Chả cá Lã Vọng - không chỉ là một món ăn mà còn là dấu ấn gắn liền với tên tuổi gia tộc họ Đoàn tại Hà Nội. Người ta nhớ đến nó không chỉ vì miếng cá vàng ruộm trên chảo nóng, hay mùi thì là dậy lên trong khói than, mà vì cái tên ấy đã vượt khỏi một món ăn - trở thành một dấu ấn của thời gian.
Năm 2003, tác giả Patricia Schultz đã đưa Nhà hàng chả cá Lã Vọng tại Hà Nội vào cuốn “1000 nơi nên đến trước khi chết” (1000 Places To See Before You Die), với lời mô tả “Món chả cá này là thực đơn của gia đình họ Đoàn trong nhiều thế hệ. Sau bảy thập niên, chả cá trở nên gắn bó với người Hà Nội đến nỗi con đường phía trước quán đã được gọi theo tên nó…”
Món ăn này có nguồn gốc từ gia đình họ Đoàn, từng sinh sống tại số 14 Hàng Sơn (nay là phố Chả Cá) từ thời kỳ Pháp thuộc. Ban đầu, ông Đoàn Xuân Phúc, vốn là anh thợ sơn, đau lòng trước cảnh đất nước lầm than, đã gia nhập tổ chức ái quốc, muốn theo chân Đề Thám chống Pháp. Ngôi nhà số 14 Hàng Sơn trở thành địa điểm bí mật để nghĩa quân tụ tập. Mỗi lần như thế, bà Vân, vợ ông Phúc, thường mua cá lăng về làm chả cá đãi khách, khách khứa tấm tắc khen món ăn ngon. Lâu dần thành quen, những vị khách ấy đã giúp gia đình mở một quán ăn với món này, vừa để nuôi sống gia đình, vừa để làm vỏ bọc cho những hoạt động cách mạng bí mật.
Trải qua thời gian, những cuộc khởi nghĩa chống Pháp của nghĩa quân đã dần lùi xa, nhưng Nhà hàng chả cá 14 Hàng Sơn vẫn ở đó. Đến khi có tuổi, bà Vân truyền nghề cho con trai trưởng là ông Đoàn Xuân Hữu với lời trăn trối: “Thế cục xoay vần, cứ làm nghề chả cá, giữ nguyên bí quyết và đạo đức thì trường tồn”. Tiếng tăm của nhà hàng chả cá 14 Hàng Sơn ngày càng nổi, đến cả tai quan Tây. Quan Tây cho gọi ông Hữu lên và nói rằng: Vì chả cá có tiếng nên cho đổi phố Hàng Sơn thành phố Chả Cá, từ đó phố Chả Cá ra đời. Trong nhà hàng luôn bày tượng ông Lã Vọng ngồi bó gối câu cá - biểu tượng của người tài giỏi nhưng phải đợi thời. Vì thế, khách quen ăn gọi là “Chả cá Lã Vọng”, ngày nay đã trở thành tên nhà hàng và tên món ăn. 
Hơn 140 năm qua, nhà hàng Chả cá Lã Vọng luôn tấp nập khách khứa. Nhưng có lẽ điều khiến chả cá Lã Vọng sống lâu hơn cả những dòng chữ trong sách không nằm ở danh tiếng. Mà nằm ở khoảnh khắc chảo mỡ sôi lăn tăn trên bàn ăn, khi cá vừa chín tới, thì là và hành hoa gặp nhiệt nóng, và cả không gian như chùng lại trong một mùi hương rất khó gọi tên - vừa dân dã, vừa tinh tế, vừa mang theo một Hà Nội cũ kỹ nhưng không bao giờ cũ đi. Các nhà văn, nhà thơ Nguyễn Tuân, Vũ Bằng, Thạch Lam từng xuýt xoa mà viết bao điều về món ăn “độc nhất vô nhị” này.
Cho đến năm 1989, thương hiệu Chả cá Lã Vọng đã được Nhà nước ta chính thức công nhận. Ngày nay, giữa một thành phố đã đổi thay từng giờ, Chả cá Lã Vọng vẫn tồn tại như một lát cắt thời gian. Không phải để nhắc người ta về quá khứ, mà để cho thấy rằng có những điều, dù thế giới chuyển động nhanh đến đâu, vẫn chọn cách ở lại - lặng lẽ, bền bỉ, và đầy bản sắc. 
Lịch sử Việt Nam Cơm gia đình Món ngon mùa đông