Làm sao để tìm ra công việc lý tưởng với bản thân?

Gần đây, có một số bài viết cho rằng rất nhiều các bạn sinh viên chưa biết bản thân mình sẽ thực sự phù hợp với công việc nào, chưa biết sau khi ra trường nên làm gì để phát huy năng lực của bản thân.

Thậm chí, chúng ta xem bạn bè làm gì rồi làm theo, tham gia vào các chương trình MT, thi Big 4, vào công ty startup dù chưa hiểu rõ liệu bản thân có phù hợp với công việc, môi trường đó hay không.

Đó là lý do chúng ta bắt đầu lên mạng để làm các bài personality test, các lý thuyết, mô hình với hy vọng tìm kiếm được lời giải cho câu hỏi muôn thuở.

Tuy nhiên, ngay cả sau khi làm các bài test trắc nghiệm đó, đa số vẫn rơi vào trạng thái lo lắng, hoang mang. Bởi lẽ, kết quả của các bài test chỉ mang tính chất tham khảo, và chúng ta vẫn còn rất nhiều băn khoăn về bản thân, về thị trường lao động, về những yêu cầu của các công việc cụ thể.

Điều này dẫn đến câu hỏi: "Đâu mới là công việc lý tưởng để phát triển sự nghiệp?".

Vì thế, mình cho rằng công việc lý tưởng đơn giản là nơi bạn tìm thấy ý nghĩa và động lực để cống hiến mỗi ngày. Nó là nơi cho bạn niềm vui khi thức dậy mỗi sáng để bắt đầu công việc, dù cho có những lúc gặp khó khăn, công việc không thuận lợi.

Đây cũng có thể là nơi bạn được thể hiện đam mê và phát huy năng lực. Cảm thấy được ý nghĩa, hài lòng hay tự hào khi được đóng góp cho sự phát triển của bản thân.

Mỗi người có quan điểm về khác nhau về công việc lý tưởng. Dù lý do là gì, nó nên là công việc khiến bạn hạnh phúc và cảm thấy có ý nghĩa khi được làm nó mỗi ngày.

Hãy dành thời gian để suy ngẫm về những việc bạn thường làm trong thời gian rảnh rỗi. Việc này giúp bạn xác định sở thích tiềm ẩn của bản thân. Sau đó, hãy ghi chép lại tất cả những hoạt động bạn thích, dù là việc nhỏ nhất. Ví dụ: đọc sách, chơi nhạc cụ, vẽ tranh, nấu ăn, xem phim,...

Sau khi liệt kê các hoạt động, hãy đánh giá mức độ hứng thú của bạn với từng hoạt động. Bạn có thể sử dụng thang điểm từ 1 đến 5, với 1 là "không hứng thú" và 5 là "rất hứng thú".

Nhiệm vụ của bạn là giữ lại những hoạt động có số điểm cao nhất và lên Google search (hoặc sử dụng công cụ AI như Chat GPT, Germini, Copilot) để tìm những công việc tiềm năng liên quan sở thích.

Ví dụ: Mình có sở thích là đọc sách về tâm lý học hành vi, sách khoa học vì mình thích được hiểu sâu về động cơ hoạt động của tâm lý học con người. Mình có thể gõ là: "Công việc dành cho những người thích tìm hiểu về tâm lý học con người."

Dưới đây là kết quả:

Sau đó, bạn sẽ lựa chọn khoảng 2-3 công việc được gợi ý mà bạn cảm thấy hứng thú nhất để chuẩn bị sang bước tiếp theo.

Dành thời gian để suy nghĩ về môi trường làm việc khiến bạn cảm thấy thoải mái và phát triển tốt nhất. Ví dụ:

- Cởi mở, năng động, khuyến khích sự giao tiếp.

- Riêng tư, ít làm giao tiếp, yêu cầu tập trung cao.

- Có sự hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau giữa các đồng nghiệp.

- Tôn trọng sự đa dạng, bình đẳng và hòa nhập.

- Cân bằng giữa công việc và cuộc sống (No OT).

Lấy ví dụ ở trên, mình lựa chọn marketing, nhân sự và bán hàng. Mình thích môi trường có sự hợp tác, được đi đây đi đó và gặp gỡ với những người mới. Có vẻ như công việc bán hàng và marketing khá phù hợp vì cho mình được di chuyển nhiều nơi.

