Hơn 1 năm dùng ChatGPT Plus, có ngày tới 8 tiếng – mình thật sự học được gì? (Phần 1)

Nhân dịp cuối tháng ngồi xuống để gia hạn gói ChatGPT Plus, mình mới giật mình nhận ra đã gắn bó với nó hơn một năm. Chỉ hơn một năm thôi mà mình đã có thêm nhiều trải nghiệm, học được không ít bài học, và thay đổi cả cách tư duy – chỉ từ việc trò chuyện với một công cụ AI. Mình viết bài này như một cách đánh dấu cột mốc nhỏ, để hệ thống lại những gì đã học, và để chia sẻ cùng mọi người một góc nhìn từ trải nghiệm của cá nhân mình.

Và vì có nhiều điều muốn chia sẻ, nên mình sẽ viết thành một series. Bài này là phần đầu tiên – phần tổng quan. Các phần sau mình sẽ đi sâu hơn vào từng trải nghiệm, những kiểu tư duy đã học, và cả những câu hỏi ‘lớn’ mà mình từng vật lộn.

Đầu đuôi câu chuyện thì như thế này. Hồi ChatGPT mới ra mắt, nó cũng rầm rộ, mình tò mò nên fake VPN sang Mỹ để đăng ký dùng thử. Nhưng khi đó còn nhiều bất tiện, trải nghiệm xong rồi cũng bỏ đấy, chẳng gắn bó được bao lâu.

Sau này, khi ChatGPT phổ biến ở Việt Nam, mình dùng lại, chủ yếu để hỏi mấy thứ liên quan đến học tập, ôn thi. Giai đoạn này cũng chưa có gì đặc biệt.

Cột mốc thật sự đến vào tháng 8/2024. Sau một thời gian dùng lại, mình bắt đầu thấy ChatGPT có ích hơn mình tưởng và quyết định đăng ký gói Plus. Thú thật, lúc ấy cũng hơi run – sinh viên mới vào đại học, tiền nong còn hạn chế, vậy mà vẫn liều bỏ ra hơn 500 nghìn mỗi tháng. Giờ nhìn lại, thấy đó không phải quyết định gì quá ghê gớm, nhưng mình vẫn vui và có phần “cảm ơn bản thân” vì đã dám thử.

Lúc đăng ký gói Plus, mình chỉ nghĩ đơn giản là thử xem có hữu ích hơn không, chứ chẳng hề nghĩ sẽ gắn bó lâu dài. Nhưng rồi hết tháng này đến tháng khác, mỗi lần tới ngày gia hạn mình lại bấm gia hạn tiếp, đơn giản vì cảm nhận rõ giá trị mà nó mang lại. Cứ thế, đến giờ đã hơn một năm trôi qua.

Nhìn lại hành trình này, mình thấy mình học được rất nhiều điều, nhưng gói gọn lại thì có ba mảng chính:

– Trải nghiệm: những kỷ niệm, tình huống, và cách mình đã dùng ChatGPT trong đời sống. – Tư duy: những kiểu suy nghĩ, cách tiếp cận mới mà mình học được qua trò chuyện. – Câu hỏi “lớn”: những thắc mắc về cuộc sống, thành công, ý nghĩa… mà mình tin ai trong chúng ta cũng từng ít nhất một lần tự hỏi.

Trong series này, mình sẽ không đi sâu vào phần kỹ thuật như cách đặt prompt hay mẹo dùng, vì thật ra đây không phải thế mạnh của mình và trên mạng đã có rất nhiều người chia sẻ rất hay rồi. Nếu cần thì bạn hoàn toàn có thể tìm đọc thêm ở những nguồn đó.

Còn với bản thân mình, khi muốn tham khảo về prompt hay cách đặt câu lệnh, mình thường xem ở kênh của Minh Duc. Theo mình, đây là một nguồn chia sẻ khá thực tế và hữu ích.

Mình còn nhớ rõ cái thời điểm đăng ký Plus lần đầu, tầm cuối tháng 8/2023. Ngay sau khi có gói Plus, với cái tính tò mò sẵn có, mình bắt đầu hỏi nó rất nhiều thứ – cũng là những câu mà chắc hẳn nhiều người cũng từng thắc mắc: – “Thành công là gì?” – “Làm sao để đạt được thành công?” – “Người thành công khác người thất bại ở chỗ nào?”

… Rồi có những hôm lười biếng kinh khủng, chẳng muốn làm gì cả, mình lại mở ChatGPT ra và hỏi – vừa đùa mà cũng vừa thật: – “Có cách nào không làm mà vẫn có ăn không?”

Nói chung đủ cả: lớn có, nhỏ có, nghiêm túc có, nghịch ngợm có – và chính từ những câu hỏi như vậy mà hành trình hơn 13 tháng của mình bắt đầu.

