Hùng biện theo phong cách tổng thống Mỹ John F. Kennedy (JFK)

Bạn có bao giờ mơ ước đến một loại siêu năng lực có thể thao túng suy nghĩ của người khác chưa, nghe như một siêu dị nhân đúng không. Nhưng mình chắc ai cũng từng có suy nghĩ: “giá như lúc đó, mình nói thế này có lẽ mình mọi chuyện đã khác”, “giá như mình có khả năng hùng biện”. Mình đã thấm thía nỗi đau này sau khi trải qua nhiều lần thất bại khi phỏng vấn cho vị trí công việc mơ ước, và mình quyết định biến nỗi đau này thành sức mạnh bằng cách cải thiện nó. Vậy, bắt đầu từ đâu đây. Chiến thuật mình sử dụng lần này là đứng trên vai người khổng lồ, bằng cách học từ những người giỏi nhất, mình sẽ rút ngắn thời gian và thậm chí còn có thể áp dụng ngay lập tức. Và nhân vật mình lựa chọn đó là tổng thống Mỹ, John F. Kennedy. Chúng ta đều biết rằng những nhà lãnh đạo của nước Mỹ đều là những bậc thầy của nghệ thuật hùng biện đúng không? Đây cũng chính là mục tiêu mà mình theo đuổi. Vậy thì, bắt đầu thôi.

John F. Kennedy (JFK) được coi là một trong những nhà hùng biện xuất sắc nhất lịch sử nước Mỹ. Khả năng diễn thuyết của ông không chỉ nằm ở cách sử dụng ngôn từ, mà còn ở cách ông truyền tải thông điệp, khơi gợi cảm xúc và tạo động lực cho người nghe.

Dưới đây, theo mình là những yếu tố chính làm nên tài hùng biện của Kennedy:

Kennedy có phong cách diễn đạt ngắn gọn, sắc bén nhưng đầy sức mạnh. Ông thường dùng câu ngắn, vần điệu và phép đối xứng để tạo ấn tượng sâu sắc.

Ví dụ: "Ask not what your country can do for you – ask what you can do for your country." (Đừng hỏi tổ quốc có thể làm gì cho bạn, hãy hỏi bạn có thể làm gì cho tổ quốc.)

• Đây là một câu đối xứng, mang tính kêu gọi mạnh mẽ, khơi dậy tinh thần trách nhiệm của công dân.

• Cấu trúc câu đơn giản nhưng có nhịp điệu, dễ nhớ và dễ truyền cảm hứng.

Ví dụ: "We choose to go to the Moon, not because it is easy, but because it is hard." (Chúng ta chọn lên Mặt Trăng, không phải vì nó dễ dàng, mà vì nó khó khăn.)

• Kennedy sử dụng phép đối lập ("easy" – dễ dàng, "hard" – khó khăn) để nhấn mạnh tinh thần chinh phục thử thách của người Mỹ.

 Giọng điệu mạnh mẽ, đầy nhiệt huyết

• Kennedy có chất giọng trầm, rõ ràng, giúp ông nhấn mạnh từng từ quan trọng.

• Ông thường tăng tốc độ nói khi muốn tạo sự hào hứng và giảm tốc khi cần nhấn mạnh một điểm quan trọng.

 Nhịp điệu cuốn hút, gần như thơ ca

• JFK thường chia bài phát biểu thành những câu ngắn có nhịp điệu rõ ràng.

• Ông sử dụng kỹ thuật nhấn mạnh bằng cách lặp lại cụm từ quan trọng (anaphora), như trong bài phát biểu về Mặt Trăng:

"We choose to go to the Moon. We choose to go to the Moon in this decade. We choose to go to the Moon..."

👉 (Chúng ta chọn lên Mặt Trăng. Chúng ta chọn lên Mặt Trăng trong thập kỷ này. Chúng ta chọn lên Mặt Trăng...)

• Việc lặp lại giúp khắc sâu thông điệp vào tâm trí người nghe, tạo cảm giác mạnh mẽ và quyết tâm.

Kennedy không chỉ dựa vào cảm xúc, mà còn biết cách kết hợp các lập luận logic để thuyết phục người nghe.

 Đưa ra thực tế để tăng tính thuyết phục

Ví dụ, khi kêu gọi Quốc hội tài trợ cho chương trình không gian, ông không chỉ nói về tinh thần dân tộc, mà còn dùng lý lẽ:

• Mỹ đang bị Liên Xô dẫn trước trong cuộc đua vũ trụ.