Tuy nhiên, vì bạn chưa được trải nghiệm 1 trong số 2 công việc này nên không thể hiểu rõ những cơ hội và khó khăn. Chưa kể, marketing lại là ngành rất rộng, có nhiều yêu cầu khác nhau với từng vị trí. Do đó, chúng ta sẽ chuyển sang bước tiếp theo.

Dành thời gian “đắm chìm” vào việc tìm hiểu kỹ về những yêu cầu, cơ hội và khó khăn về công việc mà bạn đang cân nhắc. Điều này sẽ giúp bản thân lường trước được những mặt tốt, mặt trái khi nghiêm túc theo đuổi lâu dài.

Có nhiều cách để bạn có thể khám phá góc khuất của công việc, bao gồm:

- Tìm kiếm qua Youtube: Bạn có thể tìm kiếm các video chia sẻ kinh nghiệm, review công việc, phỏng vấn người trong nghề,... Gõ từ khóa công việc và note lại những chia sẻ của những người đi trước.

Ví dụ, mình đang cân nhắc giữa marketing và bán hàng, và mình đang ưu tiên công việc cho mình thời gian để nghiên cứu nhưng cũng cho phép mình được ra ngoài tiếp xúc với những người mới để phát triển kỹ năng giao tiếp. Bạn có thể gõ từ khóa: "Công việc thường ngày của người làm ABC", "Những điều chưa biết về công việc ABC", "Những ai phù hợp với công việc ABC",...

Dưới đây là những kết quả khi tìm kiếm trên Youtube, bạn hãy xem qua và đối chiếu lại với những kỳ vọng của bản thân.

Việc tìm hiểu sâu sẽ giúp bạn tiết kiệm được rất nhiều thời gian trong tương lai khi thực sự bước chân vào ngành nghề mới.

- Tham gia hội nhóm trong ngành: Tham gia các hội nhóm trên Facebook, LinkedIn hoặc các diễn đàn chuyên ngành là một cách hiệu quả để kết nối với những người đang làm việc trong lĩnh vực bạn quan tâm. Đây là cơ hội tuyệt vời để bạn học hỏi từ kinh nghiệm thực tế của họ, đồng thời hiểu rõ hơn về những khó khăn và thử thách trong công việc.

- Thể hiện thái độ chân thành, nghiêm túc và quan tâm đến ngành nghề. Điều này sẽ giúp bạn tạo ấn tượng tốt và tăng khả năng nhận được phản hồi từ các thành viên khác trong nhóm.

- Hỏi những câu hỏi cụ thể và có liên quan.Tránh hỏi những câu hỏi chung chung hoặc đã được trả lời nhiều lần.

- Tìm hiểu qua profile người mà bạn muốn hỏi.Việc này giúp bạn hiểu rõ hơn về họ và đặt câu hỏi phù hợp hơn.

- Luôn giữ thái độ lịch sự và tôn trọng.

Đây là giai đoạn quan trọng để bạn áp dụng kiến thức và rèn luyện kỹ năng thực tế cho công việc. Bạn có thể tham gia các dự án tình nguyện, làm freelancer hoặc đăng ký làm part-time trên các kênh tuyển dụng hoặc qua người quen. Tuy nhiên, nếu vị trí bạn quan tâm yêu cầu kinh nghiệm, hãy mạnh dạn đề nghị làm MIỄN PHÍ cho một doanh nghiệp hoặc sản phẩm mà bạn có hứng thú. Đây là cơ hội để bạn học hỏi và trau dồi kỹ năng mà không tốn chi phí.

Ví dụ, bạn muốn trở thành Content Creator review phim. Hãy chọn một bộ phim bạn yêu thích, luyện tập viết kịch bản, quay và chỉnh sửa video. Sau khi hoàn thành dự án, hãy gửi email cho doanh nghiệp để xin feedback và thể hiện sự quan tâm với sản phẩm. Feedback từ nhà tuyển dụng sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về năng lực của bản thân và định hướng phát triển trong tương lai.

Hãy đầu tư và chăm chút cho từng dự án, dù là nhỏ nhất. Thái độ chuyên nghiệp và sự đầu tư nghiêm túc sẽ giúp bạn ghi điểm trong mắt nhà tuyển dụng và tiến gần hơn đến công việc mơ ước.