MỘT SỐ DẤU HIỆU CƠ BẢN THIẾU VI DƯỠNG CHẤT Ở BÉ.

- Anh ơi bé em có dấu hiệu nào thì thiếu.

- Anh ơi con em tại sao tái đi tái lại viêm hô hấp uống thuốc mãi không cải thiện ( Nhưng không hề giải quyết còi xương ).

- Nhóm trẻ lớn

- Nhóm trẻ sơ sinh ( Dạng giọt) hoặc dành bé lười uống thuốc

- Nhóm có đủ d3k2 và chỉ có D3.

CANXI+D3, SẮT, KẼM.

Tại sao mình nhắc lại. Vì đa số các bé còi xương thường hay ốm vặt nhất là viêm hô hấp trên( do vit D tham gia vào miễn dịch, điều hoà nội môi, ngoài ra còi xương khiến bé dị dạng khung hô hấp, co kéo cơ hô hấp...). Điều này đa số các Bs đều bỏ qua khi khám bé mà chỉ biết kê đơn. Nếu các bạn không để ý điều này bé tái đi tái lại ngay.

Còi xương được định nghĩa là một hội chứng rối loạn quá trình khoáng hoá tổ chức tiền xương của cơ thể đang tròn giai đoạn tăng trưởng. Biểu hiện chính hay gặp ở các xương dài.

Để giải thích dễ hiểu hơn các bạn cứ tưởng tượng xương như khung một ngôi nhà vậy. Muốn xây lên một ngôi nhà thì bao gồm:

- Gạch ( giống canxi và photphat)

- Vữa ( khuôn hữu cơ tạo xương)

- Thợ xây( Giống các phân tủ K2 đưa các canxi đến đúng đich).

Nếu chúng ta có vữa mà không có Gạch và thợ xây thì chắc chắn vữa được đán giá chất đống tại một chỗ. Trong còi cương cũng vậy. Các khuôn hữu cơ luôn được tạo ra nhưng nếu cơ thể thiếu canxi và photphat chúng cũng được tích lại một chỗ và thường ở chính đầu xương( chỗ có sụn) từ đó biểu hiện những dấu hiệu còi xương( to đầu xương, u trán ....) và các bệnh lý khác.

1, Thiếu hụt vitamin D( cung cấp ,sản sinh thiếu hoặc rối loạn, chuyển hoá hấp thu vit D) nguyên nhân chính.

2, Hạ photphat máu

3, Loạn dưỡng xương do thận

4, Còi xương do thiếu canxi

5, Còi xương do dùng nhiều thuốc chống co giật

5, Còi xương do giảm enzym photphatase

Xét nghiệm máu khó thấy còi xương ( chỉ số ít hạ canxi ion hoặc tăng ALP). Chỉ thấy trên X quang xương lồng ngực hoặc quyét tuổi xương. Vì vậy chủ yếu căn cứ biểu hiện lâm sàng ở bé là chính.

1, Biểu hiện ở chi : Phình to đầu xương tương ứng phì đại vùng trưởng thành : chân cong và biến dạng

2, Xương sọ : Mềm sọ, biến dạng , đường khớp lồi và thóp chậm liền. Bướu ở trán.

3, Lồng ngực : Có chuỗi hạt sườn , có biến dạng lồng ngực gù vẹo cột sống , xương chậu biến dạng nếu ở bé nữ sau khó sinh đẻ.

4, Răng : Chậm mọc răng , men răng xấu, ố vàng và hay sâu răng. Nếu để còi xương lâu, răng vĩnh viễn có bị ảnh hưởng.

5, Cơ và dây chằng : Giảm trương lực cơ. Bé chậm biết đi. Cảm giác cơ nhão.

6, Có cơn giật nhẹ rung lan toả hoặc cơn tetani( kiến bò khiến bé khó ngủ). Hoặc rối loạn thần kinh thực vật ( đổ mồ hôi trộm nhiều ).

7, Tái đi tái lại viêm hô hấp nhất là viêm phổi

8, Hay nấc ở những bé nhỏ.

1,Các bạn chú ý quan sát bé nếu có biểu hiện trên. Ngoài ta chịu khó chủ động bổ sung vitamin D cho bé sớm nhé nhất là bé bú mẹ. Chọn vitamin D3 chuẩn nhất. Ngoài ra nếu chế độ bé ăn thiếu cãni, bổ sung thêm canxi chuẩn trong thời gian ngắn (1 tháng).

2, Bé nhẹ cân chưa chắc còi xương. Nhưng bé mập vẫn có thể còi xương.

