Ý tưởng cho bài viết này bắt đầu từ video Learning Styles Don't Exist. Mình thấy khá nhiều người học mình từng gặp nói rằng "mình là visual learner và phải có video thì mình mới học được" hoặc kiểu kiểu vậy.
Nhiều người tin rằng bản thân là người học bằng thị giác (visual), thính giác (auditory), hay vận động (kinesthetic). Mình cũng đã từng tin vậy sau khi đọc xong cuốn "Học khôn ngoan mà không gian nan" của Kevin Paul. Nghe khá là thuyết phục và có logic, ngoại trừ một cái là nó... SAI.
Trong nhiều năm, các nhà khoa học đã nghiên cứu những “kiểu học” này để xem liệu chúng có thực sự giúp giáo viên dạy tốt hơn hay giúp học sinh học hiệu quả hơn không. Nhưng khi đem đi kiểm chứng nghiêm túc, kết quả lại cho thấy gần như không có bằng chứng nào ủng hộ ý tưởng rằng mỗi người có một “kiểu học” cố định. Nói cách khác, việc chia con người thành visual, auditory hay kinesthetic learner thực ra không phản ánh cách chúng ta học trong thực tế.
Thay vào đó, điều giúp học sinh học tốt hơn thường là sự kết hợp của nhiều loại trải nghiệm khác nhau: quan sát, thực hành, thảo luận, giải quyết vấn đề, áp dụng vào thực tế… Việc quá tin vào “kiểu học” đôi khi còn gây hại. Nó có thể khiến chúng ta nghĩ rằng mình chỉ học tốt theo một cách nhất định, từ đó bỏ qua những phương pháp học khác vốn cũng rất hiệu quả.
Tất nhiên, có những thứ mà ta học tốt hơn thông qua một giác quan cụ thể. Ví dụ: học tiếng chim hót thì phải nghe, học cách màu sắc pha trộn thì phải nhìn, phân biệt mùi hoa thì phải ngửi, nhận ra loại vải nào mềm nhất thì phải chạm, hay so sánh socola nào đắng nhất thì phải nếm. Điều này nghe rất hiển nhiên — bởi vì chúng ta học tốt nhất khi trải nghiệm phù hợp với bản chất của điều đang được học, chứ không phải vì chúng ta thuộc về một “kiểu học” cố định nào.
Việc muốn bảo vệ quan điểm về “kiểu học” của bản thân là một điều hoàn toàn bình thường. Nhưng có lẽ cách tốt hơn để nghĩ về các kiểu học là coi chúng như sở thích học tập (learning preferences). Bạn hoàn toàn có thể thích học bằng cách tự tay làm, thích xem bài giảng trên YouTube, hay thích nghe podcast. Những sở thích đó là thật. Nhưng điều đó không có nghĩa rằng đó là cách duy nhất — hay thậm chí là cách tốt nhất — để bạn học được điều gì đó.
Cần phải nói rằng: Chúng ta không bị mắc kẹt trong một kiểu học tập nào cả. Con người có khả năng học theo rất nhiều cách khác nhau, miễn là chúng ta được tiếp cận kiến thức thông qua những trải nghiệm có ý nghĩa.
Tìm hiểu thêm:
Learning Styles Don't Exist:https://www.youtube.com/watch?v=sIv9rz2NTUk Learning Styles aren’t real and learning based on them isn’t helpful: https://www.reddit.com/r/UnpopularFacts/comments/k7cjsk/learning_styles_arent_real_and_learning_based_on/ http://www.danielwillingham.com/learning-styles-faq.html Learning Styles as a Myth: https://poorvucenter.yale.edu/teaching/teaching-resource-library/learning-styles-as-a-myth
Thinking_Out_Loud Tâm_lý_học Giáo_dục