Khi hơi thở hóa thinh không: Ánh sáng nơi cuối con đường

Một tác phẩm đặc biệt của nhà giải phẫu thần kinh người Mỹ - Paul Kalanithi. 

Paul Sudhir Arul Kalanithi (1977 – 2015), là một bác sĩ phẫu thuật thần kinh và là một nhà  văn. Anh lớn lên trong cái nắng gió đầy xa lạ và quyến rũ của vùng Kingman, Arizona một  thung lũng hoang mạc kẹp giữa hai dãy núi Hoa Kỳ, tốt nghiệp từ trường Stanford với bằng  cử nhân và thạc sĩ về văn học Anh và một bằng cử nhân về Sinh học người. Paul Kalanithi  có niềm đam mê lớn với đọc sách và viết lách và quả thực một thời điểm nào đó trong đời,  anh có vẻ từng định theo đuổi con đường đó. Sau rồi hệt như người cùng tên trên hành trình  tới Damacus, anh cảm thấy “tiếng gọi” và anh trở thành bác sĩ. Nhưng là một bác sĩ anh  vẫn hằng mơ trở lại với văn học theo một cách nào đó. 

Trong hồi ký, Paul đã nói thật nhiều về thị trấn Arizona nơi gắn bó với anh trong  một phần của thời thơ ấu đầy hoang dã và tự do, khi những năm mười ba, mười sáu anh  được đọc những cuốn sách đầu tiên nhen nhóm trong anh tình yêu với ngôn ngữ. 

“Điều gì khiến cuộc đời con người có ý nghĩa? Tôi vẫn thấy văn học là công cụ biểu đạt  tốt nhất về đời sống của một tâm hồn, còn khoa học thần kinh lại đặt ra những quy luật  tinh tế về não bộ. Ý nghĩa, dù chỉ là một khái niệm mơ hồ, lại có vẻ không thể thoát khỏi  các mối quan hệ con người và giá trị đạo đức.”

Những dòng tâm sự nặng nề về căn bệnh ung thư phổi quái ác, những ngày tháng  trong phòng bệnh tinh thần rệu rã vì những cuộc điều trị. Trong căn phòng nơi Paul đã từng  ngồi với bệnh nhân và giải thích cho họ kết quả chẩn đoán cuối cùng cũng như các phẫu  thuật phức tạp, trong căn phòng này anh chúc mừng bệnh nhân vì được chữa khỏi và chứng  kiến niềm hạnh phúc của họ khi được trở về với cuộc sống; cũng trong căn phòng này, anh  tuyên bố những bệnh nhân tử vong. Hành trình chống chọi với căn bệnh ung thư của anh  luôn có sự động viên, giúp đỡ từ gia đình thân thương, bạn bè và những người đồng nghiệp.  Để Paul trong một giây phút nào đó có thể mạnh mẽ rằng “Tôi không thể tiếp tục. Tôi phải  tiếp tục.” Paul Kalanithi đã gửi gắm vào trong cuốn sách cuối cùng và duy nhất của đời  mình là yêu thương, là ước mơ và là sự dũng cảm đối diện với cái chết. Trong cuốn sách  ta còn bắt gặp cái nhìn thật sâu sắc của một nhà giải phẫu thần kinh mắc bệnh nan y. Từ cương vị bác sĩ trở thành một bệnh nhân, những trải nghiệm của Paul không chỉ là góc nhìn  của một người thầy thuốc, một nhà khoa học, mà còn là những suy niệm về đời người “Nếu  một cuộc đời không được xem xét là đáng sống, vậy một cuộc đời không sống có đáng  được xem xét hay không?” anh viết.  

Có lẽ bác sĩ Paul không khuyên điều gì trong cuốn sách này, anh chỉ dũng cảm dùng  chính bản thân mình để mở ra một con đường cho những người đồng cảnh ngộ. Ánh sáng  tỏa ra từ trái tim chân thành, niềm đam mê mãnh liệt của anh về sự sống, tìm ra ý nghĩa  của cuộc sống. Được phát hành bởi nhà xuất bản Random House vào ngày 12 tháng 1 năm  2016 sau khi Paul mất, và trở thành một hiện tượng của giới xuất bản, cuốn sách đứng đầu  danh sách bán chạy nhất của The New York Times trong 68 tuần đầu và nhận được nhiều  giải thưởng cùng sự yêu thương của bạn đọc. Tôi cho rằng Khi hơi thở hóa thinh không chỉ đơn giản là kết thúc đẹp đẽ của một đời người. Tôi nhận ra rằng cái chết chưa phải là cái kết tệ nhất, điều làm nên ý nghĩa cho cuộc sống chính là chúng ta biết trân trọng từng giây  từng phút trong thế giới này trước khi hơi thở hóa thinh không. Khi hơi thở hóa thinh không như thứ ánh sáng le lói cuối con đường, những giá trị và trải nghiệm mà Paul để lại trong cuốn sách khiến cho sau này người ta sẽ luôn nhớ mãi về một bác sĩ Paul dũng cảm vô cùng, anh dũng cảm dành những ngày tháng còn lại viết về tình yêu trọn đời của anh về đọc sách và viết lách, về sự nghiệp bác sĩ cao cả mà anh gánh trên vai. 

Sự thật là những thay đổi luôn đến. Có thể kết thúc cũng là một sự bắt đầu hoặc là  bắt đầu của một kết thúc.