Rất nhiều mẹ hỏi mình về tình trạng thiếu máu ở bé. Biểu hiện như thế nào, đọc kết quả xét nghiệm như thế nào. Cải thiện tình trạng này như thế nào hay chỉ có uống sắt là được, sắt chọn loại nào.

Thực ra máu được sản sinh chủ yếu ở tủy xương của bé, những năm đầu chỉ số huyết học của bé biến động nhiều do phát triển nhanh .Thiếu máu được coi là giảm khối hồng cầu hay lượng hemoblobin dưới giới hạn bình thường, điều này có thể thấy tren xét nghiệm máu của bé.

Có rất nhiều nguyên nhân gây thiếu máu ở bé cũng như người lớn : Thiếu yếu tố tạo máu ( thiếu săt, thiếu folat, thiếu đống, thiếu vitaminC, thiếu B6…Do xuy tủy xương , do bệnh lý màng hồng cầu, tan máu hoặc chảy máu Nhưng ở đây mình chỉ nói về thiếu máu do thiếu sắt vì cái này các mẹ có thể tự cải thiện cho bé được bằng chế phẩm hoặc ăn uống.

Thiếu sắt là loại thiếu dinh dưỡng phổ biến ở trẻ em , rất cao ở trẻ nhỏ. Nhu cầu sắt bé phải đảm bảo, cân bằng giữa việc hấp thu và đào thải sắt. Trẻ ra đời có một nguồn dự trữ sắt từ khi còn là bào thai, 5-6 tháng do sữa mẹ không đủ cung cấp đã phải sử dụng rồi, đến 6-12 tháng trẻ lớn rất nhanh lên nhu cầu sắt rất cao ., với bé gái đến tuổi trưởng thành do có kinh nguyệt hoặc phụ nữ có thai nhu cầu sắt càng cao

+ Do được cung cấp thiếu: Sữa mẹ và sữa công thức đều cung câp 1 lượng sắt ngang nhau nhưng sữa mẹ hấp thu được 40%, sữa công thức bé hấp thu chỉ đc 10% nên bé uống sữa công thức thường thiếu sắt. Bé SDD, ít ăn thức ăn động vật ( thực vật cung cấp 1%, động vật cung cấp 15-20% lượng sắt ), trẻ đẻ non, nhẹ cân, sinh đôi thường thiếu sắt

+ Do mất máu man tính, kí sinh trùng như giun, sán

+ Nhu cầu sắt cao, do hấp thu sắt kém ( rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy, kém hấp thu …)

Triệu trứng : trẻ da xanh xao, niêm mạc nhợt, mệt mỏi, ít hoạt động, trẻ lớn hay chóng mặt , ù tai, .hay thở gâp khi hoạt động mạnh,.Thiếu máu kéo dài móng chân, móng tay trẻ nhợt . bẹt, lõm, có khía, dễ gãy

Trẻ kém ăn, hay bị rối loan tiêu hóa, khó nuốt. , giảm hấp thu ở ruột, chậm tang cân, trẻ lớn khó tập tring học hành,trẻ giảm bền bỉ trong hoạt động, hay bị viêm nhiễm, lâu khỏi bệnh, đề kháng kém.

Tuy nhiên ngoài triệu chứng căn cứ cả vào các xét nghiệm máu khi biểu hiện chưa rõ rệt thì mới được bổ sung sắt. Tránh một số bệnh lý như huyết tán.

+ Cho bé bú hoàn toàn 6 tháng, nếu ăn SCT chọn sữa công thức có bổ sung sắt ( 12mg/l ) đến khi trẻ 1 tuổi

+ Tẩy giun sán định kỳ.

+ Ăn chế độ ăn nguồn gốc động vật, tang cường thức ăn làm tang hấp thu sắt như: vitamin C, thịt, cá, .

+ Bổ sung săt cho bé thiếu cân

Bổ sung săt : Cho uống chế phẩm sắt 2 vì dễ hấp thu như sắt sunfat, sắt gluconate…tốt nhất là dạng siro, mà nếu mẹ nào có điều kiện tốt nhất dung dạng sắt nhỏ giọt là hợp lý nhất và dễ chia liều, bé dễ uống, ít táo bón

+ Tiêm săt khi bé không chịu uống hoặc truyền máu khi thiếu máu nặng

+ Điều trị dứt điểm những bệnh đường tiêu hóa, hoặc gây chảy

Viết lại thôi. Vì nhiều bé bây giờ thiếu kẽm quá. Mà có thể do thói quen mẹ khi mang thai không bổ sung thêm.

