MỘT NGHỆ THUẬT CỦA CẢM XÚC: CÁCH ĐỂ VIẾT MỘT BÀI THƠ HAY

Tất cả các kỹ năng muốn trở nên thuần thục đều phải trải qua luyện tập, giống như tập đàn, tập vẽ,… để viết được một bài thơ hay, trước tiên phải có sự tập luyện đều đặn. Dĩ nhiên, viết nhiều chưa hẳn là cách để viết một bài thơ hay nhưng việc luyện tập cũng có những ích lợi đáng kể. 

Khi tập viết nhiều, người viết tự động nắm bắt được các cấu trúc niêm luật, cách so sánh, ẩn dụ, nhân hóa, chơi chữ, ghép vần, đảo ngữ… Việc thực hành trong một khoảng thời gian nhất định sẽ tạo ra một thói quen về mặt hình thức. Nên khi cần, người viết rất dễ dàng để làm một bài thơ hay mà không cần quá bận tâm về mặt cấu trúc.

Đời sống thực tế là chất liệu tốt nhất để vần thơ được bay bổng. Dù cho ý đồ sáng tác của bạn là một câu chuyện hư cấu, nhưng sẽ khá khó khăn nếu như thiếu chất liệu thực tế và một hình tượng để quan sát.

Vậy nên cách viết được một bài thơ hay là viết những điều xảy ra trong thực tế, bằng sự diệu dụng trong ngôn từ, bạn có thể mượn hơi thở của hiện thực để thổi hồn cho những vần thơ thêm sống động và dùng thơ ca để soi lại hiện thực đời sống. Một bài thơ tuyệt hay thường mang đậm dấu chấm phá của cuộc đời, vậy nên càng khai thác tốt chất liệu hiện thực càng là đường hướng đúng đắn để viết một bài thơ hay.

Xin đừng hiểu lầm ý đồ của người viết, triết học đang được đề cập không phải là những bài học khô khan trên giảng đường. Mà triết học được nói đến chính là góc độ mà bạn đọc dùng để quan sát thế giới, đây là yếu tố cốt lõi của một người viết thơ hay. 

Các nền tảng tôn giáo thường là cội nguồn cảm hứng cho nhiều tác giả trong việc sáng tác thơ văn ví dụ: Thiên đường đã mất của John Milton, Chứng Đạo Ca của thiền sư Huyền Giác,…

Học giả Thu Giang Nguyễn Duy Cần từng viết trong quyển Để Trở Thành Nhà Văn như sau: “Thiếu một căn bản triết học không bao giờ trở thành một nhà văn đứng đắn, xứng đáng với danh từ của nó. Dù là một nhà viết tiểu thuyết không luận đề, ít ra mình cũng phải nói lên một cái gì... hay muốn nói lên một cái gì…”

Để viết một bài thơ hay, người viết phải có tâm hồn nhạy cảm trên một nền tảng suy luận vững vàng. Khi ấy, những vần thơ mới thể hiện trọn vẹn được nét đẹp và cá tính. Vậy nên, bạn đọc hãy chọn cho mình một trường phái triết học, đó có thể là chủ nghĩa hiện sinh, chủ nghĩa duy vật hoặc chủ nghĩa duy tâm,... mỗi hệ tư tưởng sẽ cung cấp những ý tưởng khác nhau phục vụ cho quá trình tư duy và sáng tác thơ của bạn.

Thơ là sự cô đọng của cảm xúc, là cách truyền đạt tinh tế của ngôn từ, bởi vần thơ tuy ngắn mà ý tứ thì sâu xa, câu từ tuy giản đơn mà cảm xúc thì dạt dào. Nếu người viết biết gói ghém tâm tư thì có thể gửi gắm xúc cảm đến cho mọi người ở mọi nơi và qua hàng thế hệ. Nếu một bài thơ không bao bọc bất kỳ cảm xúc nào thì khác gì đâu một bức bình phong trơ trọi.

Đã có không ít trường hợp, trong giấc ngủ mơ màng mà các tác giả viết nên những vần thơ bất hủ. Trong hoàn cảnh đó, đâu có một ai chấp bút thành thơ, mà đó là kết tinh của cảm xúc, chính cảm xúc mượn ngôn từ của tác giả để bày tỏ về mình. Vậy nên cách để viết một bài thơ hay là trao quyền lên tiếng cho cảm xúc, để cảm xúc tự mình làm thơ.

Những bạn đọc đến đây, hầu như đều đến với thi ca bằng tình yêu chân thực. Tôi tin chắc rằng phải ở một tần số rung động nhất định thì mới thấu cảm được những nỗi lòng thanh tao. Và những người chưa cảm đến đó thì đâu cần biết cách để viết một bài thơ hay làm gì.

Bởi vì thi ca là tình yêu của thi sĩ mà tình yêu thì đâu có một quy chuẩn cố định. Người đi trước chế định ra các niêm luật khắt khe để người đến sau y vậy mà viết, rồi cuối cùng lại phá cách sáng tác bằng thể thức tự do. Thơ ca là tình yêu chân thật, càng đặt điều để gò bó thì càng khó viết một bài thơ hay.

Cũng tương tự như vậy mọi điều được trình bày trên đây chỉ mang tính chất tham khảo, bạn đọc có thể xem đây là bản chỉ đường để có một hướng đi cụ thể hoặc phá cách mà yêu thơ theo ngã rẽ của riêng mình.