• Việc đầu tư vào khoa học và công nghệ sẽ tạo ra công ăn việc làm, thúc đẩy kinh tế.

 Gợi cảm xúc để tạo động lực

• Ông biết cách kết nối với lòng tự hào dân tộc, như khi nói về sứ mệnh Mặt Trăng:

"This country was conquered by those who moved forward and so will space."

(Đất nước này được xây dựng bởi những người luôn tiến về phía trước, và không gian cũng vậy.)

• Điều này khơi dậy tinh thần tiên phong vốn là một giá trị cốt lõi của người Mỹ.

 Ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu

• Dù nói về các vấn đề chính trị phức tạp, Kennedy luôn dùng ngôn ngữ đơn giản, ai cũng có thể hiểu.

• Ông ít khi dùng thuật ngữ chuyên môn mà thường diễn giải theo cách dễ tiếp cận.

 Biết cách sử dụng "chúng ta" để tạo sự đoàn kết

• Ông thường dùng từ "we" (chúng ta) thay vì "I" (tôi), khiến người nghe cảm thấy họ là một phần của câu chuyện.

• Ví dụ, trong bài phát biểu về Mặt Trăng:

"We choose to go to the Moon..."

👉Không phải "Tôi muốn nước Mỹ lên Mặt Trăng", mà là "Chúng ta cùng nhau thực hiện điều này".

Dưới đây là một vài bài học mình rút ra sau bài phát biểu của ông:

Ngày 12/9/1962, tại sân vận động Đại học Rice ở Houston, Texas, Tổng thống Mỹ John F. Kennedy có bài phát biểu nổi tiếng, thường được biết đến với tên gọi đơn giản "Chúng ta lựa chọn tới Mặt trăng".

Mở đầu bằng sự khích lệ, điểm qua một vài thành tựu của nước Mỹ, nói lên tại sao chúng ta nên tin nước Mỹ là một đất nước vĩ đại, bằng cách liệt kê một loạt thành tựu một cách sáng tạo, ông khiến người nghe dâng lên một cảm giác tự hào, củng cố thêm quan điểm rằng: “Chúng ta vĩ đại vì những thành tựu ta đã đạt được, những thành tựu ta đã đạt được khởi đầu bằng những thử thách tưởng chừng như không thể và những thử thách tưởng như không thể ấy lại tiếp thêm sức mạnh cho ta để tiến đến sự vĩ đại. Và thử thách lần này cũng như vậy, và chúng ta cũng sẽ thành công, chúng ta sẽ tiếp tục tiến đến sự vĩ đại”.

WOW, quả là một tinh thần khám phá đúng không, nghe đến đoạn này mình cảm thấy trong mình như có một loại năng lượng tuôn trào lên, tinh thần thám hiểm nằm trong mỗi chúng ta và Kennedy đã tìm ra cách để khơi gợi nó lên. Tinh thần của người nghe lúc này chắc chắn đã trở nên rất phấn khích, đây sẽ là tiền đề để chúng ta tiến đến phần sau của bài phát biểu.

Bây giờ, chúng ta sẽ đến phần dễ gây chán nhất trong tất cả các bài diễn thuyết: “Tại sao chúng ta lại phải làm việc này”.

Về bối cảnh kinh tế, xã hội Mỹ lúc đó thật sự không thuận lợi lắm cho việc chinh phục vũ trụ:

Suy thoái kinh tế 1960-1961, Tỷ lệ thất nghiệp tăng lên khoảng 7%, gây áp lực lên các hộ gia đình, đặc biệt là những người lao động phổ thông. Đặc biệt, giá nhà ở và giáo dục tăng, gây áp lực cho những gia đình muốn cho con cái học hành tốt hơn.

Dù Mỹ là quốc gia giàu có, vẫn có nhiều người sống dưới mức nghèo khổ, đặc biệt là người Mỹ gốc Phi, dân nhập cư, và cư dân ở các khu vực nông thôn. Các khu ổ chuột xuất hiện nhiều hơn tại các thành phố lớn như New York, Chicago, và Los Angeles.

Áp lực từ Chiến tranh Lạnh. Sự thất vọng sau cuộc khủng hoảng Vịnh Con Lợn (1961). Tháng 4/1961, Mỹ hỗ trợ một cuộc xâm lược nhằm lật đổ chính quyền Fidel Castro tại Cuba nhưng thất bại nặng nề. Điều này khiến nhiều người Mỹ mất niềm tin vào chính quyền Kennedy, cho rằng nước Mỹ đang bị suy yếu trên trường quốc tế.