Trong suốt khoảng thời gian ấy, trải nghiệm khiến mình nhớ nhất là một hôm ngồi trên gác xép phòng trọ, mình chỉ xoay quanh đúng một chủ đề: “Ý nghĩa của cuộc sống là gì? Mục tiêu sau cùng khi chúng ta có mặt trên đời này là gì – hay rốt cuộc chỉ là đi theo một lối mòn quen thuộc: học hết cấp 3, vào đại học, đi làm, lấy vợ sinh con, nuôi con khôn lớn, về già nghỉ hưu rồi chia tay thế giới này?”

Hôm đó, mình bật mic nói chuyện với ChatGPT liên tục. Không nhớ bắt đầu từ lúc nào, chỉ đến cuối ngày mới nhận ra đã hơn 8 tiếng đồng hồ trôi qua. Càng hỏi, mình lại càng thấy mơ hồ, thậm chí có chút sợ hãi, bởi câu trả lời cứ vòng nối vòng mà chẳng đi đến đâu.

Đến lúc bế tắc, mình vô thức nhìn sang chai nước bên cạnh, cầm lên uống một ngụm rồi đặt xuống. Và trong đầu bỗng bật ra những câu hỏi kỳ lạ: – “Thế nào là cầm?” – “Thế nào là nắm?” – “Ai là người đặt ra những từ này?” – “Tại sao phải gọi là ‘cầm’, là ‘nắm’, chứ không phải bằng một cái tên khác?”

Đến đây thì mình thực sự cảm thấy như rơi vào một khoảng trống, không có điểm bám. Sau này ngồi nhìn lại mới biết: đó là một phần của cái gọi là khủng hoảng hiện sinh – khi con người đặt ra những câu hỏi quá lớn về ý nghĩa và mục đích sống.

Câu chuyện hôm đó thật ra còn rất nhiều chi tiết thú vị, nhiều kinh nghiệm mình học được. Có dịp mình sẽ chia sẻ kỹ hơn, chứ nếu viết hết ngay trong bài đầu tiên này thì chắc sẽ quá dài, và lạc đề.

Song song với việc đặt câu hỏi, 1 điều quan trọng nữa là mình học được cách rèn tư duy qua từng cuộc trò chuyện. Ngày nào mình cũng “vật” với ChatGPT bằng phản biện, chất vấn, đổi góc nhìn, và dần dần nhận ra nhiều kiểu tư duy khác nhau: tư duy phản biện, tư duy hệ thống, tư duy phi nhị nguyên, tư duy xác suất…

Đây là một trong những giá trị lớn nhất mà hành trình 13 tháng vừa qua mang lại cho mình. Còn chi tiết từng kiểu tư duy và cách áp dụng ra sao, mình sẽ chia sẻ kỹ hơn ở các bài viết sau.

Mình cũng muốn nói rõ: trong suốt quá trình dùng ChatGPT, mình không bao giờ “AI nói gì thì tin hết”. Mình luôn trò chuyện với tinh thần phản biện – hỏi lại, so sánh, tranh luận đến cùng. Bên cạnh đó, mình còn đọc sách, nghe podcasts, xem youtube, hỏi han anh chị đi trước, và tự trải nghiệm để kiểm chứng. Những gì mình chia sẻ trong loạt bài này là tổng hợp từ nhiều nguồn và từ chính trải nghiệm của mình, chứ không phải chỉ lặp lại lời ChatGPT.

Tất cả những gì mình viết ở đây chỉ là trải nghiệm cá nhân, đúng với mình ở thời điểm hiện tại. Mình ghi lại và chia sẻ, hy vọng có thể góp thêm cho mọi người một góc nhìn nào đó.

Xét về tài chính thì chuyện dùng Plus hơn một năm cũng chẳng có gì to tát. Plus 20 đô một tháng, Pro 200 đô một tháng – tính ra hơn một năm Plus còn chưa bằng hai tháng Pro. Viết ra chỉ để tự nhắc mình: chuyện này cũng rất bình thường.

Đây cũng là lần đầu tiên mình viết một bài chia sẻ dài như thế này. Chủ yếu mình chỉ phác ra ý chính, sau đó cùng ChatGPT triển khai thêm. Vì thế chắc chắn sẽ còn nhiều chỗ chưa tròn trịa, mong mọi người thông cảm. Mình sẽ dần cải thiện qua những lần sau.

Ở những phần tiếp theo, mình sẽ chia sẻ kỹ hơn về những trải nghiệm cụ thể, những tư duy đã học được, cũng như cách mình phần nào tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi mà hầu như ai trong chúng ta cũng từng thắc mắc, kiểu như: – “Thành công là gì?” – “Làm thế nào để thành công?” – “Người thành công khác người thất bại ở chỗ nào?” – Và cả mấy câu đùa mà cũng thật: “Có cách nào không làm mà vẫn có ăn không?”