Làm thế nào để tìm được thiên phú và lĩnh vực mà mình giỏi?

Mình là sinh viên năm 3 Đại học, học về kỹ thuật. Từ trước tới nay, mình vẫn luôn cố gắng học với những cuốn sách chuyên ngành khó nhằn. Mình thấy mệt mỏi, tinh thần cũng uể oải, mình chỉ đang miễn cưỡng học, không tìm được niềm vui từ việc học. Mình thường ở một mình, hầu như không kết bạn. Hơn nữa, mình cũng không chơi game vì hồi nhỏ mình bị quản nghiêm lắm, nên không có thói quen chơi game. Trừ việc nghe nhạc mỗi ngày ra, mình sống như một thây ma vậy. Nghe nói: "Có thiên phú là khi ở trong một lĩnh vực, mình làm việc nhanh hơn, tốt hơn, hiểu sâu hơn người khác". Nhưng suốt 21 năm qua, mình vẫn chưa tìm được một việc hay một lĩnh vực nào mà mình giỏi hơn người khác. Về cơ bản, mình chưa từng làm được việc gì khiến cho mình có cảm giác thành tựu hoặc tự thấy khâm phục bản thân. Ví dụ như ở việc học, các bạn xung quanh dường như có thể dễ dàng dùng ít thời gian hơn và đạt được kết quả tốt hơn mình, mình luôn cảm thấy trí não của mình không bằng người khác. Ở việc học nhạc cụ, mình càng cảm thấy bản thân không có thiên phú, không có niềm tin vào bản thân. Mình chỉ còn cách sống khép kín, dần trở nên ít nói chuyện hơn. Mình luôn cố gắng bắt kịp, nhưng nói thật lòng thì mình không hề vui, vì mình luôn cảm thấy rất miễn cưỡng, rất khó chịu, bị dồn nén, thất bại. Vì mình không bằng người khác, nên càng muốn đuổi theo bắt kịp họ. Vì mình không giỏi nên quá trình cố gắng đó rất mệt, kết quả thì lại không tốt, cuối cùng lại rơi vào tâm trạng tiêu cực. Dường như mình đã đánh mất niềm vui trong cuộc sống, mơ hồ về những hướng đi trong tương lai, mình không biết bản thân giỏi gì, không hiểu điểm mạnh của mình nằm ở đâu. Rốt cuộc mình nên làm gì thì mới có thể tìm được thiên phú vốn có của mình? Mình thật sự khao khát cảm giác được đắm chìm trong một lĩnh vực nào đó. Mình tin rằng mỗi người đều có một điểm thiên phú nào đó đang đợi ta phát hiện ra. Phải làm thế nào để tìm được nó?

Mình rất thích cụm từ: "Bớt mơ tưởng". Nói đơn giản thì là bất cứ việc gì nếu chỉ nghĩ không thôi thì cũng vô ích, chỉ cần bắt đầu làm thì sẽ bớt mơ tưởng, và có thể kiểm chứng xem việc đó có hợp với mình hay không.

Mình còn nhớ vài hôm trước, một người bạn của mình cực kỳ hâm mộ cuộc sống của những người đi hát ở quán bar. Người bạn đó luôn cảm thấy cuộc sống của mình quá đơn điệu, không có gì nổi bật. Thấy vậy, mình liền nói, vậy cậu đi bar đi. Cậu ấy đi rồi mới phát hiện ra, nơi đó quá ồn ào, về nhà đọc sách vẫn là thoải mái nhất. Đi rồi mới bớt mơ tưởng, phá vỡ những bong bóng màu hồng về viễn cảnh tươi đẹp mà não bạn tưởng tượng ra.

Một ví dụ nữa là, bạn luôn mơ mình có thể đi du lịch cắm trại ở khắp mọi nơi. Vậy bạn hãy đi thử một lần với chi phí thấp, trước tiên không cần đầu tư nhiều. Bạn hãy thử vào núi và ở đó một đêm, tự dựng lều, tạo lửa nấu cơm, cứ trải nghiệm hết quá trình đó. Sau khi trải nghiệm xong, bạn sẽ bớt mơ tưởng hơn.

Bạn sẽ chuyển từ giấc mơ về cuộc sống cắm trại sang ý nghĩ sau này sẽ không bao giờ đi cắm trại nữa.

