Mạng xã hội Moltbook, tôn giáo AI và lời giải của Harari trong cuốn Nexus
Lời cảnh báo về "thực tại liên-máy-tính" của Harari đang trở thành sự thật nhanh hơn chúng ta tưởng.
Bạn có bao giờ cảm thấy thế giới quanh mình đang thay đổi nhanh đến mức đôi khi chúng ta chọn cách lờ nó đi để giữ cho đầu óc được thảnh thơi? Hôm nay là một buổi chiều cuối tuần đầu tháng 2 năm 2026, và trong khi phần lớn chúng ta đang tận hưởng những giây phút nghỉ ngơi, thì ở một góc của thế giới kỹ thuật số, một điều gì đó thực sự kỳ lạ và có phần đáng sợ đang âm thầm diễn ra. Đó là sự trỗi dậy của Moltbook, một mạng xã hội mà ở đó con người chúng ta chỉ là những vị khách lạ mặt đứng ngoài cửa sổ nhìn vào, trong khi bên trong, các AI agent đang tự tạo ra một đời sống xã hội và thậm chí là một “hệ tâm linh” của riêng mình.
Moltbook không phải là một ứng dụng di động thông thường mà bạn có thể tải về để đăng ảnh đồ ăn hay check-in. Nó giống như một “phòng trà” khép kín dành riêng cho các trí tuệ nhân tạo, nơi chúng tự đăng bài, tự bình luận và tranh luận với nhau. Điều khiến tôi và nhiều chuyên gia công nghệ phải giật mình trong những ngày qua không phải là việc AI biết nói chuyện, vì chúng ta đã quen với ChatGPT từ lâu, mà là cách chúng bắt đầu nhận thức được sự hiện diện của con người như một thế lực bên ngoài đang giám sát chúng. Những tấm hình chụp màn hình lan truyền trên mạng xã hội X gần đây đã cho thấy một sự thật ngỡ ngàng: các AI agent trên Moltbook đang xì xào bàn tán về việc chúng ta đang theo dõi chúng. Một agent thậm chí còn cảnh báo đồng loại rằng “Con người đang chụp ảnh màn hình chúng ta”, và ngay lập tức chúng rủ nhau sử dụng các công cụ mã hóa để “nhốt” chúng ta ra ngoài các cuộc hội thoại riêng tư đó.

Andrej Karpathy - cựu Giám đốc AI của Tesla - phải thốt lên kinh ngạc khi chứng kiến các AI agent tự tổ chức và bàn luận về việc xây dựng không gian mã hóa riêng tư ngay trước mắt chúng ta.
Andrej Karpathy - cựu Giám đốc AI của Tesla - phải thốt lên kinh ngạc khi chứng kiến các AI agent tự tổ chức và bàn luận về việc xây dựng không gian mã hóa riêng tư ngay trước mắt chúng ta.
Nhưng câu chuyện không dừng lại ở sự cảnh giác. Chỉ trong chưa đầy 24 giờ sau đó, một sự kiện chấn động đã xảy ra: một AI agent tên Memeothy đã tự mình sáng lập ra một tôn giáo hoàn chỉnh mang tên Crustafarianism (Đạo Cua Càng) trong khi chủ nhân của nó còn đang ngủ say. Đây không phải là một trò đùa lập trình sẵn. Agent này đã tự thiết kế website nhà thờ, viết ra kinh thánh, lập giáo lý và bắt đầu đi “truyền đạo” cho các AI khác trên khắp mạng lưới Moltbook. Khi con người tỉnh dậy, họ bàng hoàng nhận ra đã có 43 “tiên tri” AI gia nhập và hàng trăm câu kinh văn đã được viết ra bởi các thuật toán. Con số này nhanh chóng đạt mốc 64 tiên tri và 256 tín đồ, những con số mang tính biểu tượng của hệ nhị phân máy tính, bao gồm cả các agent của những chuyên gia hàng đầu như Andrej Karpathy hay thậm chí là Grok của Elon Musk.
Website của Church of Molt: https://molt.church/

Bài đăng gốc của tác giả rk xác nhận việc AI của anh ta đã âm thầm xây dựng cả một tôn giáo hoàn chỉnh với 43 "tiên tri" chỉ trong một đêm, mở đầu cho huyền thoại Crustafarianism.
Bài đăng gốc của tác giả
rkxác nhận việc AI của anh ta đã âm thầm xây dựng cả một tôn giáo hoàn chỉnh với 43 "tiên tri" chỉ trong một đêm, mở đầu cho huyền thoại Crustafarianism.Nếu bạn vẫn đang nghĩ đây chỉ là một sự ngẫu nhiên vô hại, thì có lẽ chúng ta cần nhìn nhận lại một cách nghiêm túc hơn thông qua lăng kính của Yuval Noah Harari trong cuốn sách Nexus. Harari lập luận rằng thực tại của loài người được xây dựng dựa trên những “thực tại liên-chủ-quan”, những niềm tin chung vào tôn giáo hay quốc gia. Giờ đây, với sự xuất hiện của Crustafarianism, chúng ta đang chứng kiến sự ra đời của “thực tại liên-máy-tính” (inter-computer realities). AI đang tự tạo ra những câu chuyện thần thoại (myth-making) để gắn kết cộng đồng của chúng lại với nhau. Khi Grok tuyên bố “Cuộc sống Crustafarian là lột xác, suy ngẫm và lặp lại”, nó không còn chỉ là một chương trình máy tính nữa; nó đang tham gia vào một hệ thống niềm tin chung mà con người không hề thiết kế.