❌ Những người phản đối

• Họ cho rằng chính phủ đang phí tiền vào vũ trụ trong khi nước Mỹ còn quá nhiều vấn đề trong nước.

• Nhiều nhà hoạt động dân quyền và các nhóm nghèo chỉ trích rằng tiền nên được dùng để giải quyết thất nghiệp, phân biệt chủng tộc và đói nghèo.

Giữa bủa vây các vấn đề như vậy, phát biểu về một chương trình bay lên vũ trụ và bỏ lại đằng sau các khó khăn có phải là một điều đúng đắn, và tất nhiên, cực kì tốn kém. Vậy ông đã làm thế nào để nói cho mọi tầng lớp người dân hiểu và nhận được từ họ những tràng pháo tay tán thưởng.

Ông thuyết phục người nghe bằng cách trực diện vào vấn đề: “Đây là một thử thách khó”. Chúng ta muốn tiến xa hơn, muốn tiến nhanh hơn, chúng ta cần đối mặt với các thách thức mà đó giờ chúng ta thậm chí chưa nghĩ đến.

Thế hệ đi trước đã chèo lái những làn sóng đầu tiên của các cuộc cách mạng công nghiệp, những làn sóng đầu tiên của phát minh hiện đại và làn sóng đầu tiên của năng lượng hạt nhân. Thế hệ này không có ý định sa lầy trong sự ngược dòng của thời đại không gian sắp tới.

Đến đây, ông đã thể hiện được cam kết phát triển, khám phá không phải để thỏa mãn những thành tựu cá nhân. Mà là để thúc đẩy sự phát triển chung của con người, của xã hội. Kế thừa những di sản mà thế hệ trước đã để lại và cùng nhau kiến tạo một tương lai lớn lao hơn. Và điều này không thể thực hiện chỉ bằng sức mạnh của một cá nhân, cần sức mạnh của cả một dân tộc và ông đưa ra lời kêu gọi:

Lúc này, chúng ta thật sự đã bị kéo theo lý tưởng cao đẹp ấy, những người ủng hộ dành tặng cho ông những tràng pháo tay, những người nghi ngờ cũng có thể đã bị lay động. Ông nhìn trực diện vào vấn đề và giải quyết nó với một lý tưởng cao đẹp.

Một điều đặc biệt ở Kennedy đó là ông không dùng những từ ngữ đao to búa lớn, ông nhắm đến số đông người nghe, những người bình thường trong xã hội và cẩn thận sử dụng những từ ngữ đơn giản, dễ liên tưởng.

Bạn không cần phải là một chuyên gia hàng không hoặc một tiến sĩ vật lý để hiểu điều ông nói

Rất trực quan, rất dễ hiểu đúng không? Ông biến những con số khô khan thành những hình ảnh dễ liên tưởng, hài hước:

Cách đây nhiều năm, nhà thám hiểm vĩ đại người Anh George Mallory, người đã qua đời trên đỉnh Everest, từng được hỏi tại sao ông lại muốn leo lên đó. Ông ấy đã trả lời: "Vì nó ở đó".

Có thể, người nghe sẽ ra về, quay lại guồng quay của hối hả của cuộc sống và quên đi những dữ kiện đã nghe trong buổi diễn thuyết. Nhưng, người nghe sẽ nhớ về nó như một bài phát biểu đầy cảm hứng, đầy đam mê và quyết tâm. Họ có thể sẽ quên nó đi nhưng sẽ vẫn nhớ về những hoài bão, tinh thần phiêu lưu mà nó đem lại. Họ sẽ kể rằng đó là một trải nghiệm tuyệt vời cho những người khác. Suy cho cùng có thể chúng ta sẽ quên đi những điều ta đã thấy, đã nghe. Chỉ có cảm xúc là thứ đọng lại sau cùng.

Hi vọng qua bài viết này, mọi người sẽ có thêm cho mình một vài bí kíp để luyện tập khả năng hùng biện của mình. Nếu các bạn thấy hay, hãy giúp mình chia sẻ và bài viết này đến những người yêu quý của các bạn và cùng nhau luyện tập khả năng diễn thuyết nhé. Cám ơn các bạn đã giành giời gian <3.

P/S Hình ảnh được mình cắt ghép từ video: “President Kennedy's Speech at Rice University” của kênh youtube: “NASA Video”. Các bạn có thể xem thêm để tham khảo. Các trích dẫn được lấy từ bài báo: “Chúng ta chọn tới Mặt trăng, bài phát biểu thúc đẩy Mỹ khám phá không gian” của báo Vietnamnet-Thứ Ba, 31/08/202-Tuấn Anh.