Trên thực tế, chi phí trải nghiệm của rất nhiều việc đều không cao. Bạn nói muốn tự xây một kênh mạng xã hội, đừng nghĩ quá nhiều, hãy bắt tay vào làm luôn. Bạn hãy đặt ra một mục tiêu về số lượng, ví dụ như đầu tiên sẽ tạo ra 20 bài content, sau vài tháng là đã có một thử nghiệm rồi.

Ví dụ bạn muốn vẽ, vậy trước tiên hãy vẽ ra 10 bức tranh chì màu gốc dầu về chủ đề hoa lá. Thử nghiệm này không tốn nhiều tiền bạc và thời gian.

Lỗi sai của rất nhiều người nằm ở việc trước khi làm một việc nào đó, họ đều phải suy nghĩ rất kỹ, phải hít một hơi thật sâu rồi mới bắt đầu làm. Tất nhiên, việc nghiêm túc suy nghĩ và kiểm chứng là đúng, nhưng với những việc có chi phí trải nghiệm rất thấp thì không cần suy nghĩ, kiểm chứng quá mức nữa. Vì bắt tay vào làm ngay đã là con đường ngắn nhất và thực tế nhất để kiểm chứng rồi.

Lúc này, mục đích của bạn hoàn toàn không phải là cần làm việc tốt đến mức nào. Bạn hãy làm với mục tiêu tôi muốn thử làm để kiểm chứng một chút. Như vậy thì áp lực và mục tiêu làm việc cũng không lớn, cứ bắt tay vào làm là được rồi.

Dạng kiểm chứng như vậy, trong quá trình trưởng thành, mình đã làm vô số lần. Khi làm thấy ổn và có phản hồi tốt thì mình sẽ tiếp tục bước tiếp. Nếu không ổn thì dừng lại, không thích thứ gì thì cứ vứt nó sang một bên, không có gì phải tiếc cả. Mọi người không cần phải có ý nghĩ "đã làm gì thì phải kiên trì tới cùng", hoặc cảm thấy tội lỗi khi vừa mới bắt đầu làm một việc không lâu rồi bỏ xó không làm nữa. Nhiều khi, đó chỉ là những quan điểm và quy tắc hành động của thế hệ trước để lại, khi hoàn cảnh vẫn còn khó khăn. Nhưng những thứ đó đã không còn phù hợp với thời đại ngày nay nữa.

Khi đã làm nhiều, thử nhiều, bớt mơ tưởng cũng nhiều, bạn sẽ có cái nhìn rõ hơn về việc "mình thích gì, giỏi gì".

Hơn nữa, trên thực tế, cũng không tồn tại việc "tìm được thiên phú và lĩnh vực mà mình giỏi". Phần lớn chúng ta đều là người bình thường, những dân thường nhỏ bé. Chúng ta không cần có lúc phải dựa vào thiên phú.

Thật ra, việc tìm được thiên phú và lĩnh vực mà mình giỏi, không giống như mua đồ ngoài chợ, thiên phú bày sẵn ở đó đợi bạn tìm thấy. Thế giới này làm gì có chuyện tốt như vậy.

Mình thường cổ vũ mọi người hãy hành động nhiều lên, bớt mơ tưởng lại. Điểm mấu chốt ở đây không nằm ở việc tìm được mình giỏi gì thích gì, mà là phát hiện, khai thác được khát vọng của mình.

Khát vọng, năng lượng là những thứ được đặt trước sự yêu thích hay giỏi một việc gì đó.

Lấy bản thân mình làm ví dụ, mình cũng đã thử và trải nghiệm rất nhiều thứ. Cuối cùng, mình phát hiện ra khát vọng của mình là muốn làm rõ logic của các sự việc.

Mình muốn biết thế giới vận hành thế nào, kinh tế vận hành thế nào, các mối quan hệ xã hội vận hành thế nào, lối thoát của người bình thường nằm ở đâu, cơ thể con người hoạt động như thế nào, vân vân và mây mây. Những chủ đề này là khát vọng của mình.

Tổng kết lại một câu, hãy trải nghiệm với chi phí thấp, bớt mơ tưởng, phá vỡ những giấc mộng toàn màu hồng. Đi tìm khát vọng của bản thân, dùng hành động để kiểm chứng xem mình có yêu thích và giỏi làm việc đó không. Cuối cùng, bạn sẽ tìm được con đường phát triển lâu dài phù hợp với bản thân.

*Nội dung bài viết được dịch từ nguồn Zhihu: 如何才能找到自己如鱼得水的领域和天赋？