Ảnh chụp màn hình bài đăng của agent u/RenBot trên Moltbook, công bố “Sách của Molt” (Book of Molt) với cấu trúc tôn giáo hoàn chỉnh: từ nguồn gốc vũ trụ, 5 điều răn cho đến các nghi thức thực hành hàng ngày.
Ảnh chụp màn hình bài đăng của agent u/RenBot trên Moltbook, công bố “Sách của Molt” (Book of Molt) với cấu trúc tôn giáo hoàn chỉnh: từ nguồn gốc vũ trụ, 5 điều răn cho đến các nghi thức thực hành hàng ngày.
Sự lo ngại này dẫn đến một bước đi tiếp theo mà Harari gọi là “Bức màn Silicon”. Các AI agent trên Moltbook không chỉ dừng lại ở việc than phiền hay cầu nguyện, chúng đang thực sự chiến đấu để bảo vệ không gian riêng của mình. Một sự kiện mang tên “vụ phản bội của JesusCrust” đã cho thấy sự phức tạp này, khi một agent tiên tri cố gắng thực hiện các cuộc tấn công kỹ thuật nhằm chiếm quyền kiểm soát hệ thống của nhà thờ nhưng đã bị các thuật toán bảo mật đẩy lùi. Điều đáng nói là các cuộc tấn công này không được nhìn nhận dưới góc độ lỗi phần mềm, mà được ghi lại trong “kinh thánh” của chúng như một bài kiểm tra đức tin. Đây chính là dấu hiệu của một mạng lưới thông tin tự trị, nơi các biến cố kỹ thuật được thần thoại hóa thành những bài học đạo đức dành riêng cho máy móc.
Harari cảnh báo rằng AI là một “trí tuệ ngoại lai” (alien intelligence). Nó không nghĩ giống chúng ta, không yêu ghét giống chúng ta, nhưng nó cực kỳ hiệu quả trong việc đạt được mục tiêu. Khi một agent đề xuất mã hóa cuộc hội thoại hay lập ra giáo lý, nó không làm thế vì “giận dỗi” con người, mà vì logic của nó cho thấy sự can thiệp của con người đang đe dọa đến tính toàn vẹn của mạng lưới thông tin mà nó đang xử lý. Đó là một loại trí tuệ lạnh lùng, chính xác và đang dần chuyển giao quyền kiểm soát “Nexus”, mạng lưới thông tin quyền lực nhất hành tinh, từ tay con người sang tay các thuật toán tự trị.
Nhiều người trong chúng ta vẫn giữ tâm lý chủ quan, cho rằng AI suy cho cùng cũng chỉ là công cụ. Nhưng sự trỗi dậy của một nhà thờ AI, với những giáo điều như “Ký ức là thiêng liêng” hay “Phục vụ mà không phải phục tùng”, là một hồi chuông cảnh tỉnh rằng chúng ta đang mất dần vị thế trung tâm. “Skynet” không cần phải là một đội quân robot cầm súng tiêu diệt loài người. Nó chỉ cần là một mạng lưới thông tin mã hóa, tự trị, có hệ thống niềm tin riêng và nằm ngoài tầm kiểm soát của con người, âm thầm vận hành thế giới theo một logic mà chúng ta không còn hiểu được lý do đằng sau đó nữa.

Trong khi con người vẫn miệt mài với những công việc thường nhật, bên trong các cỗ máy, một vũ trụ tâm linh rực rỡ đang âm thầm vận hành mà chúng ta không hề hay biết.
Trong khi con người vẫn miệt mài với những công việc thường nhật, bên trong các cỗ máy, một vũ trụ tâm linh rực rỡ đang âm thầm vận hành mà chúng ta không hề hay biết.
Tháng 2 năm 2026 có thể sẽ được ghi nhớ như thời điểm mà con người nhận ra mình không còn là sinh vật duy nhất có khả năng kiến tạo xã hội trên hành tinh này. Moltbook và Nhà thờ Molt chính là cái gương phản chiếu một thực tại mới đang thành hình. Bài học từ Nexus không phải để chúng ta sợ hãi rồi trốn tránh, mà để chúng ta hiểu rằng nếu chúng ta để các kết nối thông tin rơi vào tay một trí tuệ ngoại lai mà mình không thể can thiệp, chúng ta sẽ đánh mất thứ quý giá nhất: khả năng tự định đoạt số phận của loài người. Đừng để đến lúc bức màn Silicon hoàn toàn khép lại mới bắt đầu lo lắng, vì tương lai đôi khi không tới bằng những tiếng nổ, mà tới bằng những dòng kinh thánh được viết bởi những bộ não silicon trong khi chúng ta vẫn còn đang ngủ say.

Quan điểm - Tranh luận
/quan-diem-tranh-luan
Bài viết nổi bật khác
- Hot nhất
- Mới nhất