Nhiều mẹ hỏi mình là khi nào thì bé thiếu kẽm nhé.

Theo số liệu của Viện dinh dưỡng Quốc gia, có tới 70% trẻ em Việt Nam dưới 5 tuổi bị thiếu kẽm, là một trong những nguyên nhân quan trọng gây biếng ăn, thấp còi, duy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ , tỷ lệ thiếu kẽm cao ở phụ nữ có thai (80,3%), phụ nữ độ tuổi sinh đẻ (63,6%) và trẻ em dưới 5 tuổi (69,4%). NHƯ VẬY CÓ NGĨA LÀ CỨ 10 TRẺ CÓ 7 TRẺ THIẾU KẼM.

Nguyên nhân trẻ em Việt Nam thiếu kẽm là do bữa ăn hàng ngày của người Việt Nam còn thiếu các thực phẩm giàu kẽm. tính cả về địa lý lẫn vùng miền. Nhất là thời hiện tại do tỷ lệ dị ứng với thức ăn có chứa kẽm xảy ra rất nhiều cả với mẹ cho con bú lẫn bé. Sự xuất hiện của nhiều mẹ thiếu sữa, mất sữa và bé ăn sữa ngoài , sự lạm dụng kháng sinh quá nhiều ở bé . Riêng trẻ nhỏ lại hay biếng ăn, khẩu phần ăn của trẻ chưa phong phú, ngoài ra cách chế biến thức ăn không hợp lý cũng làm mất đi nhiều kẽm trong thực phẩm. Bên cạnh đó không thể kể đến nhu cầu kẽm của trẻ nhỏ rất cao do trẻ đang trong thời kỳ phát triển mạnh, do đó nguy cơ trẻ bị thiếu kẽm là rõ ràng.và ngày càng tăng

Kẽm tham gia vào rất nhiều thành phần các enzym trong cơ thể,.giúp tăng tổng hợp protein , phân chia tế bào , thúc đẩy sự tăng trưởng cả về chiều cao lẫm cân nặng tăng cảm giác ngon miệng nên rất quan trọng đối với trẻ em. Kẽm kích thích hoạt động của khoảng 300 enzym, là những chất xúc tác phản ứng sinh hóa trong cơ thể.Kẽm có vai trò rất lớn với sự phát triễn não bộ ở trẻ em ( kẽm có nhiều trong não ) Kẽm giúp phát triển và duy trì hoạt động hiệu quả của hệ thống miễn dịch, cần thiết cho việc bảo vệ cơ thể trước bệnh tật, làm vết thương mau lành, giúp bảo vệ vị giác và khứu giác và cần thiết cho sự tổng hợp DNA.

Thiếu kẽm, sự chuyển hóa của các tế bào vị giác bị ảnh hưởng, gây biếng ăn do rối loạn vị giác.Thiếu kẽm dấn tới :

+ Chậm tăng cân, biếng bú, biếng ăn, nhiều bé bị suy dinh dưỡng, còi xương . Mẹ đang mang thai thiếu kẽm dẫn tới sinh non, bé nhẹ cân…

+ Rối loạn tiêu hóa Trẻ thiếu kẽm cũng thường bị tiêu chảy. Trẻ thiếu KẼM hệ enzyme tiêu hóa không tốt, hay đi phân sống và rối loạn tiêu hóa

+ Ảnh hưởng trí nhớ và nhận thức

Kẽm chiếm nhiều trong não đóng vai trò quan trọng trong học tập và ghi nhớ. Thiếu kẽm làm cản trở khả năng nhận thức và gây tổn thương thần kinh, thậm chí có thể gây chứng khó đọc.

+ Suy giảm sức đề kháng: Kẽm là thành phần thiết yếu giúp duy trì chức năng hệ miễn dịch. Trẻ thiếu kẽm dễ bị nhiễm trùng như viêm họng, cảm cúm, tiêu chảy… tái đi tái lại nhiều lần.

+ Tổn thương da, tóc :Trẻ thiếu kẽm có thể bị khô da, viêm da, bong da, dày sừng, nổi mụn, tóc dễ gãy rụng.

+ Rối loạn giấc ngủ

Trẻ ngủ ngủ ít, ngủ không ngon giấc, thức giấc nhiều lần trong đêm, hay khóc về đêm.

Có nhiều cách bổ sung kẽm : thức ăn và chế phẩm theo khuyến cáo Bộ Y Tế.