
Khoa học và công nghệ khác