KHÔNG RỰC RỠ THÌ... THÔI

Con người tự làm khổ mình trong một thế giới dư thừa. Một cái bẫy của "Sự thành công rập khuôn". Người ta vốn chỉ cần những điều căn bản để sống. Ăn uống, chỗ ở, sự an toàn. Nhưng xã hội hiện đại đã nâng cấp những nhu cầu đó thành những tiêu chuẩn xa xỉ (Chủ nghĩa tiêu dùng). Sự thành công thường bị đóng gói qua những câu chuyện về triệu phú ở tuổi đôi mươi, những người làm việc chăm chỉ để thành công, những người “hướng nghiệp” đầy nhiệt huyết trên mạng xã hội. Tất cả là một chất độc đang âm thầm đầu độc con người khiến chúng ta chết dần chết mòn.

Hội chứng so sánh (Social Comparison): Chúng ta so sánh "hậu trường" đầy mệt mỏi của mình với "màn trình diễn" rực rỡ của người khác.

Sự lệch lạc về giá trị: Những giá trị tinh thần, sự tử tế, hay sự cân bằng trong tâm hồn bị coi là "thứ yếu" so với chức danh và vật chất.

Càng có nhiều lựa chọn, con người càng cảm thấy thiếu. Để lấp đầy cảm giác thiếu đó, họ lao vào làm việc nhiều hơn, kiếm tiền nhiều hơn, rồi lại tiêu dùng nhiều hơn. Một vòng lặp không có điểm dừng. Áp lực phải “trở nên đặc biệt”, “trở nên nổi bật”, “trở nên hơn người” đang đẩy con người vào một guồng quay cực đoan và kỳ vọng vượt xa khả năng thực tế. Mỗi bước hụt chân đều trở thành một thảm họa thay vì là một bài học cần thiết. Tất cả những điều đó là do chúng ta chọn.

Làm việc 12–16 tiếng/ngày không còn bị xem là bất thường, mà đôi khi còn được ca ngợi như một “tinh thần chiến đấu”. Nhưng thực ra, đó là dấu hiệu của một xã hội lệch chuẩn vô cùng. Lao động vốn thuần túy chỉ là làm việc để sống, để thỏa mãn những nhu cầu thiết yếu cuộc đời. Nhưng giờ người ta đang bị ám ảnh bởi những hình mẫu thành công được truyền thông tô vẽ: Startup triệu đô, thu nhập khủng, cuộc sống xa hoa. Khi không đạt được những tiêu chuẩn phi thực tế đó, họ rơi vào kiệt quệ cả thể chất lẫn tinh thần.

Và khi thất bại hay chỉ là cuộc đời có một chút không như ý. Con người lại đỗ lỗi cho hoàn cảnh, họ trách xã hội, trách cơ hội, trách xuất phát điểm. Nhưng đâu có biết rằng chính mình đã chọn một con đường cực đoan. Khi chọn sống vượt khả năng dẫn đến nợ nần, khi chọn làm việc quá sức dẫn đến sự kiệt quệ, chạy theo khuôn mẫu của người khác dẫn đến đánh mất chính mình.

“Con người chỉ cần bánh mì và chỗ ở, nhưng lại đòi hỏi beefsteak và biệt thự”. Nhiều người không biết thế nào là nhu cầu đủ cần thiết. Họ muốn nhiều hơn không chỉ vì để sướng hơn mà là để so sánh và khác biệt.

Chính sự “đòi hỏi vượt mức cần thiết” này tạo ra những điều vô cùng bất an. Nỗi lo không còn là điều thoáng qua, mà trở thành trạng thái thường trực trong đời sống. Cúng kiếng để cầu may, ăn chay để đạt được mục đính, cầu đủ loại thần cho kinh doanh được hanh thông, ra đường phải bước chân nào trước chân nào sau, đi lại đủ loại hình nhà thờ, chùa chiền, đình miếu… Chạy đôn chạy đáo rồi lấy đâu ra phút dây của bình yên? Rồi lại “có thờ có thiêng, có kiêng có lành.” Một câu vô lý và vô nghĩa nhất của con người.

“Đừng lo lắng cho mạng sống: lấy gì mà ăn; cũng đừng lo lắng cho thân thể: lấy gì mà mặc. Mạng sống chẳng trọng hơn của ăn, và thân thể chẳng trọng hơn áo mặc sao? Hãy xem chim trời: chúng không gieo, không gặt, không thu tích vào kho; thế mà Cha anh em trên trời vẫn nuôi chúng. Anh em lại chẳng quý giá hơn chúng sao? Hỏi có ai trong anh em có thể nhờ lo lắng mà kéo dài đời mình thêm được dù chỉ một gang không? Còn về áo mặc cũng thế, lo lắng làm gì? Hãy ngắm xem hoa huệ ngoài đồng mọc lên thế nào: chúng không làm lụng, không kéo sợi; thế mà, Thầy bảo cho anh em biết: ngay cả vua Sa-lô-môn, dù vinh hoa tột bậc, cũng không mặc đẹp bằng một bông hoa ấy.”

“Vậy, anh em đừng lo lắng về ngày mai: ngày mai, cứ để ngày mai lo. Ngày nào có cái khổ của ngày ấy.”

Tập trung vào tiến trình (Process over Result): Hạnh phúc nằm ở việc chúng ta đang nỗ lực mỗi ngày, chứ không phải chờ đến khi có "nhà lầu xe hơi" mới cho phép mình mỉm cười.